Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Πέθανε ο σπουδαίος σκηνοθέτης David Lynch, γνωστός για το καλλιτεχνικό του όραμα σε ταινίες όπως το «Blue Velvet» και το «Mulholland Drive» και την εμβληματική τηλεοπτική σειρά «Twin Peaks». Ο αμερικανός ‘auteur’ David Lynch υπήρξε μία από τις πιο σύνθετες και μυστηριακές προσωπικότητες του κινηματογράφου. Οι πολυπληθείς θαυμαστές του τον θεωρούν «πρωτοποριακό ανανεωτή» […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ο αμερικανός Nicholas Ray είναι ίσως το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα για τη θεωρία του «auteur», που διατύπωσαν οι κριτικοί και οι σκηνοθέτες του γαλλικού Νέου Κύματος, ιδιαίτερα όσοι συνδέονταν με το επιδραστικό περιοδικό «Cahiers du Cinéma». Και αν ο πάντοτε υπερβολικός Jean Luc Godard είχε πει κάποτε ότι «ο κινηματογράφος είναι ο Nicholas […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ο Jean-Pierre Melville έχει ορθά χαρακτηριστεί ως ο «Πατριάρχης» των γαλλικών γκανγκστερικών φιλμ. Γεννήθηκε ως Jean-Pierre Grumbach σε μια εβραϊκή οικογένεια που ζούσε στην Αλσατία, αλλά όντας λάτρης της αμερικανικής κουλτούρας, υιοθέτησε το όνομα Melville από τον αγαπημένο του συγγραφέα, Herman Melville. Ταυτόχρονα ήταν ενθουσιώδης σινεφίλ από τη νεαρή του ηλικία. Όταν δεν […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Σήμερα ο αμερικανός σκηνοθέτης Anthony Mann μνημονεύεται περισσότερο για τα κλασικά του γουέστερν και τα ιστορικά έπη του. Ωστόσο, πριν από όλα αυτά, ο Mann διαμόρφωσε το σκηνοθετικό του στυλ με μια σειρά από εξαιρετικά φιλμ νουάρ, των οποίων η βαναυσότητα και ο υπαρξισμός προμήνυαν τα μεταγενέστερο έργο του. Η πορεία της καριέρας […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης O σκηνοθέτης και σεναριογράφος Billy Wilder γεννήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα σε μια περιοχή της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, η οποία περιοχή ανήκει τώρα στην Πολωνία. Έζησε στη Βιέννη, όπου εργάστηκε ως δημοσιογράφος, εγκαταλείποντας την αρχική ιδέα των νομικών σπουδών. Μετακόμισε στο Βερολίνο, όπου από το 1929 άρχισε να συμμετέχει στη συγγραφή σεναρίων. Η […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Άραγε οι ταινίες του Alfred Hitchcock μπορούν να θεωρηθούν φιλμ νουάρ; Αυτή η ερώτηση διαχρονικά διχάζει τους θεωρητικούς του κινηματογράφου. Αν και ο ρόλος του Hitchcock δεν είναι τόσο κομβικός όσο αυτός του Fritz Lang στην ανάπτυξη του φιλμ νουάρ, η σχέση του με το συγκεκριμένο είδος υπήρξε αμφίδρομη: επηρεάστηκε από αυτό αλλά […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ενώ η φιλμογραφία του Orson Welles περιλαμβάνει πολλά έργα που δεν έχουν συνάφεια με το παραδοσιακό φιλμ νουάρ, η επίδραση του στο είδος είναι σημαντική καθώς βοήθησε στον επαναπροσδιορισμό του, εμφυσώντας σε αυτό ένα μείγμα εντυπωσιακών οπτικών συνθέσεων και αφηγηματικής πολυπλοκότητας. Από τις εξπρεσιονιστικές σκιές και τη βαθιά εστίαση του magnum-opus του, «Citizen […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Γεννημένος στο Παρίσι αλλά πολιτογραφημένος Αμερικανός, ο σκηνοθέτης Jacques Tourneur κληρονόμησε από τον επίσης σκηνοθέτη-πατέρα του, Maurice Tourneur, την εκλεπτυσμένη ευρωπαϊκή αισθητική του. Εργάστηκε κυρίως στο Χόλιγουντ υπηρετώντας πιστά τα κλασικά είδη: ψυχολογικά θρίλερ, ταινίες τρόμου, ρομαντικές περιπέτειες, γουέστερν, φιλμ νουάρ. Επωφελήθηκε από τη στερεότητα των κλασικών μοντέλων αλλά σφράγισε τις ταινίες του […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ο αυστριακής καταγωγής Fritz Lang θεωρείται ένας από τους γίγαντες του παγκόσμιου κινηματογράφου. Το έργο του εκτείνεται σε πέντε δεκαετίες, από τις εξπρεσιονιστικές βωβές ταινίες της αρχικής γερμανικής περιόδου του, τη σύντομη παραμονή του στο Παρίσι, τη θητεία του ως σκηνοθέτης του Χόλιγουντ, έως τις τρεις τελευταίες ταινίες του στη Γερμανία. Σύγχρονος των […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Η αξία της κινηματογραφικής τέχνης του Robert Siodmak είναι μια από τις πιο αμφιλεγόμενες, καθώς η καριέρα του λάμπει μόνο για μια δεκαετή περίοδο (1943-1953), διάστημα που σηματοδοτεί το ζενίθ του κύκλου του φιλμ νουάρ. Και αν για τους λάτρεις του συγκεκριμένου είδους ο Siodmak θεωρείται πρωταρχικός αρχιτέκτονας του, με το προσωνύμιο «The […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Η δεκαετία του 1990 Εισερχόμενος στην δεκαετία του ‘90, ο Spielberg πήρε αρνητικές κριτικές με την υπερ-θεαματική αλλά άτονη ταινία φαντασίας «Κάπταιν Χουκ» (1991), αλλά το 1993 πήρε την εκδίκηση του επιστρέφοντας στο είδος της sci-fi περιπέτειας μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη το ομώνυμο μυθιστόρημα του Michael Crichton «Τζουράσικ Παρκ». Με καταιγιστικό αφηγηματικό ρυθμό […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Πρώιμη ζωή και έργο Γεννημένος σε μια εβραϊκή οικογένεια στο Σινσινάτι, αλλά μεγαλωμένος στο Φοίνιξ, ο Spielberg είχε ήπια δυσλεξία που τον δυσκόλεψε στο σχολείο , αλλά ανέπτυξε έντονο ενδιαφέρον για τον κινηματογράφο. «Αν έχω κάποιο μυστικό για την τέχνη μου», είπε το 2003, «είναι ότι έχω παρακολουθήσει πολλές παλιές ταινίες από τις […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν θέλουμε να βυθιστούμε στο χαοτικό σύμπαν της ανθρώπινης ψυχής, θα δούμε και θα αναλύσουμε ταινίες του Μπέργκμαν, του Αντονιόνι ή του Ρενέ. Αλλά όταν μας πιάσει η ενστικτώδης επιθυμία, που πηγάζει από τα παιδικά μας χρόνια, να πάμε στο σινεμά και να αφεθούμε στους μύθους του, το πρώτο όνομα που θα […]
Συντάκτης: Γιώργος Σπανός συνέχεια από: Ο Ξεχασμένος Βόιτσεχ Χας (‘Α Μέρος) «Οι Κώδικες» (1966) είναι η τελευταία ταινία του για τη μεταπολεμική Πολωνία και είναι πια εμφανές ότι ο «μετά-Σαραγόσα» Has ως δημιουργός έχει ήδη πάρει μια νέα, διαφορετική τροχιά. Τα φιλοσοφικά θέματά του, συγγενικά με το «Χειρόγραφο της Σαραγόσα», έχουν εμφανιστεί πλέον στο προσκήνιο, […]
Συντάκτης: Γιώργος Σπανός Αν ζητήσουμε από οποιονδήποτε φανατικό λάτρη της Έβδομης Τέχνης να αναφέρει μερικούς σημαντικούς Πολωνούς σκηνοθέτες, φυσικά θα θυμηθεί τους μεγάλους Roman Polanski, Krzysztof Kieślowski και Andrzej Wajda. Κι όμως, υπάρχει τουλάχιστον ένας ακόμα παραγνωρισμένος γίγαντας του πολωνικού -και παγκόσμιου- σινεμά που αξίζει να μνημονεύεται στο πλευρό των προηγουμένων: ο ποιητής των εσωτερικών ψυχολογικών […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Βία και πάθος Η Γοητεία της Αμαρτίας | Gruppo di Famiglia in un Interno (1974) Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του Ludwig, ο Visconti υπέστη ένα εγκεφαλικό επεισόδιο που τον άφησε σχεδόν παράλυτο. Έτσι περιοριζόταν σε μια αναπηρική καρέκλα, έχοντας δυσχέρεια να ελέγξει την υλικοτεχνική μέριμνα της επόμενης ταινίας του, «Η […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Έρωτας και θάνατος στη Βενετία Θάνατος στη Βενετία | Morte a Venezia (1971) Όσο υπέρμετρα πυρακτωμένοι ήταν οι «Καταραμένοι», τόσο η επόμενη ταινία του Visconti, «Θάνατος στη Βενετία», προσαρμογή στην ομώνυμη νουβέλα του 1912 του Thomas Mann, είναι υποτονική, σκοτεινή και πεσιμιστική. Ανέκαθεν γοήτευαν τον Visconti τα θέματα του τελικού […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Η αβάσταχτη γοητεία μιας ντίβας Η Μάγισσα στην Πυρά | La Strega Bruciata Viva (1967) Το 1967 ο παραγωγός του Dino De Laurentis δημιουργεί μια ακόμη ανθολογία ταινιών μικρού μήκους από διαφορετικούς σκηνοθέτες, με γενικό τίτλο «Οι Μάγισσες» (Le Streghe). Σε αντίθεση με το «Μπελίσιμα», η συμβολή του Visconti στο σπονδυλωτό […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Ο έρωτας και το χρήμα Η Εργασία | Il Lavoro (1962) Πριν επιστρέψει στην αγαπημένη του αρένα, αυτήν του ‘’Senso” και της μυθιστορηματικής όπερας, ο Visconti έλαβε μέρος σε μία ακόμη ανομοιογενή ανθολογία. Η «Εργασία», η συνεισφορά του στο «Βοκκάκιος ’70» (1962), στέκει παράταιρη δίπλα στα επεισόδια των Fellini, De Sica […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Το ανέφικτο του έρωτα Λευκές Νύχτες | Le Notti Bianche (1957) Η νύχτα πέφτει σε μια επαρχιακή ιταλική πόλη. Σε μια στάση λεωφορείου. μια παρέα ανθρώπων κατεβαίνει και περνάει μέσα από τις λαμπερές λίμνες νερού στον δρόμο. Ένας μοναχικός νεαρός άνδρας, τυλιγμένος σε ένα μακρύ σκούρο παλτό, απομακρύνεται από το πλήθος […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Στον αστερισμό της Magnani Μπελίσιμα | Bellissima (1951) Εάν ο Visconti εμπιστεύτηκε τους ερασιτέχνες για το «Η Γη Τρέμει», για το «Bellissima», επέλεξε το ιερό τέρας του μεταπολεμικού ιταλικού κινηματογράφου, την Anna Magnani. Με έντονα τα στοιχεία του νεορεαλισμού, η ταινία ξεδιπλώνει την ιστορία μιας μάνας (Anna Magnani) που έχει εναποθέσει […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Η γέννηση του νεορεαλισμού Διαβολικοί Εραστές | Ossessione (1943) Ενώ μια πρώιμη ερασιτεχνική ταινία του δεν υπάρχει πια -ένα μπουνιουελικό έργο που έγινε κάτω από την καθοδήγηση του φωτογράφου Horst P. Horst- η τεκμηριωμένη μύηση του Visconti στον κόσμο του κινηματογράφου ήρθε με όχι τίποτα λιγότερο από τον μεγάλο Jean Renoir. […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο κόμης Δον Luchino Visconti di Modrone γεννήθηκε το 1906 στο Μιλάνο μέσα σε ένα περιβάλλον ευγενoύς ανατροφής και οικονομικής ευρωστίας που είχε παντοτινή επίδραση στη ζωή και τη σταδιοδρομία του. Δεν υπήρξε σε καμιά περίπτωση ο «μέσος» άνθρωπος, καθώς η πρώιμη μύηση του στην τέχνη, τη λογοτεχνία, τη μουσική, το […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ (συνέχεια) Το Κουρδιστό Πορτοκάλι / A Clockwork Orange (1971) Κεντρικός ήρωας ο Άλεξ (εκπληκτικός ο Malcom McDowell), γοητευτικός, αγέρωχος, ευφυής αλλά διεστραμμένος. Αποτελεί τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη μιας ομάδας απροσάρμοστων νεαρών που από ανία επιδίδονται καθημερινά σε βιασμούς και βανδαλισμούς. Μετά από ένα τραγικό συμβάν, ο Άλεξ βρίσκεται στη φυλακή όπου διαλέγει […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Fear and Desire (1953) Η ταινία αναφέρεται σε έναν πόλεμο σε μια ανώνυμη χώρα. Τέσσερις στρατιώτες, οι οποίοι επιβίωσαν από την πτώση του αεροπλάνου που τους μετέφερε, ανακαλύπτουν ότι βρίσκονται σε εχθρικά εδάφη. Αποφασίζουν να φτιάξουν μια σχεδία και να διασχίσουν τη νύχτα έναν κοντινό ποταμό, προκειμένου να βρεθούν με τους […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σε αντίθεση με άλλους σκηνοθέτες, των οποίων το ιδιωτικό υπόβαθρο και το ψυχολογικό προφίλ ήταν γνωστό με αποτέλεσμα την ευκολότερη κατανόηση του έργου τους, ο μονήρης και μυστικοπαθής Kubrick δεν άφησε ποτέ να μάθουμε πολλά για το παρελθόν του και την προσωπική ζωή του. Το ενδιαφέρον του κυρίως επικεντρώθηκε στην υψηλή […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 2010: ΠΕΣΙΜΟ ΑΥΛΑΙΑΣ; «Θα Συναντήσεις έναν Ψηλό Μελαχρινό Άνδρα» (You Will Meet a Tall Dark Stranger) (2010): Εμπνευσμένη, αστεία κι ευαίσθητη αυτή η θαυμαστή λονδρέζικη κωμωδία του Άλεν. Στον θεματικό πυρήνα της βρίσκεται το ανικανοποίητο της ανθρώπινης ύπαρξης. Αφηγείται με χάρη αλλά και πίκρα τους έρωτες των παντρεμένων, τη διάψευσή τους […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΝΕΑ ΧΙΛΙΕΤΙΑ «Μικροαπατεώνες» (Small Time Crooks) (2000): Ο Ρέι, πρώην κατάδικος, αποφασίζει ν’ αφήσει την έντιμη μη προσοδοφόρα δουλειά του και να ληστέψει μια τράπεζα. Επιστρατεύει τρεις παλιούς συγκρατούμενούς του για να βάλει σε εφαρμογή το σχέδιό του: να νοικιάσει ένα ισόγειο κατάστημα, ώστε να σκάψει ένα τούνελ που να οδηγεί […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Η ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ 1990 «Άλις: Άπιστη ή Απατημένη;» (Alice) (1990): Μια λίγο διαταραγμένη νοικοκυρά του Μανχάταν αναρωτιέται αν αξίζει να παρατήσει τον αλκοολικό σύζυγό της για χάρη ενός γοητευτικού μουσικού. Δίλημμα που την οδηγεί στα μαγικά φίλτρα ενός κινέζου γιατρού, τα οποία έχουν την ικανότητα να κάνουν του ανθρώπους αόρατους! Αναιμική […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ «Νευρικός Εραστής» (Annie Hall) (1977): Γλυκόπικρη και βαθιά υπαρξιακή ταινία που δημιούργησε ένα νέο είδος ψυχαναλυτικής κωμωδίας με πειραματική μη γραμμική αφήγηση, και αποτέλεσε μέγιστο καλλιτεχνικό και εμπορικό θρίαμβο. Αναγνωρίζεται ως το πρώτο αριστούργημα του Άλεν και σηματοδότησε τη μετάβασή του από το βασιζόμενο στην μπλόφα και στην παρωδία κωμικό στοιχείο, […]