Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Σεπτέμβρης. Τα σχολεία αποκτούν ξανά αναπνοή και παλμό. Η ζωή στο σχολείο, οι παιδαγωγικές μέθοδοι, ο ρόλος του εκπαιδευτικού, η εφηβεία, η εξουσία, η ελευθερία, η αμφισβήτηση, ο ρατσισμός, η ενδοσχολική βία, οι ταξικοί φραγμοί έχουν διαχρονικά εμπνεύσει σημαντικούς δημιουργούς του σινεμά. Ας δούμε με χρονολογική σειρά δέκα σημαντικά φιλμ με θέμα την […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Εβδομήντα εννέα χρόνια μετά τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, η κατοχή πυρηνικών όπλων από απρόβλεπτους ηγεμόνες αλλά και η πιθανότητα τρομοκρατικών ομάδων να αποκτήσουν κάποιου είδους πυρηνικά όπλα πολλαπλασιάζουν την παγκόσμια ανασφάλεια. Αλλά και η χρήση της πυρηνικής ενέργειας για «ειρηνικούς» σκοπούς έχει αποδειχθεί εξαιρετικά καταστροφική. Η απερίσκεπτη αναγόρευσή της ως σιωπηλής, φθηνής […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ο αμερικανός Nicholas Ray είναι ίσως το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα για τη θεωρία του «auteur», που διατύπωσαν οι κριτικοί και οι σκηνοθέτες του γαλλικού Νέου Κύματος, ιδιαίτερα όσοι συνδέονταν με το επιδραστικό περιοδικό «Cahiers du Cinéma». Και αν ο πάντοτε υπερβολικός Jean Luc Godard είχε πει κάποτε ότι «ο κινηματογράφος είναι ο Nicholas […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ο Jean-Pierre Melville έχει ορθά χαρακτηριστεί ως ο «Πατριάρχης» των γαλλικών γκανγκστερικών φιλμ. Γεννήθηκε ως Jean-Pierre Grumbach σε μια εβραϊκή οικογένεια που ζούσε στην Αλσατία, αλλά όντας λάτρης της αμερικανικής κουλτούρας, υιοθέτησε το όνομα Melville από τον αγαπημένο του συγγραφέα, Herman Melville. Ταυτόχρονα ήταν ενθουσιώδης σινεφίλ από τη νεαρή του ηλικία. Όταν δεν […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Σήμερα ο αμερικανός σκηνοθέτης Anthony Mann μνημονεύεται περισσότερο για τα κλασικά του γουέστερν και τα ιστορικά έπη του. Ωστόσο, πριν από όλα αυτά, ο Mann διαμόρφωσε το σκηνοθετικό του στυλ με μια σειρά από εξαιρετικά φιλμ νουάρ, των οποίων η βαναυσότητα και ο υπαρξισμός προμήνυαν τα μεταγενέστερο έργο του. Η πορεία της καριέρας […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης O σκηνοθέτης και σεναριογράφος Billy Wilder γεννήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα σε μια περιοχή της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, η οποία περιοχή ανήκει τώρα στην Πολωνία. Έζησε στη Βιέννη, όπου εργάστηκε ως δημοσιογράφος, εγκαταλείποντας την αρχική ιδέα των νομικών σπουδών. Μετακόμισε στο Βερολίνο, όπου από το 1929 άρχισε να συμμετέχει στη συγγραφή σεναρίων. Η […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Άραγε οι ταινίες του Alfred Hitchcock μπορούν να θεωρηθούν φιλμ νουάρ; Αυτή η ερώτηση διαχρονικά διχάζει τους θεωρητικούς του κινηματογράφου. Αν και ο ρόλος του Hitchcock δεν είναι τόσο κομβικός όσο αυτός του Fritz Lang στην ανάπτυξη του φιλμ νουάρ, η σχέση του με το συγκεκριμένο είδος υπήρξε αμφίδρομη: επηρεάστηκε από αυτό αλλά […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ενώ η φιλμογραφία του Orson Welles περιλαμβάνει πολλά έργα που δεν έχουν συνάφεια με το παραδοσιακό φιλμ νουάρ, η επίδραση του στο είδος είναι σημαντική καθώς βοήθησε στον επαναπροσδιορισμό του, εμφυσώντας σε αυτό ένα μείγμα εντυπωσιακών οπτικών συνθέσεων και αφηγηματικής πολυπλοκότητας. Από τις εξπρεσιονιστικές σκιές και τη βαθιά εστίαση του magnum-opus του, «Citizen […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Γεννημένος στο Παρίσι αλλά πολιτογραφημένος Αμερικανός, ο σκηνοθέτης Jacques Tourneur κληρονόμησε από τον επίσης σκηνοθέτη-πατέρα του, Maurice Tourneur, την εκλεπτυσμένη ευρωπαϊκή αισθητική του. Εργάστηκε κυρίως στο Χόλιγουντ υπηρετώντας πιστά τα κλασικά είδη: ψυχολογικά θρίλερ, ταινίες τρόμου, ρομαντικές περιπέτειες, γουέστερν, φιλμ νουάρ. Επωφελήθηκε από τη στερεότητα των κλασικών μοντέλων αλλά σφράγισε τις ταινίες του […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Ο αυστριακής καταγωγής Fritz Lang θεωρείται ένας από τους γίγαντες του παγκόσμιου κινηματογράφου. Το έργο του εκτείνεται σε πέντε δεκαετίες, από τις εξπρεσιονιστικές βωβές ταινίες της αρχικής γερμανικής περιόδου του, τη σύντομη παραμονή του στο Παρίσι, τη θητεία του ως σκηνοθέτης του Χόλιγουντ, έως τις τρεις τελευταίες ταινίες του στη Γερμανία. Σύγχρονος των […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Η αξία της κινηματογραφικής τέχνης του Robert Siodmak είναι μια από τις πιο αμφιλεγόμενες, καθώς η καριέρα του λάμπει μόνο για μια δεκαετή περίοδο (1943-1953), διάστημα που σηματοδοτεί το ζενίθ του κύκλου του φιλμ νουάρ. Και αν για τους λάτρεις του συγκεκριμένου είδους ο Siodmak θεωρείται πρωταρχικός αρχιτέκτονας του, με το προσωνύμιο «The […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Στον 21ο αιώνα, το Χόλιγουντ άρχισε να κάνει την ίδια ταινία ξανά και ξανά (ιστορία αγάπης, σούπερ-ήρωας, κυνηγητά αυτοκινήτων) συχνά μέσα από μια ατελείωτη σειρά από συνέχειες. Ό,τι έλειπε από τις ταινίες σε φαντασία το αντιστάθμιζε με εφέ. Κατά ειρωνικό τρόπο, η πλημμύρα νέων τίτλων μέσω του νέου μέσου «streaming», της μεγάλης αφθονίας […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Η δεκαετία του 1990 Εισερχόμενος στην δεκαετία του ‘90, ο Spielberg πήρε αρνητικές κριτικές με την υπερ-θεαματική αλλά άτονη ταινία φαντασίας «Κάπταιν Χουκ» (1991), αλλά το 1993 πήρε την εκδίκηση του επιστρέφοντας στο είδος της sci-fi περιπέτειας μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη το ομώνυμο μυθιστόρημα του Michael Crichton «Τζουράσικ Παρκ». Με καταιγιστικό αφηγηματικό ρυθμό […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης Πρώιμη ζωή και έργο Γεννημένος σε μια εβραϊκή οικογένεια στο Σινσινάτι, αλλά μεγαλωμένος στο Φοίνιξ, ο Spielberg είχε ήπια δυσλεξία που τον δυσκόλεψε στο σχολείο , αλλά ανέπτυξε έντονο ενδιαφέρον για τον κινηματογράφο. «Αν έχω κάποιο μυστικό για την τέχνη μου», είπε το 2003, «είναι ότι έχω παρακολουθήσει πολλές παλιές ταινίες από τις […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν θέλουμε να βυθιστούμε στο χαοτικό σύμπαν της ανθρώπινης ψυχής, θα δούμε και θα αναλύσουμε ταινίες του Μπέργκμαν, του Αντονιόνι ή του Ρενέ. Αλλά όταν μας πιάσει η ενστικτώδης επιθυμία, που πηγάζει από τα παιδικά μας χρόνια, να πάμε στο σινεμά και να αφεθούμε στους μύθους του, το πρώτο όνομα που θα […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Βία και πάθος Η Γοητεία της Αμαρτίας | Gruppo di Famiglia in un Interno (1974) Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του Ludwig, ο Visconti υπέστη ένα εγκεφαλικό επεισόδιο που τον άφησε σχεδόν παράλυτο. Έτσι περιοριζόταν σε μια αναπηρική καρέκλα, έχοντας δυσχέρεια να ελέγξει την υλικοτεχνική μέριμνα της επόμενης ταινίας του, «Η […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Έρωτας και θάνατος στη Βενετία Θάνατος στη Βενετία | Morte a Venezia (1971) Όσο υπέρμετρα πυρακτωμένοι ήταν οι «Καταραμένοι», τόσο η επόμενη ταινία του Visconti, «Θάνατος στη Βενετία», προσαρμογή στην ομώνυμη νουβέλα του 1912 του Thomas Mann, είναι υποτονική, σκοτεινή και πεσιμιστική. Ανέκαθεν γοήτευαν τον Visconti τα θέματα του τελικού […]
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης ΙΙ. ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ Η αβάσταχτη γοητεία μιας ντίβας Η Μάγισσα στην Πυρά | La Strega Bruciata Viva (1967) Το 1967 ο παραγωγός του Dino De Laurentis δημιουργεί μια ακόμη ανθολογία ταινιών μικρού μήκους από διαφορετικούς σκηνοθέτες, με γενικό τίτλο «Οι Μάγισσες» (Le Streghe). Σε αντίθεση με το «Μπελίσιμα», η συμβολή του Visconti στο σπονδυλωτό […]