Η Φανέλα με το 9

Ο Βασίλης Σερέτης είναι φτωχό και αμόρφωτο εικοσάχρονο παιδί. Με μόνα εφόδια τα γερά του πόδια και το ταλέντο του στο ποδόσφαιρο, φιλοδοξεί να κατακτήσει τα γήπεδα, να περάσει στα έγχρωμα πρωτοσέλιδα των αθλητικών εφημερίδων και να τον επευφημούν τις Κυριακές τα πλήθη από τις κερκίδες. Σε μια διαδρομή που θα τον φέρει από τη Θεσσαλονίκη στον Βόλο κι από εκεί στην Αθήνα, θα προσπαθήσει να ικανοποιήσει τις φιλοδοξίες του επιδιώκοντας την υποστήριξη ποδοσφαιρικών παραγόντων και αθλητικών συντακτών ώστε να εκπληρώσει το όνειρο και να παίξει με μια μεγάλη ομάδα. Αλλά το ποδοσφαιρικό κατεστημένο και τα συμφέροντα που παίζονται γύρω από αυτό, απειλούν να τον συντρίψουν.

Σκηνοθεσία:

Παντελής Βούλγαρης

Κύριοι Ρόλοι:

Στράτος Τζώρτζογλου … Βασίλης ‘Μπιλ’ Σερέτης

Θέμις Μπαζάκα … Κική

Θανάσης Μυλωνάς … Νίκος Βότσης

Νίκος Μπουσδούκος … Γιώργος Καπάτος

Σταμάτης Τζελέπης … Σπύρος

Κάτια Σπερελάκη … Δώρα

Νίκος Τσαχιρίδης … Τσαλίκης

Κώστας Κλεφτογιάννης … Γαλάντης

Άννα Αυγουλά … Εύα Καπάτου

Σταύρος Καλάρογλου … άντρας στο τρένο

Ζανό Ντάνιας … Πάνος

Βαγγέλης Πανταζής … Βαγγέλης Ριμπάς

Γιάννης Χατζηγιάννης … Κάτσος

Βασίλης Βλάχος … Σπύρος Νικολάου

Μαρία Γεωργιάδου … Ζέτα

Απόστολος Σοφιανός … Κούτρας

Φωτεινή Παπαδοπούλου … η σύζυγος του θυρωρού

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: Βαγγέλης Ραπτόπουλος

Παραγωγή: Παντελής Βούλγαρης

Μουσική: Σταμάτης Σπανουδάκης

Φωτογραφία: Αλέξης Γρίβας

Μοντάζ: Τάκης Γιαννόπουλος

Σκηνικά: Ιουλία Σταυρίδου

Κοστούμια: Ιουλία Σταυρίδου

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Μέτρια.

Τίτλοι

• Αυθεντικός Τίτλος: Η Φανέλα με το 9
• Διεθνής Τίτλος: The Striker with Number 9
• Εναλλακτικός Τίτλος: Η Φανέλα με το Εννιά

Σεναριακή Πηγή

• Μυθιστόρημα: Η Φανέλα με το Εννιά του Μένη Κουμανταρέα.

Κύριες Διακρίσεις

• Συμμετοχή στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ Βερολίνου.
• Βραβείο μοντάζ και ήχου στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
• Διάκριση ποιότητας και βραβείο μακιγιάζ στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας του ΥΠΠΟ.

Παραλειπόμενα

• Πρόκειται για τη μόλις δεύτερη ελληνική ταινία με ποδοσφαιρικό θέμα μετά το “Οι Άσσοι του Γηπέδου” (1956).
• Ο Παντελής Βούλγαρης αποφάσισε να γυρίσει την ταινία έχοντας διαβάσει μόλις ένα τμήμα του βιβλίου όσο αυτό δημοσιευόταν σε συνέχειες στο περιοδικό Τέταρτο, προτού κυκλοφορήσει ολοκληρωμένο. Με τον Μένη Κουμανταρέα είχε ήδη συνεργαστεί στην ταινία “Το Προξενιό της Άννας” (1972), έχοντας γράψει μαζί το σενάριο της ταινίας, βασισμένο σε ένα διήγημα του ίδιου του Βούλγαρη. Πρόκειται επίσης για τη μοναδική μεταφορά βιβλίου του Μένη Κουμανταρέα.
• Κινηματογραφικό ντεμπούτο για τους Στράτο Τζώρτζογλου, Σταμάτη Τζελέπη, Κάτια Σπερελάκη και Μαρία Γεωργιάδου. Μοναδική κινηματογραφική εμφάνιση για την Άννα Αυγουλά, και τελευταία για τον Θανάση Μυλωνά, ο οποίος έφυγε από τη ζωή λίγους μήνες μετά, έχοντας γυρίσει τις σκηνές του με καρκίνο σε τελικό στάδιο.
• Περίπου 40 ηθοποιούς είδε ο Βούλγαρης για τον ρόλο του Μπιλ Σερέτη προτού καταλήξει στον Στράτο Τζώρτζογλου μετά από προτροπή του σκηνοθέτη Ντίνου Μαυροειδή που είχε δει τον ηθοποιό στην παράσταση “Ο Ήχος του Όπλου” της Λούλας Αναγνωστάκη στο Θέατρο Τέχνης. Ο Βούλγαρης έφερε τον Μίμη Δομάζο και τον Αντώνη Αντωνιάδη για να αξιολογήσουν τις ποδοσφαιρικές ικανότητες του Τζώρτζογλου, ο οποίος όμως δεν είχε ιδέα από ποδόσφαιρο, και τον έγραψε σε μια ομάδα στα Σούρμενα όπου προπονούνταν κάθε μέρα με προπονητή τον Θωμά Ματρακούκα. Τον ρόλο διεκδίκησε και ο Θοδωρής Αθερίδης που ήξερε πολύ καλή μπάλα, αλλά προτιμήθηκε ο Τζώρτζογλου που απέδιδε καλύτερα το αλήτικο στιλ του ρόλου.
• Ο σκηνοθέτης Elia Kazan που βρισκόταν εκείνη την περίοδο στην Ελλάδα, παρευρέθηκε σε γυρίσματα της ταινίας αλλά και σε μοντάζ, δηλώνοντας τον θαυμασμό του για τη Θέμιδα Μπαζάκα.
• Ο θρυλικός αθλητικογράφος Μανώλης Μαυρομμάτης αναλαμβάνει την περιγραφή των ποδοσφαιρικών αγώνων της ταινίας.
• Ως ειδικοί σύμβουλοι συμμετείχαν στην ταινία οι ποδοσφαιριστές/προπονητές Αντώνης Αντωνιάδης, Πάνος Μάρκοβιτς, Χρήστος Μητσιώνης και Διονύσης Βραϊμάκης.
• Ο αγώνας της ταινίας Αθήνα-Δόξα Σερρών γυρίστηκε στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας στις 10 Ιανουαρίου 1988, κατά τη διεξαγωγή του αγώνα ΑΕΚ-Εθνικός (2-0) ώστε να αξιοποιηθεί το πλήθος 35.000 οπαδών που βρισκόταν στις κερκίδες. Ο Τζώρτζογλου χρειάστηκε τρεις προσπάθειες για να πετύχει το γκολ με το πέναλτι που έπρεπε να χτυπήσει, με τους οπαδούς να γιουχάρουν προτού τον αποθεώσουν. Ο Βούλγαρης είχε στη διάθεσή του μόλις μισή ώρα για να γυρίσει τη σκηνή -20 λεπτά πριν την έναρξη του αγώνα και 10 λεπτά στο ημίχρονο.
• Το φινάλε της ταινίας απεικονίζει τον τελικό κυπέλλου Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός στο Ολυμπιακό Στάδιο στις 8 Μαΐου 1988. Γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν επίσης στο Δημοτικό Γήπεδο Νέας Ιωνίας.
• Προβλήθηκε με τη μορφή μίνι σειράς 6 επεισοδίων από την ΕΤ1 το 1990, ενώ είχε προηγηθεί η κυκλοφορία σε 2 βιντεοκασέτες. Η συνολική διάρκεια της ταινίας υπό αυτή τη μορφή είναι 4μιση ώρες.
• Με 50.000 εισιτήρια, ήρθε στην 1η θέση ανάμεσα σε 12 ελληνικές ταινίες της σαιζόν.

Μουσικά Παραλειπόμενα

• Επί της οθόνης ερμηνεύονται τα τραγούδια “Τανιράμα” από την Ελένη Τσαλιγοπούλου, “Ένας Αλλά Λέων” από τον Λάζαρο Γεωργακόπουλο, και “Ζωή Κλεμμένη” από την Κατερίνα Σιάπαντα, όλα σε μουσική και στίχους Σταμάτη Σπανουδάκη.