Il Divo: Η Συναρπαστική Ζωή του Τζούλιο Αντρεότι (2008)

ΣΥΝΟΨΗ

Ίσως λίγοι άνθρωποι κατάφεραν να διχάσουν τόσο πολύ το πολιτικό σκηνικό και την κοινή γνώμη μιας χώρας όσο ο Τζούλιο Αντρεότι, ο πρώην σεβάσμιος πολιτικός άνδρας της Ιταλίας, που αποκαθηλώθηκε βάναυσα λόγω των αποκαλύψεων για τις σχέσεις του με τη μαφία. Πώς αυτός ο επτά φορές πρωθυπουργός, ο ισόβιος γερουσιαστής και αποκαλούμενος «Μέγας Τζούλιο» έφτασε στο μάτι του κυκλώνα;

Σκηνοθεσία:

Paolo Sorrentino

Κύριοι Ρόλοι:

Toni Servillo … Giulio Andreotti

Anna Bonaiuto … Livia Danese

Flavio Bucci … Franco Evangelisti

Carlo Buccirosso … Paolo Cirino Pomicino

Piera Degli Esposti … Κα Enea

Giorgio Colangeli … Salvo Lima

Massimo Popolizio … Vittorio Sbardella

Aldo Ralli … Giuseppe Ciarrapico

Giulio Bosetti … Eugenio Scalfari

Gianfelice Imparato … Vincenzo Scotti

Paolo Graziosi … Aldo Moro

Cristina Serafini … Caterina Stagno

Fanny Ardant … σύζυγος πρέσβη

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: Paolo Sorrentino

Παραγωγή: Francesca Cima, Nicola Giuliano, Andrea Occhipinti

Μουσική: Teho Teardo

Φωτογραφία: Luca Bigazzi

Μοντάζ: Cristiano Travaglioli

Σκηνικά: Lino Fiorito

Κοστούμια: Daniela Ciancio

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Πολύ θετική.

Τίτλοι

Αυθεντικός Τίτλος: Il Divo
Ελληνικός Τίτλος: Il Divo: Η Συναρπαστική Ζωή του Τζούλιο Αντρεότι
Εναλλακτικός Τίτλος: Il Divo: La Spettacolare Vita di Giulio Andreotti

Κύριες Διακρίσεις

Υποψήφιο για Όσκαρ μακιγιάζ.
Συμμετοχή στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ Καννών. Βραβείο επιτροπής.
Βραβείο αντρικής ερμηνείας στα Ευρωπαϊκά Βραβεία. Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία, σενάριο και φωτογραφία.
Βραβείο πρώτου αντρικού ρόλου (Toni Servillo), δεύτερου γυναικείου ρόλου (Piera Degli Esposti), μουσικής, φωτογραφίας, οπτικών εφέ, μακιγιάζ και κομμώσεων στα David di Donatello. Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία, δεύτερο αντρικό ρόλο (Carlo Buccirosso), σενάριο, παραγωγή, μοντάζ, σκηνικά, κοστούμια και ήχο.

Παραλειπόμενα

Το αρχικό μοντάζ ήταν στα 145 λεπτά.
Στις Κάννες, η ταινία συνοδεύτηκε από 10λεπτο όρθιο χειροκρότημα.
Ο Giulio Andreotti παρακολούθησε την ταινία σε προεπισκόπηση σε μια ιδιωτική προβολή, και δήλωσε: «Είναι πολύ άσχημη, είναι ένα βρώμικο κόλπο, θα έλεγα. Προσπαθεί να ανατρέψει την πραγματικότητα κάνοντάς με να μιλάω σε ανθρώπους που δεν έχω γνωρίσει ποτέ». Αυτό όμως δεν συνοδεύτηκε από κάποια καταγγελία ή αίτημα να γίνουν περικοπές, με τον Andreotti να αλλάζει αργότερα στάση, λέγοντας ότι αστειεύονταν και πως θα ήθελε μερίδιο από τα κέρδη.

ΚΡΙΤΙΚΗ

Κριτικός: Σταύρος Γανωτής
Έκδοση Κειμένου: 9/11/2008

Αρχίζοντας η ταινία, παραβάλει μια φράση της μητέρας του Αντρεότι… «Όταν δεν έχεις να πεις κάτι καλό για κάποιον, μην πεις τίποτα». Εγώ έχω να πω… «Όταν δεν μπορείς να κατηγορήσεις άμεσα, μην κάνεις πολιτική ταινία». Ο Paolo Sorrentino δεν είναι ότι δεν θέλει να σωριάσει τον θρύλο Τζούλιο Αντρεότι, αλλά τελικά απλά τον παίρνει «ξώφαλτσα».

Ως πολιτικό πορτρέτο είναι όμως άψογο. Η ταινία σε βάζει πίσω από τις κλειστές πόρτες και ταυτόχρονα ενώπιον κάθε ιστορικής στιγμής που σημάδεψε την προσωπικότητα του ιταλού πολιτικού. Ως σκηνοθετική προσέγγιση είναι πρωτοπορία. Φανταστείτε την πολυπρόσωπη διάσταση του φελινικού Θυμάμαι, με τον προκλητικό Pasolini των τελευταίων χρόνων, τον πολιτικό Bertolucci των πρώτων χρόνων και τον Coppola του Νονού 3, μαζί με το ειρωνικό χιούμορ του Marco Ferreri και δώστε τα όλα αυτά στον Sokurov να τα βάλει σε γρήγορη κίνηση! Αυτός είναι ο Sorrentino του Il Divo και το αποτέλεσμα είναι καινό και άκρως εντυπωσιακό.

Όμως, και το «όμως» αυτό είναι μεγάλο… πριν δείτε την ταινία μπείτε στη βιβλιοθήκη της ιταλικής πρεσβείας και μάθετε απέξω το τι συνέβη στην ιταλική πολιτική σκηνή των 1970-80. Κινδυνεύετε να πέσετε θύμα του χαοτικού σεναρίου, στο οποίο παρελαύνουν αδιάκοπα δεκάδες ονόματα, για τα οποία μοιάζει να πρέπει ήδη να γνωρίζετε. Δεν είναι κακό να γυρίζεις μια ταινία πρώτιστα για την πατρίδα σου, αλλά δεν είναι εξίσου λογικό η διεθνής κριτική και το εκτός πραγμάτων κοινό να πρέπει να το ασπαστούν. Όμως και πάλι, θα καταλάβετε με ευκολία ότι ως καταγγελία η ταινία μοιάζει με τις δίκες επί του Αντρεότι με το πέρας των διακυβερνήσεων του. Απλά, μοιάζει σαν να πρέπει να αθωώσουμε τον ιταλό «ντίβο», λόγω έλλειψης στοιχείων. Η ταινία δεν κάνει περαιτέρω έρευνα από το εμφανές και δεν έχει στα χέρια της αυτά τα στοιχεία που θα την βάζανε «μπόμπα» στα θεμέλια της σύγχρονης, ιταλικής πολιτικής ιστορίας.

Θέλετε την ερμηνεία της χρονιάς; Μέχρι στιγμής, κανείς δεν υπερκαλύπτει το ερμηνευτικό θαύμα που καταφέρνει ο Toni Servillo στον κύριο ρόλο. Δεν παίζει τον Αντρεότι, είναι ο αληθινός Αντρεότι: σε όψη, σε ουσία, σε εσωτερισμό, στην ψυχρή του πραότητα, στην κρυφή του ειρωνεία. Ο ναπολιτάνος ηθοποιός έμεινε χρόνια εκτός παιχνιδιού, αλλά αν συνυπολογίσουμε ότι εμφανίζεται και στα Γόμορρα, καιρός είναι να τον αποδεχτούμε στη «φαμίλια». Δίκαιο και το βραβείο της κριτικής επιτροπής στις Κάννες, αφού είναι μια ταινία με όραμα, ακόμα και που δεν το ολοκληρώνει.

Επί του συνόλου, είναι μια ταινία βγαλμένη από τα σπάργανα του ιταλικού κινηματογράφου, με μεγάλη βοήθεια εκ του ρωσικού. Ο Paolo Sorrentino είναι ένας δημιουργός με μεγάλο όραμα, άσχετα που δεν κάνει τον κόπο να ανακαλύψει τρόπους ώστε να κάνει την ταινία του πιο διεθνή. Εκεί που χάνει σαν εγκυρότητα καταγγελίας, κερδίζει ως πολιτικό πορτρέτο και δίνει μαθήματα σε σκηνοθέτες σαν τον Oliver Stone, που, μετά το W. του και το Νίξον του δεν θέλω να τον ξέρω. Θαυμάστε, απλά θαυμάστε, την αψεγάδιαστη ερμηνεία του Toni Servillo στον ρόλο του Αντρεότι, ως το καλύτερο μάθημα στρατευμένης ερμηνείας. Πολύ καλή δουλειά και ως παραγωγή, και κατά την ταπεινή μου άποψη, η καλύτερη φετινή ταινία από την Ιταλία, ακόμα και που δεν έχει το τελικό θάρρος να βγάλει τη χώρα της από το κινηματογραφικό της τέλμα. Ιταλία είναι, βέβαια, και με δημιουργούς σαν αυτόν θα το ξεπεράσει.

Βαθμολογία: