Γλυκιά Απόδραση

Κριτικός: Φίλιππος Χατζίκος

Έκδοση Κειμένου: 26/5/2016

Η κρίση της μέσης ηλικίας απασχολεί συχνά τη διεθνή φιλμογραφία, η οποία της αφιερώνει ένα ευρύ κινηματογραφικό φάσμα, από δράματα μέχρι καφροκωμωδίες. Το είδος όμως που μοιάζει να διαχειρίζεται καλύτερα το θέμα είναι αυτό της κομεντί και δη της κλασικού τύπου γαλλικής κομεντί. Οι Γάλλοι, σ’ ένα μεγάλο μέρος της κινηματογραφικής τους παραγωγής (αυτής που περνάει τα εθνικά σύνορα), αναζητούν αδιάκοπα την ισορροπία ανάμεσα στο μελό και το γέλιο και συχνά τα καταφέρνουν. Η βραβευμένη στο πρόσφατο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου «Γλυκιά Απόδραση» του Μπρουνό Πονταλιντές είναι ακόμα ένα τέτοιο παράδειγμα.

Ο Μισέλ είναι ένας 50άρης γραφίστας που δουλεύει εξαντλητικά. Παρότι διαθέτει τα υλικά αγαθά που θεωρητικά απαιτούνται για να διάγει έναν άνετο βίο, μοιάζει εγκλωβισμένος στο σπίτι και στο γραφείο. Ονειροπόλος από μικρός, αναζητά απεγνωσμένα μια οδό διαφυγής. Και τη βρίσκει στο ποτάμι, πάνω σ` ένα καγιάκ. Ξεκινά λοιπόν το ταξίδι προς αναζήτηση της ψυχικής του ισορροπίας, αδαής πλην ορεξάτος. Μόνο που τελικά ανακαλύπτει ότι το ταξίδι είναι μια εσωτερική υπόθεση.

Ο Πονταλιντές γράφει, σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε μια ταινία η οποία διαθέτει εντονότατη feel-good αύρα. Οι χαρακτήρες που έχει δημιουργήσει γίνονται άμεσα αρεστοί στο θεατή, ενώ και επεφύλαξε για τον εαυτό του έναν ήρωα τον οποίο διαχειρίζεται με άνεση και ακρίβεια. Αγγίζοντας συχνά τα όρια της καθαρής κωμωδίας, η «Γλυκιά Απόδραση» μοιάζει με ποιητικό παραμύθι, επιτρέποντας στο θεατή να αποκοιμίσει για λίγο το λογισμό του και να μην αναζητά κενά, ευκολίες και επιπολαιότητες, οι οποίες πάντως σεναριακά είναι φανερές. Το ανάλαφρο κλίμα που δημιουργούν οι πληθωρικοί διάλογοι κρατάει σε μεγάλο βάθος την ελάχιστη μελαγχολία που ο δημιουργός θέλησε να συμπεριλάβει στο συναισθηματικό πλαίσιο της ταινίας του, ενώ και η συνεχής αίσθηση της κίνησης κάνει τον θεατή να αισθάνεται ότι ταξιδεύει ο ίδιος.

Ο καλά εξοπλισμένος, αλλά απολύτως ακατάλληλος για αγώνες επιβίωσης στη φύση κεντρικός ήρωας είναι καλογραμμένος και μένει μακριά από υπερβολές, καθιστώντας την ταύτιση του θεατή με αυτόν σχεδόν αναγκαία. Αυτό είναι και το μεγάλο πλεονέκτημα της ταινίας. Κατ` ουσίαν, το κοινό παρακολουθεί έναν μεσοαστό ανθρωπάκο σε μια απέλπιδα εφηβική προσπάθεια να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά της καθημερινότητάς του. Ο Πονταλιντές, χωρίς να επιτυγχάνει κάποιον καλλιτεχνικό θρίαμβο, προσεγγίζει τις ψυχές των θεατών με τρόπο τρυφερό και χαμηλόφωνο. Έτσι, μια ταινία που δε διαθέτει σχεδόν τίποτα το αξιοσημείωτο σε πρώτη ανάγνωση μετατρέπεται σε μια γλυκιά και ευχάριστη εμπειρία για τον θεατή που θυμάται πόσο έχει ανάγκη ένα ταξίδι σαν αυτό του Μισέλ. Ταξίδι εσωτερικό, με προορισμό τον έφηβο που δεν ανέχεται η συντεταγμένη κοινωνία.

Η απόδραση του Πονταλιντές είναι όντως γλυκιά, σε σημεία ακαταμάχητη, αρκούντως ονειρική και αστεία όσο της πρέπει. Δεν πρόκειται βέβαια για κάποια ταινία ιδιαίτερων αξιώσεων, αλλά για ένα χαρωπό έργο που υμνεί την αναζήτηση της ευτυχίας και θυμίζει ότι ποτέ δεν είναι αργά. Χρειάζεται και αυτό!

Βαθμολογία: