Συντάκτης: Σταύρος Γανωτής

Χριστούγεννα 2025 και το συλλογικό ασυνείδητο του Έλληνα έχει χτυπήσει κόκκινο στην απόγνωση, που είναι πιο αισθητά απλωμένη από ποτέ σε σχέση με τα 50 τελευταία χρόνια. Δεν είναι χώρος εδώ για να προεκταθούμε πάνω στο ζήτημα με πολιτικού τύπου σχολιασμό, αλλά όλοι γνωρίζουμε ότι το πρόβλημα από εκεί «πάνω» πηγάζει.

Επιστρέφοντας σε αυτές τις ημέρες που η λαϊκή μας παράδοση έχει εμποτίσει με ένα κλίμα αγάπης και τρυφερότητας, πρέπει να βρούμε τόπο να τις εκμεταλλευτούμε σαν μια πνευματική ανάπαυλα προς αυτό που μοιραία μας περιμένει με την έναρξη ου νέου έτους. Όπως και να το κάνεις, κάτι τα δώρα, κάτι τα επιδόματα, κάτι η αγορά που ανεβαίνει εντός εορτών, μας χαρίζουν αυτή την ευκαιρία να πάρουμε ένα σχετικά αναίμακτο «διάλειμμα» -τουλάχιστον οι περισσότεροι και δυστυχώς όχι στο σύνολο μας.

Πολύ κακώς, έχουμε μαζικά συνδυάσει αυτά τα διαλλείματα από το χάος της καθημερινότητας με «εγκεφαλικό κενό». Δηλαδή, θέλουμε εκείνες τις άκοπες ώρες να μη σκεφτόμαστε τίποτα, και αυτό το ονομάζουμε ξεκούραση. Καταρχάς είναι ξεκούραση για όποιον δεν θεωρεί τη σκέψη την πιο πλούσια ψυχαγωγία όλων, έχοντας πέσει την παγίδα ότι η χαλάρωση ισούται με χρυσός (και αντίστοιχα μας την πουλάνε ως χρυσάφι). Και η παγίδα αυτή έχει στηθεί με την αλλοίωση της λέξης ψυχαγωγία, που έχει πάρει την έννοια της διασκέδασης. Θα σηκωθούν δηλαδή οι αρχαίοι τραγωδοί και φιλόσοφοι από τον τάφο τους και θα μας κυνηγάνε! Η αλήθεια είναι πως ο εγκέφαλος μας δεν χρειάζεται «διαλείμματα», δεν το πράττει καν ούτε όταν κοιμόμαστε (εξού και τα όνειρα). Και η άλλη αλήθεια είναι ότι αυτοί που έχουν στήσει την καταναλωτική παγίδα ένα πράγμα φοβόνται περισσότερο: έχει αποδειχτεί ανά τους αιώνες ότι οι σοφότερες σκέψεις αναδύονται εκείνες ακριβώς τις ώρες του κενού ανάμεσα στην εργασία και τα προβλήματα της καθημερινότητας. Με ένα σμπάρο λοιπόν δύο τρυγόνια. Και γινόμαστε έρμαια ενός τεράστιου εμπορικού οργίου που αφορά προϊόντα «ξεκούρασης» (στο σινεμά αυτό το κάνουν οι λεγόμενες εμπορικές ταινίες), και δεν αδράζουμε ποτέ την ευκαιρία να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα γύρω μας και τους τρόπους αντιστροφής της κατάστασης. Όλο και λιγότεροι πλέον ενημερώνονται πάνω σε όσα μας αφορούν ως σύνολο (πόσο μάλλον να αναζητήσουμε το πού κρύβεται -δυστυχώς κυριολεκτικά- η ορθή πληροφόρηση), όλο και λιγότεροι ασχολούνται με την τέχνη χωρίς να τη συνδέουν με τον οικονομικό παράγοντα (άρα μοιάζει αλλά δεν είναι καν τέχνη), όλο και περισσότεροι αποξενώνονται από το σύνολο που έχει κοινές ανάγκες -με το ατομικό εν καιρώ ειρήνης να μεταφράζεται σε χρήμα με κάθε θησεία προς επιβίωση ή περισσότερο χρήμα για εξουσία.

Θα χαρίσουμε λοιπόν κι αυτά τα Χριστούγεννα εν είδει ενός τάιμ-άουτ στο οποίο δεν υπάρχει προπονητής και το μόνο που μας μένει να κάνουμε είναι να πιούμε λίγο νερό και να συνεχίζουμε να παίζουμε όπως πριν; Και πλέον το παιχνίδι δεν μας πάει καλά, άρα κάτι άλλο πρέπει να κάνουμε. Τι είναι αυτό; Καταρχάς, εάν είμαστε στο μηδέν, ξεκινάμε να περπατάμε τον δύσβατο αρχικά αλλά όσο περνάει ο καιρός όμορφο δρόμο της γνώσης. Κρίσιμο σε αυτό στοιχείο είναι να κάνουμε μια γύρα για να βρούμε τις ορθές πηγές, αποφεύγοντας όλα αυτά τα σκουπίδια που πιο πολύ μας παραπληροφορούν και μας φοβίζουν (ο φόβος είναι λέξη κλειδί σε όλα), παρά μας οδηγούν στην ανακούφιση του νου. Ναι, οι καθηγητές των πανεπιστημίων μας και οι επιστήμονες μας έχουν περισσότερα να μας πουν από κάποιον που μας πουλάει ίντριγκα μέσω αβάσιμων θεωριών. Κατά δεύτερον, εάν δεν είμαστε πρωτάρηδες στη γνώση, αρχίζουμε να πιστεύουμε σε βασικά πράγματα τον ίδιο μας τον εαυτό. Ο εγκέφαλος μας είναι ένα με τη φύση, και μπορεί εάν του χαρίσεις ελευθερία να σου υποδείξει το ορθότερο. Αλλά αληθινή ελευθερία σημαίνει ότι η όλη αυτή αναζήτηση ξεκίνησε από μηδενική βάση. Σβήσιμο δεδομένων που σου έχουν μπολιαστεί μέσα σου από μωρό παιδί και σε κάνουν να θεωρείς ως δεδομένα πράγματα απίθανα -πχ ότι τα ζώδια των Βαβυλωνίων της αρχαιότητας σού λένε καθημερινά τι θα σου συμβεί, κι ενώ ακόμα κι αν είχαν δίκιο, έχει αλλάξει/αναθεωρηθεί έκτοτε ο χάρτης των αστερισμών / ή ότι οι άνθρωποι δεν είναι όλοι ίσοι/ισάξιοι, αλλά κατά μια «θεία πρόνοια» εσύ που το ενστερνίζεσαι ανήκεις στους προνομιούχους…

Το μυστικό λοιπόν που πρέπει να έχουμε καρφωμένο στον νου αυτά και κάθε Χριστούγεννα είναι η εκμετάλλευση του «κενού» χρόνου προς χτίσιμο τού μόνου όπλου που έχουμε απέναντι στην αρνητικότητα, και μάλιστα εμπλουτίζεται πιο φτηνά κι από το να αγοράσεις χριστουγεννιάτικο δέντρο! Βλέπουμε ταινίες των εορτών (οπουδήποτε: το πόσο μεγάλη είναι η οθόνη δεν έχει καμία σημασία), και αναζητούμε το γιατί μας συγκινεί ο αγνός έρωτας, μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων που τραγουδάει παρέα σαν μία φωνή, ένας άνθρωπος που από τσιγγούνης μεταμορφώνεται σε ανοιχτόκαρδο. Και εάν το βρούμε, τότε το φινάλε της ταινίας μπορεί να αλλάξει από το μυθοπλαστικό happy end στην αρχή ενός δικούς μας αληθινότατου happily ever after…

Ξέρετε κάτι όμως; Ακόμα κι αν όλα αυτά σας φαντάζουν ως ένα βουνό που δεν είστε έτοιμοι να σκαρφαλώσετε, αρκεί και η καλή καρδιά απέναντι στους γύρω σας αλλά και τον εαυτό σας. Είναι κι αυτή από μόνη της ένα μυστικό για να διαφέρουν αυτές οι ημέρες από τις υπόλοιπες, για να μοιάζει το έλατο στο σπίτι σας πιο οικείο στις παιδικές σας εικόνες. Ελπίζουμε κι εμείς από μεριάς μας να στολίζουμε με το πάθος μας για την τέχνη που υπηρετούμε (κυριολεκτικά υπηρετούμε υπό όλες τις έννοιες αυτήν και όσους την ακολουθούν) τη μία λέξη, τη μία εικόνα, το ένα βίντεο που σας κάνει πλουσιότερη τη μαγική αυτή επαφή με την οθόνη.

Επιτρέψτε μου τέλος να παρεισφρήσω στον λόγο μου σύσσωμο το επιτελείο του filmy, και να σας ευχηθούμε Όμορφες Σκέψεις, Αγάπη Ολόγυρα σας και Μέσα σας και ΠΑΝΕΜΟΡΦΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ!