Eraserhead

Ένας άνδρας σε μια μετα-αποκαλυπτική βιομηχανική πόλη. Η μονίμως οργισμένη φιλενάδα του. Το φρικτά παραμορφωμένο μωρό τους που συνέχεια ουρλιάζει. Η παράνοια μέσα σε έναν εφιαλτικό χώρο ξεκινά…

Σκηνοθεσία:

David Lynch

Κύριοι Ρόλοι:

Jack Nance … Henry Spencer

Charlotte Stewart … Mary X

Allen Joseph … Κος X

Jeanne Bates … Κα X

Jean Lange … η γιαγιά

Judith Roberts … η όμορφη γειτόνισσα

Jack Fisk … ο άντρας στον πλανήτη

Darwin Joston … Paul

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: David Lynch

Παραγωγή: David Lynch

Φωτογραφία: Herbert Cardwell, Frederick Elmes

Μοντάζ: David Lynch

Σκηνικά: David Lynch

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Πολύ θετική.

Τίτλοι

• Αυθεντικός Τίτλος: Eraserhead
• Ελληνικός Τίτλος: Eraserhead

Κύριες Διακρίσεις

• Ειδικό βραβείο στο φεστιβάλ του Αβοριάζ.

Παραλειπόμενα

• Μετά από 7 μικρού μήκους φιλμ που εναρμονίζονταν με τις σπουδές του στη ζωγραφική, ο David Lynch κάνει εδώ το ντεμπούτο του στις μεγάλου μήκους ταινίες με την αρωγή του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου (τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν κυρίως σε δικούς του χώρους στο Λος Άντζελες), στο οποίο τότε φοιτούσε.
• Ο Lynch ξεκίνησε την εργασία για την ταινία, με τίτλο Gardenback, βασισμένος πάνω σε έναν πίνακα του με ένα καμπούρικο πλάσμα με βλάστηση να φυτρώνει στην πλάτη του. Το υπερρεαλιστικό στόρι αφορούσε τη μοιχεία και υπολογίζονταν να βγει μια ταινία 45 λεπτών. Το AFI αποφάνθηκε ότι ένα τέτοιο αλληγορικό και μη γραμμικό κείμενο δεν έβγαζε τόσο χρόνο διάρκειας. Έτσι ο Lynch αντιπρότεινε το “όνειρο ενός άντρα” με τίτλο Eraserhead. Και πάλι μέλη της επιτροπής του AFI αντιτίθονταν σε κάτι τόσο σουρεαλιστικό, αλλά ο πρύτανης Frank Daniel απείλησε με παραίτηση εάν δεν εγκρινόταν.
• Βασικές επιρροές στάθηκαν η νουβέλα Η Μεταμόρφωση (Φραντς Κάφκα) και το διήγημα Η Μύτη (Γκόγκολ), αν και ο ίδιος ο σκηνοθέτης παράπεμψε το 2007 σε μια σύντομη περιήγηση του στη Βίβλο την έμπνευση του για το φιλμ, λέγοντας ότι ήταν η πιο πνευματιστική του δημιουργία. Επιπλέον έμπνευση ήρθε από τον φόβο του στο να γίνει γονέας, κάτι που πήγαζε από το ότι η αδελφή του, Jennifer, είχε γεννηθεί με παραμόρφωση στα πόδια. Η συνονόματη της, Jennifer Lynch, κόρη του σκηνοθέτη και μετέπειτα συνάδελφος του, έχει ένα μικρό πέρασμα από την ταινία σε μικρή ηλικία.
• Το AFI είχε αρχικά υποτιμήσει το γεγονός ότι από τις 21 σελίδες σεναρίου που τους είχαν παρουσιαστεί θα έβγαινε μια μεγάλου μήκους ταινία, κι έτσι το αρχικό μπάτζετ ήταν πενιχρό με τον νου για μια μικρή. Χρειάστηκαν έτσι χρόνια για να ολοκληρωθεί η ταινία, μια και ήταν δύσκολη η εύρεση πόρων. Οι κύριοι χορηγοί ήταν ο ίδιος ο Lynch, ο Jack Fisk και η διάσημη σύζυγος του, Sissy Spacek, μαζί με την Catherine Coulson, που διατελούσε βοηθός σκηνοθέτη και είχε κάποια χρήματα στην άκρη εργαζόμενη ως σερβιτόρα. Αλλά και για την ηχητική μπάντα, χρειάστηκε ένας χρόνος επεξεργασίας.
• Τα εφέ της δημιουργίας του παραμορφωμένου μωρού παρέμειναν μυστικά, ενώ ο κάμεραμαν που εργάζονταν σε αυτά είχε δεμένο ένα ύφασμα στα μάτια από τον Lynch, ώστε να μην αποκαλύψει τον τρόπο δημιουργίας τους. Ο σκηνοθέτης αναφέρονταν στον Spike, όπως τον αποκαλούσαν, ότι “γεννήθηκε κάπου εκεί κοντά” ή “ίσως βρέθηκε”.
• Μετά από απογοητευτικές δοκιμαστικές προβολές, ο Lynch έκοψε 20 λεπτά ταινίας, ρίχνοντας κυρίως το φταίξιμο στην πολύ υψηλή ένταση της ηχογράφησης του σάουντρακ.
• Ξεκίνησε να προβάλλεται σε λίγες αίθουσες και δεν τράβηξε το ενδιαφέρον. Αυτό κερδήθηκε με τις μεταμεσονύχτιες προβολές, που θα του προσδώσουν γρήγορα cult φήμη. Η σουρεαλιστική του ατμόσφαιρα σε συνδυασμό με τη σεξουαλική αύρα και η πολύπλοκη τεχνική του ήχου κατατάσσουν πλέον την ταινία ως μία από τις σημαντικότερες του πειραματικού σινεμά, και θα επηρεάσει τόσο τη συνέχεια της δουλειάς του δημιουργού της, όσο και το ανεξάρτητο σινεμά ανά τον πλανήτη.
• Το φιλμ κόστισε μόλις 100 χιλιάδες δολάρια, και με τις συνεχείς του επαναπροβολές έφτασε να εισπράξει 7,1 εκατομμύρια δολάρια.
• Όταν ο David Lynch εργάζονταν πάνω στη δεύτερη ταινία του, τον Άνθρωπο Ελέφαντα, δέχτηκε επίσκεψη από τον Stanley Kubrick, που του αποκάλυψε ότι το Eraserhead ήταν η αγαπημένη του ταινία. Επιρροές του βρίσκονται στη Λάμψη, και ήταν μία από τις ταινίες που πρόβαλε στο καστ του πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα της.

Μουσικά Παραλειπόμενα

• Η μουσική που ακούγεται είναι από τον τζαζίστα Fats Waller, ερμηνευμένη σε πιάνο.
• Ο David Lynch έγραψε τους στίχους του In Heaven, που ερμηνεύει ο Peter Ivers.