Οδύσσεια

Ο Οδυσσέας, ο θρυλικός βασιλιάς της Ιθάκης, ξεκινάει το μακρύ και επικίνδυνο ταξίδι του προς την πατρίδα μετά τον Τρωικό Πόλεμο, και θα έρθει σε επαφή με μυθικά όντα όπως ο κύκλωπας Πολύφημος, οι Σειρήνες και η νύμφη Καλυψώ, ενώ προσπαθεί να επανενωθεί με τη σύζυγό του, Πηνελόπη.

Σκηνοθεσία:

Christopher Nolan

Κύριοι Ρόλοι:

Matt Damon … Οδυσσέας

Tom Holland … Τηλέμαχος

Anne Hathaway … Πηνελόπη

Robert Pattinson … Αντίνοος

Lupita Nyong’o … Ελένη της Τροίας/Κλυταιμνήστρα

Zendaya … Αθηνά

Charlize Theron … Καλυψώ

Benny Safdie … Αγαμέμνων

Jon Bernthal … Μενέλαος

John Leguizamo … Εύμαιος

Bill Irwin … Πολύφημος

Samantha Morton … Κίρκη

Himesh Patel … Ευρύλοχος

Will Yun Lee … σύντροφος του Οδυσσέα

Corey Hawkins … Πόλυβος

Mia Goth … Μελανθώ

Logan Marshall-Green … Μελάνθιος

Jimmy Gonzales … Κηφεύς

Andrew Howard … Πολίτης

Travis Scott … ο βάρδος

Elliot Page … Σίνον

James Remar … Τειρεσίας

Elyes Gabel … Έλατος

Josh Stewart …

Ryan Hurst …

Maurice Compte …

Nick E. Tarabay …

Jovan Adepo …

Shiloh Fernandez …

Rafi Gavron …

Iddo Goldberg …

Jamie Harris …

Jesse Garcia …

Ian Casselberry …

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: Christopher Nolan

Παραγωγή: Christopher Nolan, Emma Thomas

Μουσική: Ludwig Goransson

Φωτογραφία: Hoyte van Hoytema

Μοντάζ: Jennifer Lame

Σκηνικά: Ruth De Jong

Κοστούμια: Ellen Mirojnick

• Τα στοιχεία της ταινίας είναι ακόμα σε στάδιο επεξεργασίας. Η τελική τους μορφή θα είναι έτοιμη με την έξοδο της ταινίας στις αίθουσες. 

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Αναμένεται.

Τίτλοι

• Αυθεντικός Τίτλος: The Odyssey
• Ελληνικός Τίτλος: Οδύσσεια

Άμεσοι Σύνδεσμοι

• Οδύσσεια (1954)
• Ο Τρωικός Πόλεμος (1956)
• Οδύσσεια (1997)
• Τροία (2004)
• Η Επιστροφή (2024)

Σεναριακή Πηγή

• Έπος: Οδύσσεια του Ομήρου.

Παραλειπόμενα

• Πρόκειται για την πρώτη χολιγουντιανή κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» του Ομήρου, μετά από μια ιταλική του 1954 που είχε ως πρωταγωνιστή τον Kirk Douglas. Στις ΗΠΑ είχε προηγηθεί η τηλεοπτική μίνι-σειρά/τηλεταινία του 1997 από τον Andrei Konchalovsky, με τον Armand Assante ως Οδυσσέα. Τέλος, το 2024 ο Uberto Pasolini ασχολήθηκε μόνο με την τελευταία ραψωδία στο ιταλο-βρετανικό Η Επιστροφή (Οδυσσέας εδώ ο Ralph Fiennes).
• Η ταινία είναι η ακριβότερη παραγωγή της καριέρας του Christopher Nolan, με προϋπολογισμό που υπολογίζεται στα 250 εκατομμύρια δολάρια.
• Ο Nolan έχει αναφέρει ότι η «Οδύσσεια» ήταν ένα όνειρο ζωής και ότι επηρεάστηκε τόσο από τη σύγχρονη μετάφραση της Emily Wilson όσο και από τις μυθολογικές ταινίες του Ray Harryhausen, τις οποίες παρακολουθούσε από μικρός.
• Ο Nolan δήλωσε ότι επιδίωξε μια όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστική προσέγγιση της ελληνικής μυθολογίας, αποδίδοντας τα μυθικά στοιχεία μέσω φυσικών φαινομένων και όχι ως καθαρά υπερφυσικά γεγονότα.
• Πριν αποκαλυφθεί ότι η νέα ταινία του Nolan θα βασιζόταν στην Οδύσσεια, είχαν κυκλοφορήσει φήμες ότι επρόκειτο για ταινία με βρικόλακες εποχής, ριμέικ του Ο Γαλάζιος Κεραυνός (1983) ή μεταφορά της τηλεοπτικής σειράς The Prisoner. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης παραδέχτηκε αργότερα ότι η μυστικοπάθειά του συνέβαλε στη δημιουργία αυτών των σεναρίων.
• Το σενάριο άρχισε να γράφεται τον Μάρτιο του 2024, αμέσως μετά τη θριαμβευτική πορεία του Οπενχάιμερ στα Όσκαρ. Το πρότζεκτ ανακοινώθηκε επίσημα τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς.
• Ο Matt Damon ενσαρκώνει τον Οδυσσέα, ενώ ο Tom Holland υποδύεται τον γιο του, Τηλέμαχο. Αρχικά όμως υπήρχε έντονη φημολογία ότι ο Holland θα κρατούσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο.
• Ο Cosmo Jarvis είχε προσληφθεί για να ερμηνεύσει τον Μελάνθιο, αλλά αποχώρησε λόγω του προγραμματισμού του.
• Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν από τον Φεβρουάριο έως τον Αύγουστο του 2025 σε έξι διαφορετικές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, το Μαρόκο, η Ιταλία, η Ισλανδία και η Σκωτία, με έμφαση σε πραγματικές τοποθεσίες αντί για στούντιο και εκτεταμένη χρήση CGI.
• Στην Ελλάδα, η παραγωγή κινηματογραφήθηκε σε περιοχές της Μεσσηνίας, όπως η Βοϊδοκοιλιά, το Σπήλαιο του Νέστωρα, η Μεθώνη και η Πύλος, καθώς και στην Ακροκόρινθο.
• Είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία στην ιστορία που γυρίστηκε εξολοκλήρου με κάμερες IMAX 70mm, χρησιμοποιώντας νέα, ελαφρύτερη και πιο αθόρυβη γενιά καμερών που αναπτύχθηκε ειδικά για τις ανάγκες της παραγωγής.
• Για τις ανάγκες της ταινίας χρησιμοποιήθηκαν περισσότερα από 2 εκατομμύρια πόδια φιλμ IMAX 70mm (περίπου 610 χιλιόμετρα φιλμ), αριθμός-ρεκόρ για παραγωγή του είδους.
• Η παραγωγή χρησιμοποιούσε τον προσωρινό τίτλο Charlie’s Tale κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.
• Τα οπτικά εφέ της ταινίας δημιουργήθηκαν από τις DNEG και Wētā Workshop, με τον βραβευμένο επόπτη ειδικών εφέ Andrew Jackson να επιστρέφει σε ακόμη μία συνεργασία με τον Nolan. Η βασική φωτογράφιση ολοκληρώθηκε σε 91 ημέρες, ενώ τα γυρίσματα τελείωσαν εννέα ημέρες νωρίτερα από το αρχικό πρόγραμμα παραγωγής.
• Η πρώτη ημέρα γυρισμάτων πραγματοποιήθηκε στο οχυρωμένο χωριό Αΐτ-Μπεν-Χαντού στο Μαρόκο, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την απεικόνιση της Τροίας.
• Η δημοσιοποίηση των πρώτων φωτογραφιών και του teaser προκάλεσαν συζητήσεις ανάμεσα σε ιστορικούς και φίλους της αρχαιότητας, οι οποίοι επισήμαναν ότι η πανοπλία, τα κράνη και ορισμένα πλοία της ταινίας δεν ανταποκρίνονται στην Εποχή του Χαλκού, κατά την οποία τοποθετείται συμβατικά ο Τρωικός Πόλεμος, αλλά παραπέμπουν σε μεταγενέστερες ιστορικές περιόδους. Άλλοι σχολιαστές υπερασπίστηκαν την επιλογή του σκηνοθέτη, θεωρώντας ότι αποτίνει φόρο τιμής στις κλασικές χολιγουντιανές επικές παραγωγές της δεκαετίας του 1960 και όχι ότι επιδιώκει αρχαιολογική ακρίβεια.
• Η επιλογή της βραβευμένης με Όσκαρ Lupita Nyong’o για τον ρόλο της Ωραίας Ελένης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον διεθνή τύπο. Μέρος της κριτικής επικεντρώθηκε στην απόκλιση από την παραδοσιακή εικονογράφηση της ηρωίδας, ενώ άλλοι υποστήριξαν ότι πρόκειται για μυθολογικό και όχι ιστορικό πρόσωπο, άρα μια σύγχρονη κινηματογραφική διασκευή δεν δεσμεύεται από φυλετικά ή εθνολογικά κριτήρια στην επιλογή των ηθοποιών. Αρκετοί δε πανεπιστημιακοί και αρχαιολόγοι υπερασπίστηκαν δημόσια την επιλογή της Nyong’o, επισημαίνοντας ότι οι ομηρικοί μύθοι έχουν γνωρίσει αμέτρητες επανερμηνείες εδώ και αιώνες, και ότι η Ωραία Ελένη αποτελεί μυθολογική, όχι ιστορικά τεκμηριωμένη, μορφή. Παράλληλα, τόνισαν πως η αναζήτηση απόλυτης ιστορικής ή φυλετικής αυθεντικότητας σε μια μυθολογική αφήγηση είναι προβληματική.
• Η Universal Pictures ξεκίνησε την προπώληση εισιτηρίων για επιλεγμένες προβολές IMAX 70mm έναν ολόκληρο χρόνο πριν από την έξοδο της ταινίας, σε μια πρωτοφανή κίνηση για χολιγουντιανή παραγωγή. Μέσα στις πρώτες 12 ώρες από την έναρξη της προπώλησης, πολλές προβολές είχαν ήδη εξαντληθεί, αποφέροντας περίπου 1,5 εκατομμύριο δολάρια μόνο από αυτές τις κρατήσεις.

Μουσικά Παραλειπόμενα

• Για τη μουσική της Οδύσσειας, ο Nolan ζήτησε από τον Ludwig Goransson (συνεργάτες και στο Οπενχάιμερ) να αποφύγει τον κλασικό συμφωνικό ήχο που χαρακτηρίζει τα περισσότερα ιστορικά έπη. Ο συνθέτης αποκάλυψε ότι χρησιμοποίησε 35 χάλκινα γκονγκ διαφορετικών μεγεθών, καθώς και αρχαία έγχορδα όργανα που παραπέμπουν στη λύρα, επιδιώκοντας έναν ήχο πιο κοντά στον κόσμο της ομηρικής εποχής. Παράλληλα, ενσωμάτωσε διακριτικά και ηλεκτρονικά συνθεσάιζερ για να δημιουργήσει ένα σύγχρονο ηχητικό αποτέλεσμα.