
Κριτική | Ο Ανθρωποκυνηγός (1986)
Συντάκτης: Γιώργος Ξανθάκης
Ο «Ανθρωποκυνηγός» είναι αναμφίβολα μία από τις πιο άβολες ταινίες για κατά συρροή δολοφόνους. Ίσως η καλύτερη. Ο Μάικλ Μαν ρίχνεται με ένταση και ταλέντο στα ιλιγγιώδη βάθη του high-tech θρίλερ. Η ταινία αυτή είναι κάτι παραπάνω από ένα αισθητικό μανιφέστο. Είναι μια συναρπαστική «παραδοξότητα». Ένα «απαγορευμένο σήμα».
Ένα τηλεφώνημα αλλάζει τα πάντα. Ο πράκτορας του FBI Τζακ Κρόφορντ αναζητά βοήθεια. Βρίσκει τον Γουίλ Γκρέιαμ στη Φλόριντα. Ο Γκρέιαμ έχει αποσυρθεί. Ζει ήρεμα με τη σύζυγό του, Μόλι, και τον γιο τους, Κέβιν. Η ηρεμία τους όμως τελειώνει απότομα. Ένας κατά συρροή δολοφόνος σκορπά τον τρόμο. Το προσωνύμιό του είναι «Νεράιδα των Δοντιών». Ο Κρόφορντ ζητά από τον πρώην προστατευόμενό του να επιστρέψει. Η αποστολή είναι ξεκάθαρη: η σύλληψη του μανιακού.
Ο Γκρέιαμ δέχεται την πρόκληση. Θέλει να κατανοήσει τα κίνητρα του δράστη. Χρειάζεται μια βαθιά βουτιά στο σκοτάδι. Αποφασίζει να απευθυνθεί σε έναν άλλο μανιακό. Αυτός είναι ο δρ. Χάνιμπαλ Λέκτορ. Ο Γκρέιαμ τον είχε εντοπίσει και συλλάβει παλαιότερα. Τώρα, ο Λέκτορ βρίσκεται πίσω από τα κάγκελα. Το μυαλό του όμως παραμένει επικίνδυνο αλλά εξαιρετικά κοφτερό. Η έρευνα ξεκινά με ένταση. Στο παιχνίδι μπαίνουν και άλλα πρόσωπα. Η τυφλή Ρίμπα ΜακΚλέιν. Ο δημοσιογράφος Φρέντι Λάουντς. Ο δρ. Φρέντερικ Τσίλτον. Η κυρία Σέρμαν. Όλοι τους αποτελούν κομμάτια ενός παζλ. Ενός παζλ που γίνεται όλο και πιο αιματηρό.
Η ταινία βασίζεται στο μυθιστόρημα «Κόκκινος Δράκος» του Τόμας Χάρις. Ο παραγωγός Ντίνο Ντε Λαουρέντις άλλαξε τον τίτλο. Φοβήθηκε τη σύνδεση με ταινίες πολεμικών τεχνών. Η απόφαση αυτή κόστισε σε εισιτήρια. Η ταινία είχε μέτριες εμπορικές επιδόσεις στην εποχή της. Απέκτησε όμως αργότερα καλτ καθεστώς. Δίκαια.
Ο ρυθμός είναι καταιγιστικός. Οι εικόνες είναι ψυχρές, γεμάτες νέον. Το στιλ κυριαρχεί σε κάθε πλάνο. Ο Μαν χρησιμοποιεί την εμπειρία του από την τηλεόραση. Φέρνει τον ηθοποιό Ντένις Φαρίνα από τη σειρά «Crime Story». Η αυθεντικότητα είναι το κλειδί. Ο Γουίλιαμ Πίτερσεν εκπαιδεύτηκε στο FBI. Ο Μαν μελέτησε αληθινούς φυλακισμένους μανιακούς. Το αποτέλεσμα έχει σχεδόν ντοκιμαντερίστικο χαρακτήρα.
Το πρώτο μέρος εστιάζει στην καθαρή έρευνα. Ο θεατής δεν γνωρίζει την ταυτότητα του δολοφόνου. Ο Γκρέιαμ και ο Κρόφορντ παλεύουν με τα στοιχεία. Καταβάλλουν τεράστια πνευματική προσπάθεια. Ανασυνθέτουν τα εγκλήματα σταδιακά. Ψάχνουν μια λεπτομέρεια, ένα λάθος.
Σύντομα, η ταινία αλλάζει επίπεδο. Δεν είναι απλώς μια αστυνομική καταδίωξη. Μετατρέπεται σε μια βασανιστική εσωτερική διερεύνηση. Ο Γκρέιαμ βυθίζεται στην ψυχολογία του κτήνους. Αρχίζει να σκέφτεται όπως ο δολοφόνος. Ο Λέκτορ τού θυμίζει την κρυφή τους ομοιότητα. Ο Λέκτορ παίζει μαζί του πνευματικά παιχνίδια. Πού σταματά η λογική; Πού ξεκινά η τρέλα; Το όριο είναι εξαιρετικά λεπτό.
Ο Γκρέιαμ ρισκάρει την ίδια του την ψυχή. Προσπαθεί να κατανοήσει τη λογική των φόνων. Η απειλή είναι εσωτερική. Ο κίνδυνος είναι να γίνει ο ίδιος τέρας. Εδώ εμφανίζεται η ιδέα του Φρίντριχ Νίτσε. Πολεμάς το τέρας και μεταμορφώνεσαι σε αυτό. Η σωματική και ψυχική αντοχή του ήρωα δοκιμάζεται στα άκρα. Ο Χάνιμπαλ καθοδηγεί τις εξελίξεις υπόγεια. Δεν δεσμεύεται από κανέναν ηθικό φραγμό.
Το έργο ξεκινά ως ένα απλό ανθρωποκυνηγητό. Ή μήπως είναι δύο οι κυνηγοί; Δάσκαλος και μαθητής; Ένας κυνηγός και το υπάκουο όργανό του; Στο τέλος, η ιστορία μεταμορφώνεται. Αποκτά μια βαθιά συμβολική διάσταση. Γίνεται μια μάχη βιβλική, σχεδόν αποκαλυπτική. Είναι μια σύγκρουση χωρίς έλεος. Το αποτέλεσμα είναι αντάξιο της ιδιοφυΐας του Γουίλιαμ Μπλέικ. Ο Μαν δεν χρειάστηκε επίμονες αναφορές στους πίνακες του μεγάλου καλλιτέχνη. Δεν υπερτόνισε τον «Μεγάλο Κόκκινο Δράκο». Αυτό το έκανε αργότερα, στη δική του αδύναμη εκδοχή, ο Μπρετ Ράτνερ. Η συστηματική αναζήτηση της αισθητικοποίησης οδηγεί στο στυλιζάρισμα κάθε πλάνου. Ακόμα και μια συνομιλία σε ένα σούπερ μάρκετ μεταμορφώνεται. Η κουβέντα ανάμεσα στον πατέρα και τον γιο γίνεται υπερρεαλιστικό έργο τέχνης. Ο Μαν είναι ένας τελειομανής τεχνίτης. Είναι βαθύς γνώστης της ζωγραφικής, της φωτογραφίας και της αρχιτεκτονικής. Η καλλιτεχνική του παιδεία συνδυάζεται με μια διαρκή περιέργεια. Δοκιμάζει νέες τεχνολογίες. Αυτό του επιτρέπει να δημιουργεί εντυπωσιακές σκηνές δράσης. Μοναδικές νυχτερινές ατμόσφαιρες.
Ο «Ανθρωποκυνηγός» παραμένει ένα αριστούργημα. Ένα κομψό, παγωμένο, ψυχολογικό θρίλερ. Η ταινία στέκεται αυτόνομα, δυνατή και επιβλητική. Αντέχει στον χρόνο. Ο Μάικλ Μαν παρέδωσε ένα μάθημα κινηματογράφου. Κινηματογράφησε τον τρόμο της ενσυναίσθησης με την ενσυναίσθηση του τρόμου.
Βαθμολογία:
![]()
0 κακή | 1 μέτρια | 2 ενδιαφέρουσα | 3 καλή | 4 πολύ καλή | 5 αριστούργημα



