Συντάκτης: Γιώργος Σπανός

Το 2026 έχει τις προοπτικές να είναι η καλύτερη κινηματογραφική χρονιά της δεκαετίας!

Έφτασε ο καιρός για την καθιερωμένη ετήσια επισκόπηση των κινηματογραφικών προσδοκιών μας από τη χρονιά που ξεκινάει! Καταρχάς, έχετε υπόψιν ότι οι περισσότερες από τις καλύτερες ταινίες που πρωτοείδαμε στα φεστιβάλ κατά το 2025 ακόμα δεν έχουν φτάσει στις ελληνικές αίθουσες: “Sirat”, “Blue Moon”, “The Mastermind”, “La Tour de Glace”, “The Secret Agent”, “Two Prosecutors”, “Resurrection”, “Sound of Falling”. Κάποιες αναμένονται προσεχώς, άλλες δεν έχουν ακόμα προγραμματιστεί ή δεν έχουν πάρει διανομή. Και αν το 2025 ευτυχήσαμε να δούμε πολλούς ιδιαίτερα αξιόλογους ή γοργά ανερχόμενους σκηνοθέτες να παρουσιάζουν μια από τις καλύτερες δουλειές τους ως τώρα, έχουμε κάθε λόγο να περιμένουμε το κινηματογραφικό 2026 με ακόμα μεγαλύτερο ενθουσιασμό, καθώς έχουμε την ευτυχή σύμπτωση αρκετοί -ίσως περισσότεροι από οποιαδήποτε πρόσφατη χρονιά που μπορούμε να θυμηθούμε- από τους πιο σημαντικούς και ενδιαφέροντες δημιουργούς της εποχής μας να είναι έτοιμοι να παρουσιάσουν τις νέες τους ταινίες στα διεθνή φεστιβάλ:

“Parallel Tales” (Asghar Farhadi)

Ο σπουδαίος Ιρανός, από τους σημαντικότερους δημιουργούς της εποχής μας («Τι απέγινε η Έλι», «Ένας Χωρισμός», «Ένας Ήρωας»), είναι πιο αναγκαίος από ποτέ ως αντίδοτο ωριμότητας απέναντι στις αυτάρεσκες ηθικές βεβαιότητές μας και στον ακραίο μανιχαϊσμό της εποχής μας… Ο Farhadi ποτέ δεν κρίνει τους ήρωές του, παρά μόνο τους παρακολουθεί με τον αποστασιοποιημένο ανθρωπισμό του μέσα σε λαβυρινθώδη ηθικά διλήμματα, όπου τίποτα δεν είναι άσπρο-μαύρο και που ο καθένας μέσα σε αυτό το γκρίζο ηθικό τοπίο έχει τους λόγους του. Λόγους οι οποίοι όμως, συνδυαζόμενοι μέσα στην πολυπλοκότητα της ζωής, είναι ανήμποροι να οδηγήσουν σε «ευτυχή» κατάληξη. Ο Farhadi αυτή τη φορά φαίνεται να έχει επιλέξει ένα δύσκολο θέμα, ιδιαίτερα ευαίσθητο ως προς τον απαιτούμενο χειρισμό του, καθώς, σύμφωνα με τις πληροφορίες, στη, γαλλόφωνη μάλιστα, νέα ταινία του καταπιάνεται με την υπόθεση της διαχείρισης της πολύνεκρης τρομοκρατικής επίθεσης στο θέατρο Bataclan, που συγκλόνισε τον κόσμο το 2015, από τον διοικητή της αρμόδιας υπηρεσίας της Παρισινής αστυνομίας. Το cast περιλαμβάνει σημαντικά ονόματα της Γαλλικής υποκριτικής (Vincent Cassel, Isabelle Huppert, Virginie Efira, Catherine Deneuve). Όλα δείχνουν προς Κάννες.

“Possible Love” (Lee Chang-dong)

Έχουν περάσει ήδη οκτώ χρόνια από τότε που ο Lee Chang-dong παρουσίασε στις Κάννες το αριστουργηματικό “Burning”, ίσως την κορυφαία Κορεατική ταινία όλων των εποχών, στην οποία αφηγείται μια αινιγματική ιστορία ενός νεανικού ρομαντικού τριγώνου, αποκαλύπτοντας μια βαθιά ανησυχητική εικόνα ανομολόγητων ταξικών και έμφυλων ανισοτήτων και ανταγωνισμών που ύπουλα σιγοκαίνε υπογείως. Ακριβώς στο μέσον της ταινίας, μια αξέχαστη, μαγικά κινηματογραφημένη σκηνή όπου η πρωταγωνίστρια χορεύει υπό τη μουσική του Miles Davies με φόντο το ηλιοβασίλεμα, που χωρίς ούτε μία λέξη λέει τα πάντα. Για τη νέα του ταινία, που, ως παραγωγή του Netflix, δεν αναμένεται να κάνει πρεμιέρα στις Κάννες, λίγα πράγματα γνωρίζουμε ως τώρα πέρα από το ότι έχει να κάνει με δύο ζευγάρια με πολύ διαφορετικές ζωές των οποίων η απρόσμενη διασταύρωση οδηγεί σε αναθεώρηση των σχέσεών τους και των πεποιθήσεών τους σχετικά με την αγάπη. Ανυπομονούμε.

“All of a Sudden” (Ryusuke Hamaguchi)

Αν και σχετικά νέος, ο Hamaguchi έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως πιθανότατα ο σημαντικότερος Ιάπωνας δραματουργός αυτή τη στιγμή, καταξιωμένος για τα, εξαιρετικά, γεμάτα συγκινητική ενσυναίσθηση και βαθιά, Μπεργκμανική ειλικρίνεια, διαλογικά δράματά του, “Happy Hour” (διάρκειας 5μισι ωρών!), “Ιστορίες της Τύχης και της Φαντασίας” και “Drive my Car”. Το τελευταίο, μετά τους διθυράμβους στις Κάννες έφτασε και στη διάκριση στα Όσκαρ. Η πιο πρόσφατη ταινία του, «ο Διάβολος δεν Υπάρχει» (2023), έδειξε να είναι μια απρόσμενη παρέκβαση για τον Ιάπωνα, κατά τον γράφοντα άστοχη. Το 2026, πιθανώς στις Κάννες, θα κυκλοφορήσει η νέα του δημιουργία, η πρώτη του γαλλόφωνη, και διάρκειας τριών ωρών, που φαίνεται να τον επαναφέρει στο γνώριμο, αγαπημένο στυλ του. Διαδραματίζεται στο Παρίσι και πραγματεύεται τη σύνδεση μεταξύ μιας Γιαπωνέζας θεατρικής σκηνοθέτιδος και μιας Γαλλίδας νοσοκόμας, και τις συζητήσεις τους γύρω από θέματα όπως η τύχη, οι ανθρώπινοι δεσμοί και ο θάνατος.

“The Entertainment System is Down” (Ruben Ostlund)

Σχεδόν στο σύνολό τους οι ταινίες του Ruben Ostlund θα περιγράφονταν ως κοινωνιολογικά πειράματα στα οποία ο ευφυής Σουηδός επιτυγχάνει να αναμειγνύει τη διασκεδαστική κωμωδία με την οξυδερκή του παρατήρηση των (Δυτικών) ανθρώπινων συμπεριφορών και ενστίκτων. Το αποτέλεσμα είναι όχι μόνο «λαϊκή», αλλά και μεγάλη «βραβευτική» αποδοχή, αφού είναι ο μόνος δημιουργός που έχει κερδίσει δύο Χρυσούς Φοίνικες back-to-back. Τον πρώτο, μάλλον δίκαια, για το -εγκεφαλικά απολαυστικό για τον γράφοντα- «Τετράγωνο» (2017), τον δεύτερο, υπερβολικά, για το «Τρίγωνο της Θλίψης» (2022). Η νέα του κωμωδία (που, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν περιέχει κάποιο γεωμετρικό σχήμα στον τίτλο της) λαμβάνει χώρα σε μια μακράς διάρκειας πτήση, κατά την οποία το σύστημα ψυχαγωγίας χαλάει, με αποτέλεσμα οι επιβάτες να αναγκαστούν να έρθουν αντιμέτωποι με την ανία τους. Ο Ostlund, ομολογουμένως με υπερβολική αυταρέσκεια, έχει δηλώσει ότι με αυτήν την ταινία επιδιώκει να προκαλέσει τις περισσότερες αποχωρήσεις κοινού στην ιστορία του Φεστιβάλ Καννών και ταυτόχρονα να γίνει ο μοναδικός στην ιστορία που θα έχει κερδίσει τρεις Χρυσούς Φοίνικες. Εμείς ως τότε προτείνουμε να (ξανα)δείτε την καλύτερή του ταινία «Ανωτέρα Βία» (2014) και να ανακαλύψετε το εξίσου διεισδυτικότατο “Play” (2011).

“Out of this World” (Albert Serra)

Οι ταινίες του Καταλανού είναι οπωσδήποτε επίκτητο γούστο. Σκληροπυρηνικός εστέτ, εκκεντρικό enfant terrible, αμφιλεγόμενος εικονοκλάστης, η αντισυμβατικότητα του Serra ξεκινάει ακόμα από τον τρόπο παραγωγής μιας ταινίας του, ο οποίος βασίζεται στην αναζήτηση του απρόσμενου και του αυθεντικού κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων και στο χτίσιμο της ταινίας κατά τη φάση του μοντάζ. Το αποτέλεσμα είναι οι πειραματικές δημιουργίες του να αποτελούν άλλοτε απόλυτα μοναδικές, εμβυθιστικές αισθητικές εμπειρίες, άλλοτε να καταλήγουν ασύνεκτες, παράδοξες, ως και βασανιστικά εξουθενωτικές (“Liberté”…). Μερικές φορές όλα τα προηγούμενα ταυτοχρόνως. Στις καλύτερες ταινίες του Serra η αίσθηση είναι η ουσία. Και κατά τη γνώμη του συντάκτη, οι πάγιες θεματικές του, η αργή φθορά, η αβεβαιότητα, η αγωνία στο σκοτάδι του τέλους μιας εποχής και ενός κόσμου, και το λυκαυγές ενός καινούργιου, έχουν βρει την τέλεια έκφρασή τους και την απογείωσή τους τόσο σε θεματική ουσία όσο και σε φόρμα στον «Θάνατο του Λουδοβίκου XIV» (2016). Ο Serra αφήνοντας πίσω του τις ταινίες εποχής για να ασχοληθεί με τον ιδιαίτερο τρόπο του με την παράνοια του σύγχρονου γεωπολιτικό γίγνεσθαι, αλλά στην πραγματικότητα διατηρώντας τις σταθερές θεματικές του, επιλέχθηκε να συμμετάσχει για πρώτη φορά στο Διαγωνιστικό των Καννών το 2022 με το εκθαμβωτικό “Pacifiction”. Φέτος εικάζουμε ότι θα επιστρέψει εκεί με τη νέα του ταινία, η οποία καταπιάνεται, ανησυχητικά επίκαιρα, με τον διαχρονικό ανταγωνισμό ΗΠΑ-Ρωσίας και ακολουθεί μια αντιπροσωπεία Αμερικανών που ταξιδεύει στην Ουκρανία εν μέσω του πολέμου, επιχειρώντας να διευθετήσει την κλιμακούμενη οικονομική διαμάχη.

“Hope” (Na Hong-jin)

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες Κορεάτες, ο Na Hong-jin είναι γνωστός κυρίως για την εξαιρετική ταινία τρόμου “The Wailing” (2016). Η νέα του ταινία θα είναι θρίλερ επιστημονικής φαντασίας, στο οποίο κάποια μυστηριώδης ανακάλυψη σε ένα απομονωμένο παραθαλάσσιο χωριό κοντά στα σύνορα με τη Βόρεια Κορέα φέρνει τους κατοίκους αντιμέτωπους με το άγνωστο και οδηγεί σε έναν τρομακτικό αγώνα για επιβίωση. Το cast αποτελείται από Κορεάτες αλλά περιλαμβάνει και την Alicia Vikander και τον Michael Fassbender. Σημειώνουμε ότι διευθυντής φωτογραφίας είναι ο κορυφαίος Hong Kyung-pyo («Παράσιτα», «Το Παιχνίδι με τη Φωτιά», «Μητέρα», “The Wailing”), που είναι λόγος από μόνος του για να δει κάποιος την ταινία.

“On Land and Sea” (Hlynur Pálmason)

Πολλά «σινεφίλ» βλέμματα έπεσαν πάνω στον Ισλανδό μετά την επιβλητική «Χώρα του Θεού» (2022), ανεβάζοντας πολύ τις προσδοκίες μας από εκείνον. Σαν για να καθαρίσει το μυαλό του από αυτές, και ενώ δεν την περιμέναμε, κυκλοφόρησε φέτος τη μικρή, συμπαθητική όσο και υποτονική «Αγάπη που Απομένει». Η επόμενή του όμως ταινία, “On Land and Sea”, που ξεκίνησε γυρίσματα το φθινόπωρο του 2024, φαίνεται να επιστρέφει σε νερά κοντινότερα στη φιλόδοξη «Χώρα του Θεού» και ακολουθεί μια οικογένεια των τελών του 19ου αιώνα που μετατρέπει το σπίτι της σε πλωτή σχεδία και αναζητά νέο τόπο για να εγκατασταθεί.

“Bitter Christmas” (Pedro Almodovar)

Ο σημαντικός Ισπανός σκηνοθέτης κέρδισε το 2024 το μεγαλύτερο βραβείο της καριέρας του, τον Χρυσό Λέοντα, παραδόξως για μια δευτερεύουσας σημασίας, αγγλόφωνη -για πρώτη φορά- ταινία του (“The Room Next Door”). Για την επόμενη δουλειά του επέστρεψε, μάλλον ορθώς, στην γλώσσα του και στη χώρα του. Το “Bitter Christmas” περιγράφεται ως «τραγική κωμωδία». Σε αυτό, προκειμένου να (μη) διαχειριστεί τον θάνατο της μητέρας της πριν τα Χριστούγεννα, μια διαφημίστρια καταφεύγει με ζήλο στην εργασία της. Όμως, μετά από μια κρίση πανικού, αναγκάζεται να κάνει ένα διάλειμμα και έτσι αποφασίζει να ταξιδέψει στις Κανάριες Νήσους με μια φίλη της, ενώ ο σύντροφός της μένει πίσω στη Μαδρίτη. Η ταινία αναμένεται να κυκλοφορήσει τον Μάρτιο στην Ισπανία.

“Fjord” (Cristian Mungiu)

Ενώ αρκετοί προαναφερθέντες φαίνονται φέτος να επιστρέφουν στα γνώριμα νερά τους, ο διακεκριμένος Ρουμάνος έβαλε πλώρη για τα Νορβηγικά φιορδ. Στη νέα του ταινία, μια οικογένεια με τον πατέρα Ρουμάνο και τη μητέρα Νορβηγίδα, που ζουν σε κάποιο απομονωμένο χωριό της Νορβηγίας, γίνεται το αντικείμενο εξονυχιστικού ελέγχου από τις νομικές υπηρεσίες όταν εγείρεται υποψία για κακομεταχείριση των παιδιών τους. Τους πρωταγωνιστικούς ρόλους έχουν ο Sebastian Stan και η Renate Reinsve. Ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του αξιολογότατου Ρουμανικού Νέου Κύματος και νικητής του Χρυσού Φοίνικα το 2007 για το αγωνιώδες «4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες», ο Mungiu έχει καθιερωθεί στο Διαγωνιστικό των Καννών (πχ. «Αποφοίτηση» το 2016) και είναι πολύ πιθανό να επιστρέψει εκεί.

“Sheep in the Box” και “Look Back” (Hirokazu Kore-eda)

Παραγωγικότατος την τελευταία δεκαετία ο Kore-eda, φέτος έχει σχεδόν έτοιμες όχι μία, αλλά δύο νέες ταινίες, και μάλιστα πολύ ενδιαφέρουσες, δεδομένων του ανθρωπισμού και του ευαίσθητου αγγίγματος του Ιάπωνα.
Το “Look Back” είναι ένα δράμα ενηλικίωσης, όπου ένα εσωστρεφές και αγχώδες αγόρι και μια δημοφιλής κοπέλα συνδέονται μέσω της αγάπης τους για το σχέδιο anime. Η ταινία ακολουθεί τη σχέση τους καθώς τα χρόνια περνούν και τα παιδιά μεγαλώνουν.
Το “Sheep in the Box” διαδραματίζεται στο (πολύ) κοντινό μέλλον, όταν ένα ζευγάρι παίρνει στο σπίτι ένα ανθρωποειδές εξοπλισμένο με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας για να υποκαταστήσει τον νεκρό γιο τους. Ο Kore-eda αναφέρει ότι παρόμοιες ιδέες λαμβάνουν σημαντική προσοχή στις μέρες μας στην Ιαπωνία και σε όλον τον κόσμο, άλλωστε βλέπουμε την ταχύτατη επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης, και ότι εκείνος ενδιαφέρεται στην ταινία να εξερευνήσει τις αντικρουόμενες οπτικές πάνω στη σύγκρουση ή συμπόρευση της τεχνολογικής προόδου με τις βαθιές ανθρώπινες αξίες.

“1949” (Pawel Pawlikowski)

Ο διακεκριμένος Πολωνός σκηνοθέτης είναι γνωστός και αγαπητός κυρίως για τα δυο ιδιαίτερα κομψά, ασπρόμαυρα προσωπικά δράματά του με φόντο τη μεταπολεμική Ανατολική Ευρώπη και τον διχασμό του Ψυχρού Πολέμου, “Ψυχρός Πόλεμος” και “Ida”. Σε αυτό το μοτίβο θα κινηθεί και η επόμενη, «φιλόδοξη» καθώς λέγεται ταινία δρόμου του, που διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια μιας από τις επισκέψεις του εξόριστου Thomas Mann στην πατρίδα του τη, διχοτομημένη και ερειπωμένη πλέον, Γερμανία, καθώς ταξιδεύει μαζί με την κόρη του Erika (Sandra Hüller) από τη Φρανκφούρτη της Δυτικής Γερμανίας στη Βαϊμάρη υπό τον έλεγχο των Σοβιετικών.

“Glimpses of the Moon” (Francis Ford Coppola)

Πριν δυο χρόνια τέτοιο καιρό γράφαμε για την πολυαναμενόμενη επιστροφή του θρυλικού δημιουργού στο σινεμά με το μεγαλεπίβολο και παράτολμο project του “Megalopolis”. Δυστυχώς, όσο και να αγαπάμε τον Coppola, όσο και να μας γοητεύουν αυτές οι ιστορίες ενός παροπλισμένου μυθικού σκηνοθέτη που επανέρχεται και δημιουργεί το αριστούργημά του, οφείλουμε με ειλικρίνεια προς τους εαυτούς μας να πούμε ότι το “Megalopolis” ήταν αποτυχημένο. Ίσως όμως είναι καλύτερα να αποτυγχάνεις πέφτοντας φλεγόμενος από τη φωτιά του υπέρμετρου οράματός σου, παρά να επιπλέεις τσαλαβουτώντας μέσα στην ασφάλεια των κλισέ (ειδικά αν έχεις μια τεράστια περιουσία πίσω σου να στηριχτείς). Αν μη τι άλλο, μπορούμε να πούμε ότι ήταν μια ταινία που όμοιά της δεν έχουμε ξαναδεί, γιγάντια σε φιλοδοξία, ασυνάρτητη σε σενάριο, χαοτική σε ιδέες, άλλες συναρπαστικές, άλλες αφελείς και παρωχημένες. Ο Coppola επιμένει ότι οι θεατές δεν ήμασταν έτοιμοι για το όραμά του, που ενδεχομένως θα επανεκτιμηθεί σε 50 χρόνια. Ίσως. Το ευτυχές είναι ότι η όρεξη του 85χρονου Αμερικανού ξανάνοιξε και ήδη έχει σχεδόν έτοιμη άλλη μία ταινία, μικρότερης εμβέλειας αυτή τη φορά, ένα ιδιόρρυθμο μιούζικαλ στο στυλ των 30s για ένα ζευγάρι που χωρίζει φιλικά, αλλά ανακαλύπτει ότι αυτό είναι πιο δύσκολο από όσο περίμεναν. Όποιο και να είναι το αποτέλεσμα, εμείς θα είμαστε εκεί για τον Coppola.

“The Way of the Wind” (Terrence Malick)

Ο ύστερος (και υποδεέστερος) Malick είναι γνωστός για τον χρόνο που παίρνει στη φάση του μοντάζ κάθε νέας ταινίας του, και τούτη δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Το “The Way of the Wind” εξιστορεί επεισόδια από τη βιβλική ζωή του Ιησού σε μορφή παραβολών, με τον Géza Röhrig στον πρωταγωνιστικό ρόλο και τον Mark Rylance στον ρόλο του Διαβόλου. Σύμφωνα με δημοσιογράφους, ο Malick ακολουθεί στην ταινία μια «προσγειωμένη», προσέγγιση. Για παράδειγμα, διαβάζουμε ότι μία υποπλοκή έχει να κάνει με τη διαφωνία του Ιησού με τον μαθητή Πέτρο ως προς το θέμα της συμμετοχής στην αντίσταση ενάντια στη Ρωμαϊκή κατοχή. Άλλο τμήμα της ταινίας βέβαια απεικονίζει την κάθοδο του Ιησού στον Άδη. Το “The Way of the Wind” φαίνεται να οδεύει προς ολοκλήρωση και είναι πιθανό να κάνει πρεμιέρα στις Κάννες. Ο Malick φαίνεται να το θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό για αυτόν και λέγεται ότι σκόπευε να το πραγματοποιήσει από τη δεκαετία των 70s ακόμα, τον καιρό που δημιουργούσε τις κορυφαίες ταινίες του.

Αβέβαιο είναι αν θα έχουν έτοιμες τις καινούργιες ταινίες τους οι πολυαγαπημένοι βετεράνοι Lars von Trier, Woody Allen και Mike Leigh, όμως πιθανότατα θα έχουμε Werner Herzog (“Bucking Fastard”), Nanni Moretti (“It will Happen Tonight”), ίσως και Paul Schrader (“The Basics of Philosophy”) και Paul Verhoeven (“Young Sinner”)!

Άλλοι δημιουργοί των οποίων τις ταινίες περιμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον είναι οι Kirill Serebrenikkov (“Après”), Martin McDonagh (“Wild Horse Nine”), James Gray (“Paper Tiger”) και Andrey Zvyagintsev (“Minotaur”), ενώ ακούγεται ότι κάτι ετοιμάζει και ο Kenneth Lonergan.

Η προσμονή για μια χρονιά που, οι μισοί μόνο από τους προηγούμενους να κάνουν πρεμιέρα στα φεστιβάλ, προμηνύεται ίσως η συναρπαστικότερη της δεκαετίας, έχει ως κερασάκι και άχαστες ταινίες εμπορικότερης στόχευσης από την Αμερικανική ελίτ του είδους, «Οδύσσεια» (Christofer Nolan), “Dune: Part Three” (Dennis Villeneuve), “The Adventures of Cliff Booth” (David Fincher) και “Disclosure Day” (Steven Spielberg).