Αθήνα-Κωνσταντινούπολη (2008)

ΣΥΝΟΨΗ

Ένας ώριμος άνδρας, μετά τον πρόσφατο χωρισμό του από την επί πολλά χρόνια σύζυγό του και σχεδόν στα όρια της κατάθλιψης, επιχειρεί ένα ταξίδι με αυτοκίνητο χωρίς πραγματικό σκοπό. Τελικός προορισμός του φαίνεται να είναι η Θεσσαλονίκη, με πρόφαση μια επίσκεψη στον άρρωστο πατέρα του. Απρόσμενα όμως γεγονότα στην εθνική οδό τον κάνουν συμπρωταγωνιστή σε μια περιπέτεια, η οποία καταλήγει μετά από πολλές στάσεις και παρακάμψεις στην Κωνσταντινούπολη.

Σκηνοθεσία:

Νίκος Παναγιωτόπουλος

Κύριοι Ρόλοι:

Λευτέρης Βογιατζής … ο δικηγόρος

Αλεξία Καλτσίκη … η γλύκα

Δημήτρης Πουλικάκος … ο κλαρινίστας

Παρθενόπη Μπουζούρη … η κόρη του δικηγόρου

Στάθης Γράψας … ο γαμπρός του δικηγόρου

Ηλίας Κουνέλας … ο ούγγρος

Ερρίκος Λίτσης … ο εβραίος

Ζανό Κωνσταντινίδης … το γκαρσόνι

Θανάσης Δόβρης … ο ματατζής

Πέτρος Αϊβάζης … ο σουβλατζής

Baran Seyhan … Baran

Cem Karahan … Cem

Hatice Dere … η φαρμακοποιός

Δέσποινα Ξένου … η τραγουδίστρια

Χρήστος Γλυκός … αγρότης

Μιχάλης Ταμπούκας … αγρότης

Βασίλης Γιακουμάρος … αγρότης

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: Νίκος Παναγιωτόπουλος, Μισέλ Φάις

Φωτογραφία: Κωστής Γκίκας

Μοντάζ: Τάκης Γιαννόπουλος

Σκηνικά: Διονύσης Φωτόπουλος

Κοστούμια: Μαριάννα Σπανουδάκη

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Μέτρια.

Τίτλοι

Αυθεντικός Τίτλος: Αθήνα-Κωνσταντινούπολη
Διεθνής Τίτλος: Athens-Instanbul

Παραλειπόμενα

Μια συμπαραγωγή των Graal Α.Ε., Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Finos Film, Alpha TV, Cinegram, Movielab, Skouras Films και Marianna Films. Την κινηματογραφική διανομή ανέλαβε η Master Α.Ε.
Η πρεμιέρα της ταινίας έγινε στο 21ο Πανόραμα Ελληνικού Κινηματογράφου, στις 9 Οκτωβρίου 2008.
Δεύτερη από τις τρεις συνεργασίες του Νίκου Παναγιωτόπουλου με τον Μισέλ Φάις στο σενάριο, μαζί με τα “Delivery” (2004) και “Η Κόρη του Ρέμπραντ” (2015).
Τα γυρίσματα της ταινίας πραγματοποιήθηκαν από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Νοέμβριο του 2007, ξεκινώντας από τον Σχοινιά Αττικής για να καταλήξουν μετά από ένα μακρύ οδοιπορικό στην Κωνσταντινούπολη. Η διαδρομή αυτή έγινε με ένα πούλμαν, στο οποίο επέβαιναν όλοι οι συντελεστές μαζί με τον εξοπλισμό, και αποκαλούσαν “Σχολικό”.
Το post-production ανέλαβε εξολοκλήρου η εταιρεία Graal και διήρκησε σχεδόν επτά μήνες.
Οι τούρκοι συντελεστές του τμήματος παραγωγής, Baran Seyhan, Cem Karahan και Hatice Dere, ερμηνεύουν και τρεις μικρούς ρόλους.
Το making-of της ταινίας δημιούργησε η ελληνο-αμερικανίδα σκηνοθέτις και visual-artist Εύα Στεφανή.

Μουσικά Παραλειπόμενα

Ο Πετρολούκας Χαλκιάς ντουμπλάρει στο κλαρίνο τον Δημήτρη Πουλικάκο σε ηπειρωτικά μοτίβα, και συγκεκριμένα τα “Βορειοηπειρώτικο Μοιρολόι” και “Παπαδιά”. Το σάουντρακ ντύνουν ακόμη το “Apollo” του Igor Stravinsky και διάφορα αμερικανικά μπλουζ.
Εμφανίζονται οι μουσικοί Ιωάννης Κατσούλης, Τάσος Δασκαλόπουλος, Ανδρέας Τριανταφυλλίδης, Θεόφιλος Δασκαλούδης, Πάνος Κατσικιώτης, Ηλίας Κατελάνος, Δημήτρης Τσουργιάννης και Γιάννης Νησίδης.

ΚΡΙΤΙΚΗ

Κριτικός: Σταύρος Γανωτής
Έκδοση Κειμένου: 19/10/2008

Με την πεποίθηση πως στην Ελλάδα οι καλοί, ενεργοί δημιουργοί μετριούνται στα δάχτυλα των δύο χεριών, δεν μπορώ παρά να αποκαλέσω το Αθήνα-Κωνσταντινούπολη ως απογοήτευση της χρονιάς. Βέβαια πρόκειται για άνιση περίπτωση σκηνοθέτη και έπρεπε να περιμένω και τα χειρότερα, μαζί με τα καλύτερα που είχα κατά νου. Υπάρχουν τα Χρώματα της Ίριδας, Οι Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας (αδυναμία μου), το Βαριετέ, το Αυτή η Νύχτα Μένει (δεύτερη αδυναμία μου), αλλά υπάρχουν και τα Beautiful People, Πεθαίνοντας στην Αθήνα και δυστυχώς αυτά είναι πιο σύγχρονα…

Κάποιοι ξένοι, μεγάλοι δημιουργοί (Antonioni, Wenders) είχαν τη δύναμη να κάνουν με ελάχιστο σενάριο απίστευτες ταινίες δρόμου. Πάνω σε αυτή τη λογική κινείται και ο Παναγιωτόπουλος, αλλά το μόνο που καταφέρνει είναι να φτιάξει μια ταινία τόσο κενή περιεχομένου, όσο και οι χαρακτήρες που πλάθει. Μάλιστα ανανεώνει το αιώνιο ελληνικό πρόβλημα περί καλών σεναρίων που σπανίζουν.

Τρεις χαρακτήρες, με σαφή έλλειψη ενδιαφέροντός μας προς αυτούς, περιφέρονται άνευ ουσίας και σοβαρής ιδεολογικής, εσωτερικής ανάγκης. Αυτά κινούνται μονάχα στον «αέρα» και όχι στο κείμενο. Κινούνται στην καλή μας πρόθεση να είμαστε κάτι σαν αυτούς, ώστε να συμμεριζόμαστε τα πάθη τους, στην ουσία να ξέρουμε καν τα πάθη τους. Εικόνες άνευ σημασίας και για να πω την πολύ κακή μου κουβέντα, εικόνες που μοιάζουν με μέτριο Αγγελόπουλο. Επίσης κακός συγχρονισμός ήχου, δείγμα βιασύνης στο μοντάζ και μια αίσθηση πως η παραγωγή ήθελε μεγαλύτερο βάθος χρόνου επεξεργασίας.

Ο Λευτέρης Βογιατζής, στην έκτη του συμμετοχή σε ταινία του Παναγιωτόπουλου, είναι έτοιμος για τα καλύτερα, απλά αυτά δεν υπάρχουν. Η Αλεξία Καλτσίκη σε μια πολύ σπουδαία και εκφραστική εμφάνιση, που ευχόμαστε να έχει συνέχεια και αλλού. Ο Δημήτρης Πουλικάκος αληθινός γερόλυκος. Όμως οι τρεις αυτές άξιες ερμηνείες λειτουργούν αυτόνομα και εκτός ταινίας.

Γενικά έχουμε μια ταινία δρόμου που καταλήγει να είναι μια ταινία που απλά περιφέρεται στον δρόμο. Καμία αληθινή νοηματική ανάπτυξη, κανένα ιδιαίτερο σενάριο (θα μπορούσε να είναι απλά υποδείξεις της τελευταίας στιγμής) και ένα σινεμά ποιότητας… χωρίς ποιότητα. Τουλάχιστον, υπάρχει η πολύ σημαντική υποστήριξη και από τους τρεις πρωταγωνιστές, που όμως δεν έχουν χαρακτήρες ενδιαφέροντες να εκφράσουν. Δεν είμαι αυτός που θέλει μονάχα τα καλύτερα από μια ελληνική παραγωγή, ούτε κρίνω τα δικά μας σκληρότερα από τα ξένα. Απλά ζω με την ελπίδα ενός αύριο, που οι καλοί μας δημιουργοί (που δεν είναι και λίγοι) θα κατακτήσουν το κοινό, πάντα όμως με την επί του πρακτέου αξία τους.

Βαθμολογία: