Συντάκτης: Γιώργος Σπανός

Αυτό ήταν και για φέτος. Σε λίγες ώρες και το φετινό Φεστιβάλ των Καννών θα περάσει στην ιστορία. Ήταν μια χρονιά υψηλού επιπέδου για το Φεστιβάλ, με πολλές καλές ταινίες για όλα τα γούστα (κάτι που κάνει δύσκολες τις προβλέψεις). Ο πιο περιορισμένος αριθμός βετεράνων σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές δεν έδειξε να αποτελεί ιδιαίτερο μειονέκτημα, και το μόνο που ίσως να έλλειψε ήταν μια-δυο ταινίες που θα έκαναν τους πάντες να παραμιλούν. Υπήρξαν βέβαια και αρκετές δουλειές μάλλον αναιμικές ή φτωχές, αλλά και ποια χρονιά δεν έχει και τέτοιες; Εν αναμονή της σημερινής απονομής, ας πούμε δυο σχόλια για τις ταινίες που ξεχώρισαν κατά τη γνώμη των κριτικών, και επομένως μπορούμε να τις θεωρήσουμε ως φαβορί για τον Χρυσό Φοίνικα και για τα άλλα μεγάλα βραβεία (τα οποία βέβαια δίνει μια επιτροπή που μπορεί να έχει τελείως διαφορετική άποψη):

Κατ’ αρχάς, το “Sound of Falling” της Mascha Schilinski προβλήθηκε μόλις την πρώτη ημέρα του Φεστιβάλ και εντυπωσίασε, δικαίως, πολύ κόσμο (ιδιαίτερα τα αγγλόφωνα μέσα), με αποτέλεσμα να θεωρηθεί αυτομάτως ως φαβορί ακόμα και για Χρυσό Φοίνικα, πιάνοντας και ψηλό μέσο όρο βαθμολογίας σχεδόν σε όλα τα polls κριτικών. Έχει διατηρήσει ως τώρα αυτή τη δυναμική και θεωρώ ότι θα βρεθεί οπωσδήποτε μεταξύ των βραβείων.

Την πρώτη ημέρα παίχτηκε και το “Two Prosecutors” του Sergei Loznitsa. Την βρήκα ακόμη καλύτερη ταινία από αυτή της Schilinski, αλλά πρόκειται για μια πιο δύσκολη περίπτωση ως προς την πιθανότητα βράβευσης. Πρόκειται για μια «κλασικίζουσα» δημιουργία, που έχει μεν μεγάλη κριτική αποδοχή (πχ. βρίσκεται πρώτη σε ισοβαθμία στη λίστα των επίλεκτων κριτικών του Screen Daily), ίσως όμως θεωρηθεί κάπως παλιομοδίτικη για το μεγάλο βραβείο. Θα μπορούσε πάντως κάλλιστα να πάρει πχ. το Βραβείο Σεναρίου ή βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού για τον πρωταγωνιστή του ή και για τον Aleksandr Filippenko. Ποτέ δεν ξέρεις βέβαια…

Πρωτοπόρο σε πολλές από τις λίστες κριτικών είναι το “Sirat” του Oliver Laxe, η αγαπημένη μου ταινία από όσες είδα ως τα μισά του Φεστιβάλ, και η οποία συζητιόταν παντού στις Κάννες τις επόμενες μέρες από την προβολή της. Αυθεντικά arthouse φιλμ, αλλά και με εκρηκτική ενέργεια που μπορεί να συναρπάσει και ένα ευρύ κοινό, το “Sirat” δεν μπορεί να λείπει από τα βραβεία. Δεν άρεσε σε άπαντες, γι’ αυτό κρατάμε μια επιφύλαξη, αλλά στη χειρότερη περίπτωση δεν μπορεί να φύγει χωρίς τουλάχιστον το βραβείο Καλύτερου Σκηνοθέτη για τον Oliver Laxe (εκτός και αν αυτό καταλήξει στον Bi Gan).

Η αξιαγάπητη “Nouvelle Vague” του Richard Linklater, από τις πιο απολαυστικές και ανάλαφρες στιγμές του Διαγωνιστικού, μάλλον είναι μια «μικρή» ταινία για να διεκδικήσει τον Χρυσό Φοίνικα. Θα μπορούσε βέβαια να βρεθεί ανάμεσα στα βραβεία, έστω για να γλυκάνει λίγο τον γενικό πεσιμισμό.

Ενώ ο γράφων βρισκόταν στην πτήση της επιστροφής, παιζόταν το “The Secret Agent” του Kleber Mendonca. Με θετικότατη γενική υποδοχή (ψηλές θέσεις σε όλα τα polls), είναι από τις ταινίες που σίγουρα θα έχουν συζητηθεί μέχρι τέλους από την επιτροπή της Juliette Binoche για τον Χρυσό Φοίνικα. Σε περίπτωση που τον κερδίσει, θα είναι η πρώτη Λατινοαμερικάνικη ταινία εδώ και πάνω από 60 χρόνια που το καταφέρνει αυτό.

Ακόμα μεγαλύτερους λόγους έχουμε για να θεωρούμε τον Panahi με το “It Was Just an Accident” ως ένα από τα μεγάλα φαβορί. Όχι απλά έχει πάρει καθολικά μερικές από τις καλύτερες κριτικές και βρίσκεται ψηλά σε όλες τις λίστες (1^ος σε ισοβαθμία στο Screen Daily, 3^ος στο Ioncinema), αλλά μια ενδεχόμενη βράβευση με το κορυφαίο βραβείο θα είναι φορτισμένη με ηχηρό πολιτικό μήνυμα κατά του Ιρανικού καθεστώτος, και επίσης θα καταστήσει τον Panahi έναν από τους ελάχιστους στην ιστορία σκηνοθέτες κατόχους του τριπτύχου Χρυσός Φοίνικας – Χρυσός Λέων – Χρυσή Άρκτος. Εμείς ελπίζουμε πάντως ο λόγος για οποιαδήποτε βράβευση να είναι η ποιότητα του φιλμ.

Βασικός διεκδικητής του Φοίνικα είναι και ο Joachim Trier με το “Sentimental Value”, ταινία που όχι μόνο άρεσε πολύ στους κριτικούς, αλλά έχει και τη δυνατότητα να αγγίξει ένα ευρύτατο κοινό στη μετα-Φεστιβαλική πορεία της. Και σίγουρα να φτάσει ως τα Όσκαρ, όποια σημασία κι αν έχει αυτό. Γράφαμε καιρό πριν ότι η στιγμή της μεγάλης αναγνώρισης, μεγαλύτερης και από αυτή για τον «Χειρότερο Άνθρωπο στον Κόσμο», για τον ιδιαίτερα αξιόλογο δημιουργό είναι κοντά. Σίγουρα δεν θα φύγει αβράβευτος σήμερα.

Θα ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για τους λάτρεις του καλλιτεχνικού σινεμά το να κέρδιζε ο Bi Gan για το, σύμφωνα με όσα διαβάζουμε, επικών διαστάσεων και καθηλωτικής σκηνοθεσίας “Resurrection”, που αγαπήθηκε από αρκετούς, ίσως όχι όμως στο βαθμό του προηγούμενού του “Long Day’s Journey into Night”,  ενώ άφησε κάποιους άλλους πιο επιφυλακτικούς, διχάζοντας αρκετά. Στην επιτροπή υπάρχουν κριτές που μπορεί να θελήσουν να το υποστηρίξουν, πάντως πιθανότερο θα ήταν το βραβείο Καλύτερου Σκηνοθέτη.

Μικρότερες αλλά καθόλου αμελητέες πιθανότητες για σημαντικά βραβεία συγκεντρώνουν η “Romeria” της Carla Simon, “The History of Sound” του Oliver Hermanus και οι “Jeunes mères” των αδελφών Dardenne που φαίνεται να ξαναβρίσκουν τη φόρμα τους και να παραδίδουν σύμφωνα με πολλούς την καλύτερη ταινία τους εδώ και πολλά χρόνια. Μια τρίτη βράβευση με Χρυσό Φοίνικα βέβαια είναι απίθανη, αλλά, δεδομένης της προϊστορίας τους στις Κάννες, δεν είναι πιθανό να φύγουν με άδεια χέρια.

Σε έναν δίκαιο κόσμο, μακριά από τα βραβεία θα μείνουν το “Eddington”, το “Die, my Love” και η “Alpha”.

Ακολουθεί μια λίστα με τις ταινίες κατά φθίνουσα πιθανότητα σημαντικής βράβευσης, σύμφωνα με όσα είδαμε, ακούσαμε ή διαβάσαμε:

1) Sentimental Value
2) It Was Just an Accident
3) The Secret Agent
4) Sirat
5) Sound of Falling
6) Resurrection
7) Two Prosecutors
8) Nouvelle Vague
9) Jeunes mères
10) The Mastermind
11) Romeria
12) The History of Sound
13) Dossier 137
14) Renoir
15) The Little Sister
16) Woman and Child
17) Die, my Love
18) Eagles of the Republic
19) Fuori
20) The Phoenician Scheme
21) Eddington
22) Alpha