Η ιστορία ακολουθεί μια ομάδα γάλλων τελειόφοιτων λυκείου σε μια σχολική εκδρομή στη Νάπολη και τα ερείπια της Πομπηίας, φέρνοντας τις προσδοκίες τους για το μέλλον σε αντιπαράθεση με το μεγαλοπρεπές και μυστηριώδες παρελθόν που ξαφνικά τους περιβάλλει.
Σκηνοθεσία:
Marine Atlan
Κύριοι Ρόλοι:
Colas Quignard … Toni
Antonia Buresi … μαντάμ Mercier
Suzanne Gerin … Suzanne
Mitia Capellier-Audat … James
Κεντρικό Επιτελείο:
Σενάριο: Marine Atlan, Anne Brouillet
Παραγωγή: Ines Daien Dasi
Φωτογραφία: Marine Atlan, Pierre Mazoyer
Μοντάζ: Guillaume Lillo
Σκηνικά: Anna Le Mouel
Κοστούμια: Francisco Terra
Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Πολύ θετική.
Τίτλοι
- Αυθεντικός Τίτλος: La Gradiva
- Ελληνικός Τίτλος: La Gradiva
Κύριες Διακρίσεις
- Μέγα βραβείο για το τμήμα Εβδομάδα Κριτικής του φεστιβάλ Καννών.
- Βραβείο σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ Αθηνών.
- Βραβείο σκηνοθεσίας και συλλογικού καστ στο φεστιβάλ του Σικάγου.
- Μέγα βραβείο στο φεστιβάλ της Γάνδης.
- Πρώτο βραβείο στο φεστιβάλ του Ρέικιαβικ.
Παραλειπόμενα
- Το La Gradiva είναι το μεγάλου μήκους σκηνοθετικό ντεμπούτο της Marine Atlan, όντας ήδη καταξιωμένη διευθύντρια φωτογραφίας.
- Η ιδέα της ταινίας γεννήθηκε από τη σύγκρουση δύο εικόνων: μιας ομάδας σημερινών εφήβων και των ερειπίων της Πομπηίας, όπου ο χρόνος μοιάζει να έχει παγώσει. Η Atlan είπε ότι ακριβώς αυτή η συνύπαρξη της νεότητας με έναν κόσμο 2.000 ετών αποτέλεσε τον αρχικό δραματουργικό πυρήνα. Επιρροή άσκησε και η τηλεοπτική συλλογή ταινιών Tous les Garcons et les Filles de leur Age (1994).
- Ο τίτλος προέρχεται από τη νουβέλα Gradiva του Wilhelm Jensen, του 1903. Η Atlan γνώρισε το έργο μέσω του Sigmund Freud, ο οποίος το είχε αναλύσει στο πλαίσιο της μελέτης των ονείρων. Στη νουβέλα, ένας αρχαιολόγος αποκτά εμμονή με ένα ανάγλυφο γυναίκας που περπατά και φαντάζεται ότι πρόκειται για γυναίκα της Πομπηίας. Η Atlan ήθελε ο τίτλος να ακούγεται σχεδόν μυστηριακός και αρχαιοπρεπής, λειτουργώντας ως αντίστιξη στον απολύτως ρεαλιστικό τρόπο με τον οποίο κινηματογραφούνται οι έφηβοι.
- Η Πομπηία δεν αντιμετωπίστηκε από την Atlan απλώς ως εντυπωσιακό σκηνικό. Την ενδιέφερε ιδιαίτερα το γεγονός ότι η στάχτη διατήρησε μια στιγμή της ζωής σαν φωτογραφικό στιγμιότυπο -μια ιδέα που συνέδεσε άμεσα με το δικό της ενδιαφέρον για τη φωτογραφία, τα αρχεία και τα ίχνη ανθρώπων που έχουν εξαφανιστεί.
- Για να γράψουν πειστικούς διαλόγους εφήβων, η Atlan και η Anne Brouillet πήγαν σε σχολείο των προαστίων και πραγματοποίησαν περίπου είκοσι συνεντεύξεις διάρκειας μίας ώρας με μαθητές. Συζήτησαν μαζί τους για επιθυμίες, σχολείο, μελλοντικές προσδοκίες και ψυχική υγεία, και το υλικό αυτό αποτέλεσε τη βάση του πρώτου σχεδίου του σεναρίου. Στη συνέχεια, οι δύο σεναριογράφοι πήγαν στην Ιταλία και ξαναδούλεψαν το κείμενο. Έπειτα οργάνωσαν πραγματική σχολική εκδρομή με παρισινό λύκειο, ακολουθώντας σχεδόν την ίδια διαδρομή που θα ακολουθούσαν οι ήρωες. Η εκδρομή κράτησε πέντε ημέρες, αλλά η Atlan λέει ότι της φάνηκαν σαν μήνες: παρακολούθησαν καβγάδες, κλάματα, εντάσεις και προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι καθηγητές. Ένα πραγματικό περιστατικό που είδαν τότε ενέπνευσε τη σκηνή σχετικά με την πλατφόρμα Parcoursup.
- Το κάστινγκ διήρκεσε δύο ολόκληρα χρόνια. Η Atlan έψαξε σε σχολεία και σχολές θεάτρου και προτίμησε πρόσωπα που δεν ήταν ήδη αναγνωρίσιμα από το γαλλικό σινεμά.
- Η παραγωγή πήρε την ασυνήθιστη απόφαση να μη χρησιμοποιήσει κομπάρσους για την τάξη: και οι 20 νεαροί που αποτελούν την ομάδα αντιμετωπίστηκαν ως κανονικοί ηθοποιοί. Η Atlan θεωρούσε ότι μόνο έτσι θα δημιουργούνταν πραγματική δυναμική μεταξύ τους.
- Η εύρεση του Τόνι ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Η Atlan αποκάλυψε ότι αρκετοί νεαροί άνδρες δεν ήθελαν να υποδυθούν έναν ομοφυλόφιλο χαρακτήρα. Για τον ρόλο έψαχνε κάποιον που να μπορεί να τον υποδυθεί χωρίς να χρειάζεται να κατασκευάσει μια στερεοτυπική εικόνα του. Ο Colas Quignard δεν ήθελε αρχικά να γίνει ηθοποιός. Είχε όμως ασχοληθεί με τον χορό, κάτι που η Atlan θεώρησε σημαντικό επειδή είχε ήδη ανεπτυγμένη σχέση με το σώμα και την κίνηση.
- Ο Mitia Capellier-Audat, που υποδύεται τον Τζέιμς, γνωρίστηκε με την Atlan σε μια διαδήλωση αναρχικών. Η σκηνοθέτις τον είχε βρει ιδιαίτερα ενδιαφέρων λόγω της ελεύθερης σχέσης του με το φύλο και θέλησε να αξιοποιήσει αυτή την ποιότητα στον χαρακτήρα.
- Η Antonia Buresi -η μόνη ουσιαστικά επαγγελματίας στο καστ- προετοιμάστηκε για τη Μαντάμ Μερσιέ παρακολουθώντας μαζί με την Atlan μαθήματα ιστορίας-γεωγραφίας και λατινικών στο παλιό σχολείο της σκηνοθέτιδας και συζητώντας με πραγματικούς καθηγητές.
- Η προετοιμασία των βασικών ηθοποιών διήρκεσε τέσσερις έως πέντε μήνες, ενώ ακολούθησαν άλλες δύο εβδομάδες προβών με ολόκληρη την τάξη. Για να απελευθερώσει τους νεαρούς από την αμηχανία, η Atlan χρησιμοποίησε ακόμη και έναν κλόουν στις πρόβες, με ασκήσεις υπερβολής και παιχνιδιού.
- Η σκηνή με την τοιχογραφία της Πομπηίας δουλεύτηκε σε μακρά μονοπλάνα. Οι ηθοποιοί γνώριζαν τη δομή και τα λόγια, αλλά είχαν την ελευθερία να «παρατραβήξουν» την ερμηνεία τους, δημιουργώντας ένα ελεγχόμενο μείγμα αυτοσχεδιασμού και ακρίβειας.
- Η Atlan χρησιμοποίησε διαφορετική προσέγγιση στα δύο μέρη της ταινίας: αρχικά την ενδιέφερε η αίσθηση παρατήρησης ενός ντοκιμαντέρ, ενώ όσο η ιστορία σκοτεινιάζει η σκηνοθεσία γίνεται πιο στιλιζαρισμένη, με μεγαλύτερη έμφαση σε χρώματα και μουσική, πριν περάσει σε σχεδόν μελοδραματικό τόνο.
- Το αρχικό υλικό ήταν στις τέσσερις ώρες.
Γκαλερι φωτογραφιων
19 φωτογραφίες
