Συντάκτης: Γιώργος Σπανός

Ελάχιστες μέρες απέμειναν μέχρι οι προβολείς να πέσουν για ακόμα μια χρονιά στη Μέκκα του παγκόσμιου σινεμά, το λαμπρό Φεστιβάλ των Καννών, και το filmy δημοσιεύει την καθιερωμένη πια επισκόπηση των ταινιών που θα μας απασχολήσουν περισσότερο αυτές τις 12 μέρες γιορτής της Έβδομης Τέχνης, αλλά και σε όλη τη συνέχεια της κινηματογραφικής χρονιάς! Άλλωστε, κάθε χρόνο, μεγάλο πλήθος των ταινιών που ξεχωρίζουν, γεμίζουν τις αίθουσες και συλλέγουν βραβεία, είχαν ξεκινήσει την πορεία τους ακριβώς από εδώ (πέρσι μόνο, «Ένα Απλό Ατύχημα», «Συναισθηματική Αξία», “Sirat”, «Ο Μυστικός Πράκτορας», “Arco” έφτασαν ως και τα Oscars). Στα γενικά λοιπόν, οι υπεραισιόδοξες προσδοκίες μας ότι φέτος στην Croisette θα βλέπαμε Ostlund και Serra και Coppola, ίσως και von Trier, να ανεβαίνουν το κόκκινο χαλί, διαψεύστηκαν, αφού όλοι αυτοί τελικά δεν πρόλαβαν να ολοκληρώσουν τις ταινίες τους και αναμένονται για το 2027. Ο Herzog, που θεωρούνταν σχεδόν βέβαιος, την τελευταία στιγμή αντικαταστάθηκε και οδεύει προς Βενετία. Έτσι, φέτος έχουμε «μόνο» Farhadi, Hamaguchi, Pawlikowski, Zvyagintsev, Na, Mungiu, Almodovar, Kore-eda, πλαισιωμένους από αρκετούς ακόμα ικανούς και ενδιαφέροντες δημιουργούς που μπορεί αυτή να είναι η χρονιά τους. Όχι άσχημα θα έλεγε κανείς! Φυσικά, περιμένουμε να δούμε κατά πόσο θα τους έχει «βγει» η δουλειά, αλλά η πρώτη εικόνα είναι θετική. Λείπει ίσως κανένα ακόμα τεράστιο όνομα ή και το λίγο πιο πειραματικό, λίγο πιο «περιπετειώδες» σινεμά να ταράξει τα νερά, ώστε να ενθουσιαστούμε περισσότερο από τη φετινή «σοδειά» του Διαγωνιστικού. Πιθανώς θα υπάρχει στα υπόλοιπα τμήματα. Τέλος, είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 22 ταινίες που διαγωνίζονται, οι 20 προέρχονται από Ευρώπη και Ασία και μόλις οι 2 από τις ΗΠΑ, ενώ δεν εκπροσωπείται καμία χώρα από άλλη ήπειρο. Η κριτική επιτροπή αποτελείται από τους Park Chan-wook (πρόεδρος), Diego Céspedes, Isaach de Bankolé, Paul Laverty, Demi Moore, Ruth Negga, Stellan Skarsgård, Laura Wandel και Chloé Zhao. Το φεστιβάλ ξεκινάει την Τρίτη. Παρακάτω συστήνουμε λοιπόν έναν-έναν τους διεκδικητές του Χρυσού Φοίνικα:

Ryusuke Hamaguchi (“All of a Sudden”)

Αν και σχετικά νέος σε ηλικία, ο Hamaguchi έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως ο σημαντικότερος Ιάπωνας δραματουργός αυτή τη στιγμή, καταξιωμένος για τα εξαιρετικά, γεμάτα ενσυναίσθηση και βαθιά, Μπεργκμανική ειλικρίνεια, διαλογικά δράματά του, “Happy Hour” (διάρκειας 5μισι ωρών!), “Ιστορίες της Τύχης και της Φαντασίας” και “Drive my Car”. Το τελευταίο, μετά τους διθυράμβους στις Κάννες έφτασε και στη διάκριση στα Όσκαρ. Η πιο πρόσφατη ταινία του, «ο Διάβολος δεν Υπάρχει» (2023), έδειξε να είναι μια απρόσμενη παρέκβαση για τον Ιάπωνα, κατά τον γράφοντα άστοχη. Η νέα του δημιουργία, πρώτη γαλλόφωνη, και διάρκειας άνω των τριών ωρών, τον επαναφέρει στο γνώριμο, αγαπημένο στυλ του. Διαδραματίζεται στο Παρίσι και πραγματεύεται τη βαθιά σύνδεση μεταξύ μιας Γαλλίδας διευθύντριας κέντρου φροντίδας ηλικιωμένων με μια ετοιμοθάνατη Γιαπωνέζα θεατρική σκηνοθέτιδα, που οδηγεί την πρώτη να παλέψει παρά τις αντιξοότητες για την υιοθέτηση μιας πρωτότυπης μεθόδου για την αξιοπρεπή φροντίδα των ενοίκων της μονάδας της. Αν και η γιγαντιαία διάρκεια δεν βοηθάει τις «βραβευτικές» πιθανότητες της ταινίας, υπάρχει η αίσθηση ότι οι Κάννες του «χρωστούν» τον Χρυσό Φοίνικα μετά το τιτάνιο «ατόπημα» του 2021. Ανεξαρτήτως αυτού, για πολλούς από εμάς κατατάσσεται στα πιο πολυαναμενόμενα της χρονιάς.

Pawel Pawlikowski (“Fatherland”)

Ο διακεκριμένος Πολωνός σκηνοθέτης έχει αγαπηθεί ιδιαίτερα για τον «Ψυχρό Πόλεμο» και την “Ida” του, δυο μινιμαλιστικά, κομψότατα και πανέμορφα φωτογραφισμένα σε ασπρόμαυρο, προσωπικά δράματα με φόντο τη μεταπολεμική Ανατολική Ευρώπη και τον αβέβαιο, διχασμένο κόσμο του Ψυχρού Πολέμου. Σε αυτό το μοτίβο θα κινηθεί και η επόμενη, «φιλόδοξη» καθώς λέγεται ταινία δρόμου του, που προσμένουμε όσο ελάχιστες άλλες φέτος. Διαδραματίζεται το 1949, κατά τη διάρκεια της πρώτης επίσκεψης μετά από δεκαέξι χρόνια αυτοεξορίας του σπουδαίου νομπελίστα Thomas Mann στην πατρίδα του, τη διχοτομημένη και ερειπωμένη πλέον από τον πόλεμο Γερμανία. Ταξιδεύουν με μια μαύρη Buick μαζί με την αγαπημένη κόρη του Erika (Sandra Hüller) από τη Φρανκφούρτη της Δυτικής Γερμανίας στην ελεγχόμενη από τους Σοβιετικούς Βαϊμάρη, έχοντας να διαχειριστούν στην πορεία αφενός την ανάμεικτη υποδοχή από τη διαιρεμένη χώρα τους, αφετέρου τη βαθιά ρήξη στην οικογένειά τους. Θυμόμαστε άλλωστε ότι είχε προηγηθεί, ελάχιστους μήνες πριν, η αυτοκτονία του γιου του και γνωστού αντιφασίστα συγγραφέα, Klaus Mann («Μεφίστο»). Αυτόματο φαβορί για βραβείο.

Na Hong-jin (“Hope”)

Ένας από τους πιο αξιόλογους Κορεάτες, που μάλλον ήρθε επιτέλους η ώρα του να αναγνωριστεί όπως δικαιούται, ο Na Hong-jin είναι γνωστός κυρίως για την εξαιρετική ταινία τρόμου “The Wailing” (2016) και το συναρπαστικό όσο και υπερ-βίαιο θρίλερ δράσης “The Chaser”. Η νέα του ταινία θα είναι θρίλερ επιστημονικής φαντασίας, ενώ φημολογείται ότι ενδέχεται να είναι το πρώτο από δύο μέρη. Σύμφωνα με την αινιγματική περιγραφή, η ανακάλυψη μιας απειλητικής τίγρης έξω από ένα απομονωμένο παραθαλάσσιο χωριό κοντά στα σύνορα με τη Βόρεια Κορέα οδηγεί την τοπική κοινότητα στο χάος και φέρνει απρόσμενα τους κατοίκους αντιμέτωπους με το άγνωστο και με ένα τρομακτικό μυστήριο κοσμικών διαστάσεων. Το cast αποτελείται από Κορεάτες αλλά περιλαμβάνει και την Alicia Vikander και τον Michael Fassbender. Σημειώνουμε ότι διευθυντής φωτογραφίας είναι ο κορυφαίος Hong Kyung-pyo («Παράσιτα», «Το Παιχνίδι με τη Φωτιά», «Μητέρα», “The Wailing”), που είναι λόγος από μόνος του για να δει κάποιος την ταινία. Η συγκυρία της προεδρίας του Park οπωσδήποτε της δίνει έτσι κι αλλιώς ώθηση. Ανυπομονούμε.

Asghar Farhadi (“Parallel Tales”)

Ο σπουδαίος Ιρανός, από τους σημαντικότερους δημιουργούς της εποχής μας («Τι απέγινε η Έλι», «Ένας Χωρισμός», «Ένας Ήρωας»), είναι πιο αναγκαίος από ποτέ ως αντίδοτο ωριμότητας απέναντι στις αυτάρεσκες ηθικές βεβαιότητές μας και στον ακραίο μανιχαϊσμό της εποχής μας… Ο Farhadi ποτέ δεν κρίνει τους ήρωές του, παρά μόνο τους παρακολουθεί με τον αποστασιοποιημένο ανθρωπισμό του μέσα σε λαβυρινθώδη ηθικά διλήμματα, όπου τίποτα δεν είναι άσπρο-μαύρο και που ο καθένας μέσα σε αυτό το γκρίζο ηθικό τοπίο έχει τους λόγους του. Λόγους οι οποίοι όμως, συνδυαζόμενοι μέσα στην πολυπλοκότητα της ζωής, είναι ανήμποροι να οδηγήσουν σε «ευτυχή» κατάληξη. Γράφαμε σε προηγούμενο άρθρο ότι η νέα ταινία του είχε να κάνει με το τρομοκρατικό χτύπημα στο Bataclan, πληροφορία που αποδείχθηκε λανθασμένη. Στις «Παράλληλες Ιστορίες» του, χαλαρά εμπνευσμένες από τη «Μικρή Ερωτική Ιστορία» του Kieslowski, η Isabelle Huppert κατασκοπεύει από το παράθυρό της τους γείτονες προκειμένου να αντλήσει έμπνευση για το νέο της μυθιστόρημα. Όταν γνωρίζει έναν νεαρό άνδρα, η ζωή της ανατρέπεται, μέχρι που η μυθοπλασία που φανταζόταν υπερβαίνει την πραγματικότητα. Από τα βαριά ονόματα του Διαγωνιστικού, αναμένουμε αν θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες.

Andrey Zvyagintsev (“Minotaur”)

Πεσιμιστής, ψυχρός και αδέκαστος παρατηρητής της ανθρώπινης φύσης και κοινωνίας (και δη της Ρωσικής), ο Zvyagintsev είχε σχεδόν δέκα χρόνια να παρουσιάσει ταινία, ενώ στο μεσοδιάστημα πέρασε μια σοβαρότατη περιπέτεια υγείας που τον καθήλωσε στο νοσοκομείο για έναν χρόνο, για κάμποσο καιρό σε κώμα. Σταθερός και ιδιαίτερα επιτυχημένος θαμώνας των Φεστιβάλ (Χρυσός Λέοντας στη Βενετία για την «Επιστροφή», συμμετοχές και βραβεύσεις στο Διαγωνιστικό των Καννών για όλες τις επόμενες ταινίες του, εκτός από την, ίσως, καλύτερή του, “Elena”), ο διακεκριμένος Ρώσος επιστρέφει με μεγάλες αξιώσεις στις Κάννες βάζοντας στο στόχαστρο τους ολιγάρχες με ένα θρίλερ-δράμα με πρωταγωνιστή έναν μεγαλοεπιχειρηματία που εν μέσω της αστάθειας του 2022 στη χώρα ετοιμάζεται να προβεί σε απολύσεις εργαζομένων, όταν ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του τον απατά, γεγονός που οδηγεί την κατάσταση στα άκρα. Όπως επεσήμανε και ο Thierry Frémaux, η γενική ιδέα παραπέμπει στην «Άπιστη Σύζυγο» του Chabrol.

Valeska Grisebach (“The Dreamed Adventure”)

Το πολύ αξιόλογο “Western” της (2017) ήταν η ταινία που καταξίωσε την ολιγογράφο Γερμανίδα στο ευρωπαϊκό φεστιβαλικό κύκλωμα. Εκείνο το ρεαλιστικό κοινωνικό δράμα της, που μεταξύ άλλων πραγματευόταν την πολυπολιτισμικότητα της σύγχρονης «ενωμένης» Ευρώπης, τις συγκρούσεις που φέρνει, αλλά και τη συνεννόηση πέρα από γλωσσικούς και πολιτιστικούς φραγμούς, λάμβανε χώρα στον «άγριο νότο» των συνόρων της Βουλγαρίας. Εκεί επιστρέφει και για τη νέα της ταινία που αναμένουμε με ενδιαφέρον. Σε αυτή, μια γυναίκα δέχεται να βοηθήσει έναν παλιό γνωστό της, με τον οποίον τη συνδέει ιδιαίτερος δεσμός, σε μια περιπετειώδη και παράνομη αποστολή σε ένα φαινομενικά αθώο χωριό στα σύνορα Βουλγαρίας-Ελλάδας-Τουρκίας. Σε αυτό το επικίνδυνο ταξίδι θα αντιμετωπίσει της επιθυμίες αλλά και το παρελθόν της. Από τα αξιοπρόσεκτα του Φεστιβάλ.

Cristian Mungiu (“Fjord”)

Ενώ αρκετοί προαναφερθέντες φαίνονται φέτος να επιστρέφουν στα γνώριμα νερά τους, ο διακεκριμένος μελετητής των κοινωνικών παθογενειών της χώρας του έβαλε πλώρη για τα Νορβηγικά φιορδ. Στη νέα του ταινία, μια οικογένεια με τον πατέρα Ρουμάνο και τη μητέρα Νορβηγίδα, που ζουν σε κάποιο απομονωμένο χωριό της Νορβηγίας, γίνεται το αντικείμενο εξονυχιστικού ελέγχου από τις νομικές υπηρεσίες αλλά και την τοπική κοινότητα όταν στο σχολείο εγείρεται υποψία για κακομεταχείριση των παιδιών τους. Τους πρωταγωνιστικούς ρόλους έχουν ο Sebastian Stan και η Renate Reinsve. Ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του αξιολογότατου Ρουμανικού Νέου Κύματος και νικητής του Χρυσού Φοίνικα το 2007 για το αγωνιώδες «4 Μήνες, 3 Εβδομάδες και 2 Μέρες», ο Mungiu έχει καθιερωθεί στο Διαγωνιστικό των Καννών (πχ. «Αποφοίτηση» το 2016) και φέτος επιστρέφει εκεί διεκδικώντας δυνατά ακόμα και δεύτερό Χρυσό Φοίνικα σύμφωνα με τα όσα ακούμε. Εν τω μεταξύ ήδη έχει μπει στις συζητήσεις για τα Oscars.

Hirokazu Kore-eda (“Sheep in the Box”)

Παραγωγικότατος την τελευταία δεκαετία ο Kore-eda, φέτος έχει έτοιμες όχι μία, αλλά δύο νέες ταινίες, και μάλιστα πολύ ενδιαφέρουσες, δεδομένων του ανθρωπισμού και του ευαίσθητου αγγίγματος του Ιάπωνα. Από αυτές, το “Sheep in the Box” θα διαγωνιστεί στις Κάννες (το “Look Back” άραγε θα πάει στη Βενετία;). Διαδραματίζεται στο πολύ κοντινό μέλλον, όταν ένα ζευγάρι παίρνει στο σπίτι ένα ανθρωποειδές εξοπλισμένο με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας για να υποκαταστήσει τον νεκρό γιο τους. Ο Kore-eda αναφέρει ότι παρόμοιες ιδέες λαμβάνουν σημαντική προσοχή στις μέρες μας στην Ιαπωνία και σε όλον τον κόσμο, άλλωστε βλέπουμε την ταχύτατη επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης, και ότι εκείνος ενδιαφέρεται στην ταινία να εξερευνήσει τις αντικρουόμενες οπτικές πάνω στη σύγκρουση ή συμπόρευση της τεχνολογικής προόδου με τις βαθιές ανθρώπινες αξίες.

Rodrigo Sorogoyen (“The Beloved”)

Καταξιωμένος στο είδος του θρίλερ, ο Ισπανός προέρχεται από τη μεγαλύτερη επιτυχία του, το αξιόλογο «Ο Εχθρός Δίπλα μου», με το οποίο σάρωσε τα βραβεία Goya, μεταξύ άλλων και το βραβείο καλύτερης ταινίας. Ξεφεύγοντας από τα γνώριμα νερά του, τώρα θα δοκιμαστεί με ένα δράμα του οποίου η αφετηρία τουλάχιστον θυμίζει ως γενική ιδέα την περσινή «Συναισθηματική Αξία»: ένας διακεκριμένος σκηνοθέτης (Javier Bardem) ξαναβρίσκεται μετά από πολλά χρόνια απουσίας με την ηθοποιό κόρη του στο σετ των γυρισμάτων μιας ταινίας του που διαδραματίζεται στη Δυτική Σαχάρα (παλιά Ισπανική κτήση) το 1930. Η σχέση τους θα αναθερμανθεί, αλλά και παλιά ανεπούλωτα τραύματα θα ξανανοίξουν. Το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας του Sorogoyen γυρίστηκε στις Κανάριες Νήσους. Κάποιοι προ-φεστιβαλικοί ψίθυροι που κυκλοφορούν ακούγονται ενθουσιώδεις.

Arthur Harari (“The Unknown”)

Περισσότερο γνωστός ως συν-σεναριογράφος της πολυβραβευμένης «Ανατομίας μιας Πτώσης», ο σύντροφος και συνεργάτης της Justine Triet κάνει το ντεμπούτο του στο Διαγωνιστικό των Καννών με ένα ψυχολογικό θρίλερ φαντασίας που λέγεται ότι θα προκαλέσει πολωμένες συζητήσεις. Σε αυτό, ένας μοναχικός 40άρης φωτογράφος εντοπίζει σε ένα ξέφρενο πάρτι μέσα στο πλήθος μια γυναίκα (Léa Seydoux) και δεν μπορεί να πάρει το βλέμμα του από πάνω της. Την επόμενη μέρα, ανεξήγητα, θα ξυπνήσει στο σώμα αυτής της άγνωστης γυναίκας. Η ιστορία αποτελεί μεταφορά μιας εικονογραφημένης ιστορίας που έγραψε ο Harari μαζί με τον αδερφό του, στην οποία, όπως δηλώνουν, επιθυμούν να ξεφύγουν από τα στερεότυπα ανάλογων ιστοριών body-swap και να εξερευνήσουν θέματα ταυτότητας, κατά τα πρότυπα της «Μεταμόρφωσης» του Κάφκα. Ιντριγκαδόρικο.

Emmanuel Marre (“A Man of His Time” / “Notre Salut”)

Ο Γάλλος δημιουργός είχε κάνει αρκετά κεφάλια να γυρίσουν φωνάζοντας μέσω της Adèle Exarchopoulos «Δεν Δίνω Γαμ** Δεκάρα» (2021), ταινίας με κεντρικό θέμα την απο-ανθρωποποίηση και αντικειμενοποίηση της σύγχρονης εργασίας, και είναι μια ενδιαφέρουσα προσθήκη στο Διαγωνιστικό με την αξιοπρόσεκτη δεύτερη μεγάλου μήκους δημιουργία του. Εκείνη η πρώτη ταινία ήταν βασισμένη στο απόλυτο παρόν μας, η τωρινή του, υποσχόμενη δουλειά του όμως μάς γυρίζει στο 1940 και στο καθεστώς του Vichy και είναι εμπνευσμένη από την ιστορία του παππού του. Ο Henri Marre, καταφθάνοντας μόνος στο Vichy του στρατάρχη Pétain και κουβαλώντας ένα χειρόγραφο μανιφέστο του για την ανοικοδόμηση της Γαλλίας μετά την ήττα, είναι αποφασισμένος να εκδώσει το βιβλίο του και να καταλάβει τη θέση που θεωρεί ότι του αξίζει στη νέα διοίκηση. Το μότο του: «αποτελεσματικότητα πάνω από όλα». Θα προσπαθήσει με όλους τους τρόπους και με μεγάλη επιδεξιότητα να υπηρετήσει τους μηχανισμούς του καθεστώτος. Είναι «ένας άνθρωπος της εποχής του»(;)

Pedro Almodovar (“Bitter Christmas”)

Ο σημαντικός Ισπανός σκηνοθέτης κέρδισε το 2024 το μεγαλύτερο βραβείο της καριέρας του, τον Χρυσό Λέοντα, παραδόξως για μια δευτερεύουσας σημασίας, αγγλόφωνη -για πρώτη φορά- ταινία του (“The Room Next Door”). Για την επόμενη δουλειά του επέστρεψε, μάλλον ορθώς, στην γλώσσα του και στη χώρα του. Το “Bitter Christmas” περιγράφεται ως «τραγική κωμωδία». Ο σκηνοθέτης Raul, μετά την τραγική απώλεια του κοντινότερου συνεργάτη του, γράφει το καινούργιο του σενάριο εμπνευσμένος από αυτή. Έτσι, φαντάζεται τη μυθοπλαστική Elsa, με τη σειρά της σκηνοθέτρια, της οποίας η ζωή αρχίζει να αντικατοπτρίζει στη δική του. Ο Raul και η Elsa γίνονται οι δύο όψεις του ίδιου χαρακτήρα. Ως πού μπορεί να φτάσει η αυτοαναφορικότητα; Καλό ερώτημα, Pedro. Η ταινία κυκλοφόρησε τον Μάρτιο στην Ισπανία με συγκρατημένα θετική υποδοχή, μάλλον όμως όχι αρκετή για να την κατατάσσει στα φαβορί των Καννών. Στη χώρας μας είναι προγραμματισμένη να κυκλοφορήσει στις αρχές του καλοκαιριού.

Ira Sachs (“The Man I Love”)

Σε μια χρονιά με αισθητά μικρότερη παρουσία δημιουργών εκτός Ευρώπης και Ασίας στις Κάννες, ο Ira Sachs, πολιτογραφημένος Νεοϋορκέζος, μέχρι την ετεροχρονισμένη προσθήκη της ταινίας του James Gray, ήταν ο μοναδικός Αμερικανός συμμετέχων στο Διαγωνιστικό. Αυτές οι δύο μάλιστα θα είναι και οι μοναδικές αγγλόφωνες ταινίες, αξιοπερίεργο που πιθανότατα δεν έχει ξανασυμβεί στα χρονικά του Φεστιβάλ! Ο έμπειρος σκηνοθέτης Sachs που έχει συνηθίσει το κοινό του σε διακριτικές ταινίες, χαμηλών τόνων γύρω από το βίωμα ομοφυλόφιλων ανδρών, επανέρχεται με κάτι φαινομενικά πιο φιλόδοξο και δυνητικά συγκινητικό, ένα μιούζικαλ φαντασίας που διαδραματίζεται στη Νέα Υόρκη των 80s. Σε αυτό, ένας καλλιτέχνης βιώνει ένα πολύτιμο χρονικό παράθυρο ανάμεσα στην ανίατη αρρώστια του AIDS και στον θάνατο, στο οποίο η ομορφιά και η αγάπη είναι ακόμα προσιτές.

James Gray (“Paper Tiger”)

Ο δεύτερος Αμερικανός του Διαγωνιστικού, που ανακοινώθηκε μάλιστα σε δεύτερο χρόνο από την επίσημη ανακοίνωση των υπόλοιπων συμμετεχόντων. Ο κλασικιστής James Gray είναι μάλλον περισσότερο γνωστός και αγαπητός στους Γάλλους και τους Ευρωπαίους εν γένει παρά στη χώρα του, όπου δεν έχει προταθεί ποτέ για Όσκαρ. Με αξιόλογες δουλειές στο ενεργητικό του (“Two Lovers”), έχει συμμετάσχει αρκετές φορές στις Κάννες και στη Βενετία. Στη νέα του ταινία, γυρισμένη στο New Jersey, δυο αδέρφια κυνηγούν το Αμερικάνικο Όνειρο, όμως μπλέκουν σε μια επικίνδυνη υπόθεση με τη Ρωσική μαφία που τρομοκρατεί την οικογένειά τους και ο δεσμός τους δοκιμάζεται όταν μια ενδεχόμενη προδοσία φαίνεται πιθανή.

Lukas Dhont (“Coward”)

Την προηγούμενη φορά που βρέθηκε στο Διαγωνιστικό, ο νεαρός Βέλγος είχε κατασυγκινήσει πολύ κόσμο με το ευαίσθητο -πλην όμως συμβατικό και «εύκολο»- εφηβικό δράμα του, “Close” (2022), που είχε βραβευτεί και με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής, ενώ συζητιόταν και για τον Χρυσό Φοίνικα. Λίγα χρόνια νωρίτερα ο Dhont είχε σοκάρει με το «Κορίτσι». Στην πιο φιλόδοξη ως τώρα ταινία του, εγκαταλείπει τη μοντέρνα εποχή και γυρίζει πίσω στο 1916 και στα χαρακώματα του Ά Παγκοσμίου Πολέμου για να διηγηθεί την ιστορία του νεαρού στρατιώτη Pierre που διψά για αναγνώριση στα πεδία των μαχών, αλλά, όταν στο πρόσωπο του Francis ανακαλύψει την ομορφιά του έρωτα και της τέχνης, οδηγείται στο να αμφισβητήσει τις παραδοσιακές έννοιες περί δειλίας και ηρωισμού.

Léa Mysius (“The Birthday Party” / “Histoires de la Nuit”)

Η ανερχόμενη Léa Mysius, αν και σεναριογράφος επιτυχημένων ταινιών όπως το «Παρίσι, 13^ο Διαμέρισμα» και “Emilia Pérez ”, στις δικές της ταινίες έχει αποδειχθεί πιο αποτελεσματική στη σκηνοθεσία παρά στο σενάριο. Και οι δύο δημιουργίες της ως τώρα, “Ava” (2017) και “Οι Πέντε Διάβολοι” (2022), με πρωταγωνίστριες κορίτσια στο κατώφλι της εφηβείας, αριστεύουν σε αισθαντικότητα, η Γαλλίδα όμως επιμένει να τις περιπλέκει αναίτια εισάγοντας μισοδουλεμένα στοιχεία φαντασίας που περισσότερο αποσπούν από την ευαίσθητη ιστορία παρά προσφέρουν ουσιαστικά. Ευχόμαστε να αναδείξει πλήρως το ταλέντο της στη νέα της ταινία, όπως και η προηγούμενή της μάλλον ψυχολογικό δράμα, η οποία ακολουθεί ένα ζευγάρι με τη μικρή κόρη τους, που ζουν σε ένα απομονωμένο βαλτότοπο, με ελάχιστες συναναστροφές πέρα από την καλλιτέχνιδα γειτόνισσά τους. Καθώς ετοιμάζουν ένα πάρτι έκπληξη για τα τεσσαρακοστά γενέθλια της μητέρας, παράξενοι ξένοι αρχίζουν να εμφανίζονται στο χωριό.

Jeanne Herry (“Garance”)

Η Γαλλίδα ελάχιστα είχε ακουστεί μέχρι τώρα έξω από τη χώρα της, αν και οι δύο πρόσφατες ταινίες της είχαν συγκεντρώσει πλήθος υποψηφιοτήτων στα Βραβεία César. Και καθόλου άδικων υποψηφιοτήτων θα λέγαμε, έχοντας παρακολουθήσει την τελευταία της δουλειά, “Je verrai toujours vos visages” («Θα βλέπω πάντα τα πρόσωπά σας»), ένα πολύ ώριμο όσο και συναισθηματικό κοινωνικό δράμα για τη λεγόμενη «επανορθωτική δικαιοσύνη» στη Γαλλία, μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική προσέγγιση του σωφρονιστικού συστήματος που επιδιώκει να φέρει σε επαφή δράστες και θύματα με στόχο την επανένταξη και ανάληψη ευθύνης των πρώτων και την επίλυση του τραύματος των δεύτερων. Πρώτη φορά θα εμφανιστεί στις Κάννες με την ιστορία μιας νεαρής φερέλπιδος ηθοποιού που τα βγάζει πέρα βρίσκοντας παρηγοριά στο αλκοόλ, συνήθεια που βγαίνει εκτός ελέγχου όσο καλείται να αντιμετωπίσει δύσκολες αλλαγές στη ζωή της.

Javier Ambrossi και Javier Calvo (“The Black Ball”)

Μία έκπληξη της ανακοίνωσης του φετινού προγράμματος ήταν η συμμετοχή του δημιουργικού διδύμου από την Ισπανία (“Los Javis”), ζευγάρι και στη ζωή που μάλιστα χώρισε κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, γνωστών για τις τηλεοπτικές σειρές που έχουν συνυπογράψει. Η Ισπανία έτσι κι αλλιώς τα τελευταία αρκετά χρόνια έχει δημιουργήσει παράδοση σε αυτό το είδος, ενώ και το arthouse ισπανικό σινεμά γνωρίζει άνθιση, δεδομένα που έχουν στρέψει αρκετά μάτια προς την κατεύθυνσή της χώρας, κατάσταση που ενδεχομένως δικαιολογεί τις τρεις φετινές συμμετοχές στο Διαγωνιστικό. Το δράμα των Javis ακούγεται φιλόδοξο και διαδραματίζεται σε τρεις διαφορετικές χρονολογίες, το 1932, 1937 και 2017, και ακολουθεί τις αλληλοσυνδεόμενες ζωές τριών gay ανδρών, ένας εκ των οποίων είναι ο ίδιος ο Federico García Lorca, σε ανολοκλήρωτη ιστορία του οποίου βασίζεται η ταινία. Εμφανίζεται και η Penélope Cruz, η οποία κρατάει και μια μουσικοχορευτική σκηνή. Θα είναι η απρόσμενη φετινή επιτυχία του Φεστιβάλ;

László Nemes (“Moulin”)

Μετά τον ντόρο που έκανε στις Κάννες ο «Γιός του Σαούλ» (2015), ντεμπούτο μεγάλου μήκους του Ούγγρου σκηνοθέτη, ο αντίκτυπος της, ακόμα πιο φιλόδοξης, δουλειάς του που ακολούθησε ήταν πιο συγκρατημένος («Δύση Ηλίου», «Χωρίς Πατέρα»). Ο ικανότατος τεχνίτης με τη γνώριμη πια μανιέρα (κάμερα στον ώμο να ακολουθεί αδιάλειπτα το κεφάλι του πρωταγωνιστή) ειδικεύεται στα ιδιαίτερα κινητικά δράματα εποχής και ένα τέτοιο φέρνει στις Κάννες και φέτος, και μάλιστα με γαλλικό ενδιαφέρον: ακολουθεί τον ήρωα της Εθνική Αντίστασης Jean Moulin, που φτάνει στην κατεχόμενη από τους Ναζί Γαλλία με σκοπό να ενώσει τις αντιστασιακές ομάδες υπό τον στρατηγό de Gaulle. Συλλαμβάνεται και βασανίζεται από την Γκεστάπο του διαβόητου Klaus Barbie και εν τέλει, μη-υποκύπτοντας, εμπνέει τον αγώνα για την ελευθερία.

Koji Fukada (“Nagi Notes”)

Ο τρίτος Ιάπωνας στο Διαγωνιστικό, στο οποίο επιλέγεται για πρώτη του φορά, έχοντας «προαχθεί» μετά από αρκετές συμμετοχές στα διεθνή φεστιβάλ. Ο Fukada ειδικεύεται σε χαμηλότονες ιστορίες οικογενειών και καθημερινών ανθρώπων που καλούνται να διαχειριστούν προσωπικά δράματα. Στη νέα του ταινία, η Yoriko, μια γλύπτρια που ζει στην επαρχιακή πόλη Nagi της Ιαπωνίας, ακόμα πενθεί για μια προηγούμενη ερωτική σχέση της. Όταν η Yuri, πρόσφατα χωρισμένη κι εκείνη, ταξιδεύει από το Τόκιο για να επισκεφθεί την παλιά φίλη της, θα προκύψουν εντάσεις καθώς οι δυο γυναίκες προσπαθούν να ξεπεράσουν το παρελθόν και να επαναπροσδιορίσουν τις ταυτότητές τους.

Charline Bourgeois-Tacquet (“A Woman’s Life”)

Ακόμα μια έκπληξη αποτελεί η συμμετοχή της Γαλλίδας σκηνοθέτριας και ηθοποιού. Είχε κάνει το ντεμπούτο μεγάλου μήκους της με τους «Έρωτες της Αναΐς» (2021), συμπαθητική καλοκαιρινή ρομαντική ταινιούλα που θα ήθελε να μοιάζει σε Rohmer, η οποία πάντως δεν προμήνυε όραμα δημιουργού που να διεκδικεί Χρυσό Φοίνικα. Να είναι άραγε τόσο αξιόλογη η καινούργια της ταινία; Σε αυτήν, η Gabrielle είναι μια χειρουργός μέσης ηλικίας, παντρεμένη αλλά χωρίς παιδιά, η οποία έχει αφοσιωθεί ψυχή τε και σώματι στην εργασία της και στις ευθύνες της, ώσπου μια μέρα η ζωή της αρχίζει να αλλάζει όταν την προσέχει μια συγγραφέας που θέλει να την παρατηρήσει με αφορμή ένα βιβλίο που γράφει. Η Bourgeois-Tacquet δεν ανήκει στα φαβορί, αλλά η συμμετοχή της οπωσδήποτε θα την ωφελήσει.

Marie Kreutzer (“Gentle Monster”)

Πρώτη συμμετοχή και για τη φεμινίστρια Αυστριακή σκηνοθέτρια εντός διαγωνισμού. Είχε τραβήξει επάνω της τα βλέμματα με το “Corsage” της το 2022, που αγαπήθηκε από πολλούς, όσο φάνηκε ανυπόφορο σε άλλους. Ο γράφων ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Στη νέα της ταινία, με την ελπίδα να είναι λιγότερο προφανής και χοντροκομμένα «μεταμοντέρνα», η Léa Seydoux υποδύεται μια καταξιωμένη πιανίστρια που παραμερίζει την καριέρα της προκειμένου να μετακομίσει μαζί με την οικογένειά της στην εξοχή για να υποστηρίξει τον σύντροφό της που πάσχει από επαγγελματική εξουθένωση. Μια επίσκεψη της αστυνομίας όμως θα την κάνει να ανακαλύψει σκοτεινές αλήθειες για το παρελθόν του άντρα που αγαπά, οι οποίες θα κλονίσουν την οικογένειά της.

Συνοπτικά, δυο λόγια για τα υπόλοιπα τμήματα, όπου κάθε χρόνο βρίσκει κανείς διαμάντια που εν τέλει αναρωτιέσαι γιατί δεν βρέθηκαν στο κυρίως Διαγωνιστικό:

Στο πάντα τελείως απρόβλεπτο διαγωνιστικό τμήμα “Un Certain Regard”, γεμάτο νέους ή λιγότερο γνωστούς ως τώρα δημιουργούς, κάποια αξιοπρόσεκτα φιλμ είναι τα “Everytime”, “All the Lovers in the Night”, “I’ll Be Gone in June”, “Victorian Psycho” και φυσικά το “Titanic Ocean” της Κατερίνας Κοτζαμάνη! Αρκετοί, κυρίως από την άλλη όχθη του Ατλαντικού, ανυπομονούν και για το “Teenage Sex and Death at Camp Miasma” (Jane Schoenbrun).

Στα Εκτός Διαγωνιστικού, ξεχωρίζει σαφώς το “Her Private Hell” (Nicolas Winding Refn), που συζητιόταν αρχικά για το Διαγωνιστικό, ενώ θα παρουσιάσει σκηνοθετική του δουλειά και ο Andy Garcia (“Diamond”).

Στις Μεταμεσονύκτιες Προβολές, “Roma Elastica” (Bertrand Mandico) και “Full Phil” (Quentin Dupieux).

Στις Πρεμιέρες, “Visitation” (Volker Schlöndorff), “Kokurojo: The Samurai and the Prisoner” (Kyoshi Kurosawa), “Propeller One-Way Night Coach” (John Travolta), “Mariage au goût d’orange” (Christophe Honoré).

Πολύ ενδιαφέροντα στην Εβδομάδα των Κριτικών φαίνονται τα “Viva” (Aina Clotet) και “La gradiva” (Marine Atlan).

Τέλος, πολλά υποσχόμενο είναι το Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών που περιλαμβάνει τα “Butterfly Jam” (Kantemir Balagov), “The Diary of a Chambermaid” (Radu Jude), “La Libertad Doble” (Lisandro Alonso), “I See Buildings Fall Like Lightning” (Clio Barnard), “9 Temples to Heaven” (Sompot Chidgasornpongse).