Το σεμινάριο «Ο Λαογραφικός Τρόμος στον Κινηματογράφο» πρόκειται για μια ανατομία του υποείδους στο χώρο και στο χρόνο. Συγκεκριμένα, αποτελείται από εκτενείς εισαγωγές που σχετίζονται με το ιστορικό, κοινωνικοπολιτικό και κινηματογραφικό υπόβαθρο της εκάστοτε ταινίας, προβολές σημαντικών για τη συζήτηση σκηνών, καθώς και συζητήσεις. Παράλληλα, στη διαδικασία αυτή συχνά συμμετέχουν, ειδικοί ως προς το αντικείμενο, καλεσμένοι, όπως Έλληνες κριτικοί κινηματογράφου, σκηνοθέτες, συγγραφείς, εκδότες, εικαστικοί και σχετικοί ακαδημαϊκοί, οι οποίοι μιλούν τόσο για τα έργα που τίθενται υπό διερεύνηση, όσο και για τη σχετική με το θέμα δουλειά τους. Μέσω των παραπάνω, επιχειρούμε να αναδείξουμε τον λαογραφικό τρόμο στην Ελλάδα, όπου τα τελευταία χρόνια, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, αποκτά έναν πολύ πιο σταθερό και συνεκτικό χαρακτήρα, προσπαθώντας να παρουσιάσουμε τη θέση του στην ιστορία των ιδεών, τα εργαλεία που αυτός μπορεί να προσφέρει στο σήμερα, αλλά και τις ανάγκες που το υποείδος προσπαθεί να καλύψει διαχρονικά.

Κατά τα προηγούμενα έτη: εξετάστηκαν ταινίες που σχετίζονται με τη μαγεία, τις μάγισσες, το κυνήγι των τελευταίων από τον 15ο έως τον 17ο αι., την κυρίαρχη εικόνα της μάγισσας τέρας, καθώς και την σύγχρονη πρόσληψη της μάγισσας και της χρήσης της ως μοντέλου έμφυλης και ταξικής χειραφέτησης ή ως αφορμή για μια συζήτηση γύρω από την κοινωνική, ταξική και έμφυλη καταπίεση· ταινίες γύρω από το λεγόμενο ‘satanic panic’ και την έντονη ξενοφοβία που διαπιστώθηκε στην Μεσοπολεμική Βρετανία, αλλά γύρω και από τις αμιγώς παγανιστικές δοξασίες, οι οποίες συνεχίζουν ως τις μέρες μας να επιβιώνουν στα όρια της αστικής πραγματικότητας, εξυπηρετώντας συνειδητά και μη τις ανάγκες των εκάστοτε τοπικών κοινωνιών· και τέλος ταινίες σχετικά με τα πλάσματα που κατοικούν εντός της υπαίθρου, τη χρήση τους από την κοινωνία ανά τους αιώνες, αλλά και την πρόσληψη και την κατασκευή της ταυτότητας τους από τον κινηματογράφο.

Φέτος, σκοπός είναι να συνεχιστεί το ταξίδι στα άδυτα της υπαίθρου, αυτή τη φορά εξερευνώντας αρχικά το μεσαιωνικό κόσμο και κατόπιν τις ιστορίες που σχετίζονται με τις εφηβικές περιπέτειες στα όρια του αλλόκοσμου, την ενηλικίωση, τη μύηση στην κοινωνία και τις βίαιες εντυπώσεις που αυτές αφήνουν στο άτομο και την κοινωνία.

Το πρώτο σεμινάριο της φετινής σεζόν εξετάζει την εφηβική εμπειρία και το ταξίδι προς την ενηλικίωση ως μέρος των λαογραφικών αφηγήσεων, συζητώντας τη σειρά περιορισμένων επεισοδίων, “Over the garden wall” (2014). «Υπάρχω εγώ. Υπάρχει το μονοπάτι μου. Υπάρχει το δάσος. Και μόνη επιλογή: η άφεση».

Η φετινή χρονιά ξεκινά με μια εναλλακτική αφετηρία, μια μίνι σειρά, που πλέον αποτελεί μέρος της ποπ κουλτούρας, ταυτίζοντας στο συλλογικό φαντασιακό το μουσικό θέμα, την αισθητική και την πλοκή της με τον Οκτώβρη και το Halloween. Παρόλα αυτά, είναι πολλά περισσότερα από μια αισθητική τάση, πραγματευόμενη ζητήματα όπως η ενηλικίωση, το λεγόμενο bildungsroman, το ταξίδι του ήρωα, την αδελφική σχέση και πολλά ακόμα, όλα μέσα από ένα κατεξοχήν λαογραφικό πρίσμα, μέσα από μια νεότερη μυθολογία, που μπορεί να σταθεί αντάξια των μεγάλων δημιουργών. Κι έτσι, ακολουθώντας το ταξίδι δυο αδελφών προς το άγνωστο, δίχως σκοπό και γνώση, γινόμαστε κοινωνοί της υπαίθρου και των παραδόσεών της και την ίδια στιγμή κατανοούμε το ανοίκειο της εφηβείας και τη βιαιότητα της ενηλικίωσης.

Επιμέλεια σεμιναρίων: Δημήτρης Λογοθέτης (αρχαιολόγος-μεταφραστής), Βαρβάρα Κοντονή (κριτικός κινηματογράφου)

Τα σεμινάρια διεξάγονται κάθε Κυριακή 18:00-21:00 στο Κινηματοθέατρο Ίριδα (Ακαδημίας 55).