The Straight Story (1999)

ΣΥΝΟΨΗ

Ο Άλβιν Στρέιτ είναι ένας ηλικιωμένος άντρας που ζει μια ήσυχη ζωή σε μια μικρή επαρχιακή πόλη. Όταν μαθαίνει ότι ο αδερφός του είναι σοβαρά άρρωστος, αποφασίζει να αφήσει στην άκρη τις διαφορές τους, και να τον επισκεφτεί μετά από τόσα χρόνια. Ξεκινάει λοιπόν ένα ταξίδι με το μοναδικό μέσο που έχει στη διάθεσή του, μια μηχανή του γκαζόν με αυτοσχέδιο τρέιλερ, και διασχίζει πολλά χιλιόμετρα μέχρι να φτάσει στο προορισμό του.

Σκηνοθεσία:

David Lynch

Κύριοι Ρόλοι:

Richard Farnsworth … Alvin Straight

Sissy Spacek … Rose Straight

Harry Dean Stanton … Lyle Straight

Everett McGill … Tom

Wiley Harker … Verlyn Heller

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: John Roach, Mary Sweeney

Παραγωγή: Neal Edelstein, Mary Sweeney

Μουσική: Angelo Badalamenti

Φωτογραφία: Freddie Francis

Μοντάζ: Mary Sweeney

Σκηνικά: Jack Fisk

Κοστούμια: Patricia Norris

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Πολύ θετική.

Τίτλοι

Αυθεντικός Τίτλος: The Straight Story
Ελληνικός Τίτλος: The Straight Story

Κύριες Διακρίσεις

Υποψήφιο για Όσκαρ πρώτου αντρικού ρόλου (Richard Farnsworth).
Υποψήφιο για Χρυσή Σφαίρα πρώτου αντρικού ρόλου (Richard Farnsworth) σε δράμα, και μουσική.
Συμμετοχή στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ Κανών.

Παραλειπόμενα

Βασίζεται στην αληθινή ιστορία του Alvin Straight, που έλαβε χώρα το 1994.
Γυρίστηκε με χρονολογική σειρά, και σε τοποθεσίες από τις οποίες πέρασε ο πραγματικός Alvin Straight.
Μοναδική ταινία του Lynch που χαρακτηρίζεται κατάλληλη για όλους, αλλά και που δεν συμμετέχει στο σενάριο.
Κασκαντέρ επί 30 χρόνια, κι άλλα τόσα σε δεύτερους ρόλους, ο Richard Farnsworth εμφανίστηκε μετά από 5 χρόνια απραξίας στον κινηματογράφο, με τον έσχατο αλλά μεγαλύτερο ρόλο της ζωής του.
Κατά τη διάρκεια της παραγωγής, ο 79χρονος Richard Farnsworth έπασχε από ανίατη πάθηση, αυτή του καρκίνου του προστάτη, και ήδη είχε κάνει μετάσταση στα κόκαλα του. Έτσι, η παράλυση του ήρωα στα πόδια του ήταν δυστυχώς αληθινή. Την επόμενη χρονιά, κι ενώ είχε γίνει ο πλέον γηραιός ηθοποιός που ήταν υποψήφιος για πρώτο αντρικό ρόλο, αυτοκτόνησε.
Μετά το πετυχημένο κριτικά ντεμπούτο στο φεστιβάλ Κανών, η Walt Disney Pictures αγόρασε τα δικαιώματα της διανομής. Παρόλα αυτά, ενώ το μπάτζετ ήταν των 10 μόλις εκατομμυρίων δολαρίων, το φιλμ έβγαλε 6,4.

ΚΡΙΤΙΚΗ

Κριτικός: Γιώργος Ξανθάκης
Έκδοση Κειμένου: 14/6/2024

Ο David Lynch, ένας ιδιοσυγκρασιακός auteur, αποτελεί μία από τις πιο σύνθετες και μυστηριακές προσωπικότητες του κινηματογράφου. Οι πολυπληθείς θαυμαστές του τον θεωρούν «πρωτοποριακό ανανεωτή» της 7ης Τέχνης. Διασταυρώνει ανενδοίαστα τα κινηματογραφικά είδη (φιλμ νουάρ, θρίλερ, μυστήριο), και αυτή η καλλιτεχνική ελευθεριότητα προκαλεί ποικίλες αντιδράσεις: γοητεύει, προκαλεί αμηχανία, «εκνευρίζει». Ο Lynch μάς έχει συνηθίσει σε αριστοτεχνικές ανιχνεύσεις του ανθρώπινου ψυχισμού, με την κατάδυση στον αλλόκοτο, ζοφερό και εφιαλτικό σύμπαν ταινιών όπως τα «Eraserhead» (1977), «Blue Velvet» (1986), «Lost Highway» (1997) και «Mulholland Drive» (2001). Ωστόσο γύρισε και δυο συμβατικές ταινίες με γραμμική αφήγηση που ανήκουν στη γενεαλογία του ανθρωπιστικού πνεύματος: «The Elephant Man» (1980) και «The Straight Story» (1999). Οι απόψεις διχάζονται: μια μερίδα οπαδών του τις απορρίπτει, ενώ μια άλλη τις θεωρεί ως τις καλύτερες της φιλμογραφίας του.

Ο 73χρονος Alvin Straight (Richard Farnsworth) μαθαίνει ότι ο αποξενωμένος αδερφός του, Lyle (Harry Dean Stanton), έχει πάθει εγκεφαλικό. Πριν από καιρό είχαν τσακωθεί και δεν έχουν μιλήσει τα τελευταία δέκα χρόνια. Θέλει να τον δει πριν να είναι πολύ αργά. Πώς όμως; Ο Lyle μένει στο Γουισκόνσιν, 500 χιλιόμετρα μακριά, και ο Alvin μισεί τα λεωφορεία και δεν έχει πια άδεια οδήγησης γιατί δεν βλέπει καλά. Με γεροντικό πείσμα συνδέει ένα τρέιλερ στο χορτοκοπτικό του και ξεκινά σε ένα μακρύ ταξίδι έξι εβδομάδων συναντώντας μια σειρά ανθρώπων, τοπίων και εμπειριών…

Στην «Αληθινή Ιστορία» o Lynch, με παλιομοδίτικο ύφος και πρωτόγνωρο λυρισμό, υφαίνει έναν σύγχρονο μύθο για την αναζήτηση της αληθινής αγάπης και της εσωτερικής ομορφιάς. Άλλωστε αυτό είναι ένα κυρίαρχο θέμα σε όλο το έργο του σκηνοθέτη, και το συγκεκριμένο φιλμ προτείνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να επιδιορθώσουν τα λάθη του παρελθόντος τους και να βρουν την ειρήνη.

Το εξαιρετικό σενάριο των John Roach και Mary Sweeney βασίζεται σε πραγματική ιστορία, που δημοσιεύτηκε σε μια εφημερίδα το 1994. Το φιλμ μοιάζει με μελαγχολικό, παρακμιακό γουέστερν, με το αργοκίνητο χορτοκοπτικό όχημα να αντικαθιστά το άλογο. Ο Lynch επιδεικνύει επιτέλους το αληθινό του πρόσωπο, εκείνο ενός ανθρώπου που βασανίζεται από την αίσθηση του θανάτου και τον μεταφυσικό φόβο του απείρου. Κοιτάζει τον ανοιχτό γαλάζιο ουρανό, τον άνεμο που χορεύει το σιτάρι, τους έρημους δρόμους μιας υπνωτισμένης πόλης αντιπαραβάλλοντας την ομορφιά και την απεραντοσύνη της φύσης με τη μιζέρια και την προσωρινότητα της ανθρώπινης ζωής.

Στο κέντρο της ταινίας βρίσκεται ο γερο-Alvin: ένας αληθινός, ανθρώπινος χαρακτήρας, πείσμων και ανένδοτος. Δύο αισθήματα κυριαρχούν στην ψυχή του: το αίσθημα της οικογένειας και το αίσθημα της ελευθερίας. Επιθυμεί να πεθάνει ελεύθερος και εν ειρήνη με την οικογένειά του. Το δύσβατο ταξίδι του έχει πολλαπλή σηματοδότηση: είναι ένα πνευματικό προσκύνημα στην ενδοχώρα των ΗΠΑ αλλά και στον εσωτερικό του κόσμου, μια ευκαιρία να θεραπεύσει το 10χρονο ρήγμα με τον αδερφό του και ένας τρόπος να επανασυνδεθεί, ίσως για τελευταία φορά, με τον έξω κόσμο. Το κοινό στοιχείο που ενώνει τα μικρά επεισόδια της αφήγησης είναι η αποτυχία. Η επαφή του Alvin με ετερόκλητους ανθρώπους και καταστάσεις δημιουργεί μια αντανάκλαση των δικών του προσωπικών αποτυχιών. Έτσι κάθε φορά διαγράφει κι ένα κομμάτι του εγωισμού του, καθώς ανακαλεί μνήμες από το παρελθόν.

Ο βετεράνος «καουμπόι» του Χόλιγουντ Richard Farnsworth βγήκε από τη συνταξιοδότησή του για να πρωταγωνιστήσει στην ταινία και δίνει μια συγκλονιστική τελευταία ερμηνεία, λίγο πριν τον θάνατο του. Ο Freddie Francis συνθέτει τα όμορφα, χρωματιστά τοπία του με τη σφραγίδα της αισθητικής ενός Van Gogh, και η μουσική του συνθέτη Angelo Badalamenti χορογραφεί αυτή τη λυρική οδύσσεια.

Η «Αληθινή Ιστορία» είναι μια γαλήνια, ανθρώπινη κι ολότελα διαφορετική ταινία του David Lynch. Είναι ένα πανέμορφο, συναισθηματικό road-movie για την ειρήνη και τη σοφία που έρχεται στο φθινόπωρο της ζωής. Περιγράφει ένα στερνό ταξίδι λύτρωσης και ένα ήρεμο τελευταίο στοίχημα με τις δυσκολίες της ζωής. Παράλληλα μας θυμίζει πόσο πολλά μπορούν να ειπωθούν με τη σιωπή, την ώρα που δυο άνθρωποι κοιτάζουν τα άστρα με παιδική αθωότητα.

Βαθμολογία: