Ένας άνθρωπος, που ζει σαν τοκογλύφος δουλεύοντας για αδίστακτους τοκογλύφους, απειλεί βάναυσα όσους χρωστούν και δεν εξοφλούν. Αυτός ο άνθρωπος χωρίς οικογένεια, που δεν έχει τίποτα να χάσει, συνεχίζει τον ανελέητο τρόπο ζωής του, ανεξάρτητα από τον πόνο που προκάλεσε σε πάρα πολλούς ανθρώπους. Μια μέρα, μια γυναίκα εμφανίζεται μπροστά του και ισχυρίζεται ότι είναι η μητέρα του. Εκείνος την απορρίπτει ψυχρά στην αρχή, αλλά σταδιακά την αποδέχεται στη ζωή του. Αποφασίζει να εγκαταλείψει τη σκληρή δουλειά του και να ζήσει μια αξιοπρεπή ζωή. Τότε, ξαφνικά, η μητέρα του απάγεται. Υποθέτοντας ότι η απαγωγή έγινε από κάποιον που είχε πληγωθεί στο παρελθόν, αρχίζει να εντοπίζει όλους τους ανθρώπους που είχε παρενοχλήσει. Ο άνθρωπος τελικά βρίσκει τον υπαίτιο, ανακαλύπτοντας παράλληλα τα πιο τρομακτικά σκοτεινά μυστικά που είχαν μείνει θαμμένα για καιρό.

Σκηνοθεσία:

Ki-duk Kim

Κύριοι Ρόλοι:

Jung-Jin Lee … Lee Kang-do

Min-soo Jo … Jang Mi-sun

Eunjin Kang … Myeong-ja

Ki-Hong Woo … Hoon-chul

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: Ki-duk Kim

Παραγωγή: Kim Soon-Mo

Μουσική: Inyoung Park

Φωτογραφία: Young-jik Jo

Μοντάζ: Ki-duk Kim

Σκηνικά: Hyun-joo Lee

Κοστούμια: Ji-yeon Ji

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Θετική.

Τίτλοι

  • Αυθεντικός Τίτλος: Pieta
  • Ελληνικός Τίτλος: Pieta

Κύριες Διακρίσεις

  • Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία και γυναικεία ερμηνεία (Min-soo Jo) στα Ασιατικά Βραβεία.
  • Χρυσός Λέοντας στο φεστιβάλ Βενετίας.
  • Επίσημη πρόταση της Νότιας Κορέας για το ξενόγλωσσο Όσκαρ.

Παραλειπόμενα

  • Ο τίτλος αναφέρεται στην αντίστοιχη λατινική λέξη, όπου με τη σειρά του αναφέρεται στην Παρθένα Μαρία που κρατάει το νεκρό σώμα του Ιησού.
  • Αρκετοί κριτίκαραν τη βία και τη σεξουαλικότητα που επιδεικνύεται επί της ταινίας.
  • Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, η προετοιμασία ήταν 10 ημερών, τα γυρίσματα κράτησαν μόλις 20 ημέρες, ενώ η τελική επεξεργασία χρειάστηκε έναν μόνο μήνα.
  • Γυρίστηκε με δύο κάμερες Canon EOS 5D Mark II DSLR, όπου τη μία τη χειρίζονταν ο ίδιος ο σκηνοθέτης.
  • Μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία για τον Ki-duk Kim στη χώρα του.

Κριτικός: Χάρης Καλογερόπουλος

Έκδοση Κειμένου: 8/1/2013

Ένας νεαρός συλλέγει χρωστούμενα από μικροβιοτέχνες (τορναδόρους κυρίως) για λογαριασμό τοκογλύφων, ενώ όταν συχνά δεν έχουν να πληρώσουν, τους προκαλεί σωματικές κακώσεις (κάποιες φορές και σε συναίνεση μαζί τους) ώστε τα ποσά να εισπραχθούν από ασφάλειες. Κάποια στιγμή εισβάλλει στη ζωή του μια μεσόκοπη γυναίκα ισχυριζόμενη ότι είναι η μητέρα του που τον εγκατέλειψε όταν ήταν μωρό και τώρα ζητά να επανορθώσει. Το αναίσθητο μοναχικό αγρίμι γρήγορα δένεται μαζί της και αρχίζει να αναπτύσσει συναισθήματα και να αντιμετωπίζει ηθικά διλήμματα.

Στα περισσότερα γνωστά φιλμ του συμπατριώτη Παρκ Τσαν-Γουκ έχουμε ιστορίες εκδίκησης. Εδώ, ο Κιμ Κι-Ντουκ επίσης γράφει μια ιστορία εκδίκησης, που χρησιμεύει για να μιλήσει για την κακούργα κοινωνία που εξαχρειώνει τους ανθρώπους, για την καρδιά της μάνας που σπαράζει για τα παιδιά της, για τα σκληρά παιδιά που κρύβουν μέσα τους την καλή φύση όπως την φανταζόταν ο Ρουσό, για τη μετάνοια και την κάθαρση κ.λπ. Βρισκόμαστε στο μελοδραματικό σύμπαν του Βίκτωρος Ουγκό και το μόνο που το κάνει να ξεχωρίζει από τον 19ο αιώνα είναι η μοντέρνα, λιτή, αφαιρετική, ελλειπτική (πλατειάζω για να τονίσω) κινηματογράφηση. Εννοείται ότι υποβόσκει και ένας καθολικισμός -εξού και ο τίτλος «Πιέτα» (συμπόνια) που αναφέρεται στην Παναγία που κρατά τον αποκαθηλωμένο Χριστό. Αμαρτία, τιμωρία, έλεος υπό την διελκυστίνδα καλού και κακού.

Η Κορέα (τη Νότιο ξέρουμε) δεν είναι Ευρώπη και η κουλτούρα της δεν είναι ακριβώς του 20ου αιώνα, παρά τον καπιταλισμό, αλλά ένα μείγμα του με μια παράδοση δική τους μαζί με την παλιά ευρωπαϊκή μεταφυσική. Το πνεύμα μου μπορεί να συγκινηθεί με το Άνοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο, Χειμώνας… και Άνοιξη γιατί το Ζεν ταιριάζει, παντρεύεται με τη σύγχρονη φιλοσοφία, αλλά το «Πιέτα», παρά τη μαστοριά του, δεν με αφορά.

Βαθμολογία:


Κριτικός: Πάρις Μνηματίδης

Έκδοση Κειμένου: 30/7/2023

Το «Pieta» είναι μια ξεχωριστή περίπτωση στη φιλμογραφία του Kim Ki-duk, γι’ αυτό άλλωστε και τόσο ενδιαφέρουσα. Εδώ οι εκλάμψεις οπτικής ποίησης που εντοπίζονται, για τις οποίες φημιζόταν τόσο, είναι μετρημένες και θα έλεγε κανείς πως επίτηδες πνίγονται από ένα αστικό τοπίο αδυσώπητο, με άσχημα χρώματα, που δεν συμβαδίζει με την εικόνα μιας χώρας που θεωρείται καπιταλιστικό πρότυπο όπως η Νότια Κορέα. Η ιδιότητα του κεντρικού ήρωα ως τοκογλύφος και το όλο σετ συμπεριφορών του στο πώς διεκπεραιώνει αυτόν τον ρόλο σίγουρα αποτελεί κι ένα πολιτικό σχόλιο για τη σκληρότητα όλων εκείνων των θεσμών και παραθεσμικών κέντρων που ισχυροποιήθηκαν παγκοσμίως κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης που ξεκίνησε το 2008. Και οι διάφορες μικρολεπτομέρειες σχετικά με τα όσα βρίσκονται στο διαμέρισμά του (το μαχαίρι που καρφώνεται στο σκίτσο που απεικονίζει μια γυναίκα, το ακίνητο χέλι στο ενυδρείο) έχουν τη δική τους σημασία στο πεδίο του συμβολισμού.

Και πάλι ο Kim καταπιάνεται με τα στοιχεία του ανδρικού ψυχισμού που αντιλαμβάνεται ο ίδιος ως κεντρικά, και κυρίως την τάση προς τη βία. Διατυπώνει πως το εν λόγω γνώρισμα είναι το κύριο επικοινωνιακό συνάλλαγμα του φύλου, είναι επιβολή, είναι αγάπη υπό ένα διαστρεβλωτικό πρίσμα, είναι παραδόξως μέχρι και δημιουργικότητα. Και φυσικά ο νόμος της περνάει από τα υψηλότερα στα χαμηλότερα στρώματα σαν αλυσίδα, αναπαράγεται και λειτουργεί σαν φαύλος κύκλος.

Αλλά ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο να είναι η σχέση ανάμεσα στους πρωταγωνιστές, οιδιπόδεια σε σημεία που σπάνια τολμάει να φτάσει το σινεμά εν γένει (υπάρχουν σκηνές που τεστάρουν τα όρια του θεατή), εξαρτησιογόνα σε βαθμό τέτοιο που αντιστρέφει τον εσωτερικό τους κόσμο, στη μεν περίπτωση του Gang-Do τον φέρνει σε επαφή με την ανάγκη για αποδοχή, στη δε περίπτωση της Mi-Son τη φέρνει πιο κοντά στη σκοτεινή της πλευρά. Είναι μια ακραία συνθήκη, όπου η τρυφερότητα περνάει μέσα από την ταπείνωση, οι δυναμικές εξουσιαστή κι εξουσιαζόμενου εναλλάσσονται συνεχώς και τελικά μέσα από αυτήν την αλληλεπίδραση αλλάζουν θεμελιωδώς, αγγίζοντας τα όρια της ύπαρξής τους.

Η οπτική της νοτιοκορεατικής κοινωνίας εδώ χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα μελανά χρώματα, από τον διάχυτο μισογυνισμό των αντρών μέχρι την υιοθέτηση ενός υλισμού σε ένταση τέτοια που εξευτελίζει και αποκτηνώνει το άτομο. Η κατακλείδα της ιστορίας φαινομενικά είναι άκρως πεσιμιστική για το μέλλον του συγκεκριμένου συνόλου, δεν πρέπει να λησμονείται όμως η αγκαλιά που προηγείται του φινάλε, που μπορεί και να υπονοεί ότι σε μια ενδεχόμενη αναθεώρηση των εθνικών αντιλήψεων έτσι όπως διαμορφώθηκαν από το 1953 και στο εξής μέσα από πολλά κύματα (πραξικοπήματα, κρίση του 1997), δεν θα «καούν» μαζί με τα ξερά και τα χλωρά… Κοινώς, ελπίδα υπάρχει, ακόμη και αν η πορεία προς τη μετάβαση περιέχει κι επώδυνες θυσίες.

Το φιλμικό όραμα του Kim Ki-duk έχει και στην εν λόγω περίπτωση μια πολύ ισχυρή σφραγίδα εντοπιότητας. Είναι ένα σινεμά που ασχολείται με εγχώρια ζητήματα με τρόπο που δεν ενδιαφέρεται για δυτικότροπα ανοίγματα όσον αφορά το ύφος και την αισθητική προκειμένου να γίνει ένα γκελ και με άλλες κινηματογραφικές αγορές. Εκεί είναι που υπάρχει μια διαφοροποίηση και με άλλους συμπατριώτες του που ανέκαθεν είχαν τα μάτια τους στραμμένα κι εκτός Ασίας σε επίπεδο επιρροών, όπως ο Park Chan-wook και ο Bong Joon-ho. Δεν σημαίνει όμως πως με το «Pieta» δημιουργεί τέχνη που διέπεται από εσωστρέφεια, κάθε άλλο. Εξερευνεί την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση με μια αντίληψη παγκοσμιότητας, και οι αναφορές που λοξοκοιτάζουν προς Δύση δεν λείπουν όπως μαρτυράει και ο τίτλος. Και ξεκινώντας από τη στέρηση της αγάπης, ολοκληρώνει μια πολύ ενδιαφέρουσα παραβολή για το πώς τελικά η ύπαρξή της ίσως να είναι η κινητήρια δύναμη της βίας στον κόσμο. Μια άποψη σίγουρα προβοκατόρικη, αλλά που στηρίζεται μέσω του σεναριακού μύθου πάνω σε μια επιχειρηματολογία που δεν θα μπορούσε να αποκαλεστεί αυθαίρετη.

Βαθμολογία:


Γκαλερι φωτογραφιων

10 φωτογραφίες

Μοιραστειτε ενα σχολιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *