Οι τελευταίες ώρες πριν το πυρηνικό ολοκαύτωμα. Ο κόσμος σε λίγες ώρες θα αφανιστεί. Ο Αλεξάντερ γιορτάζει με την οικογένειά του και τους φίλους του τα γενέθλιά του, όταν μαθαίνει αυτά τα τρομακτικά νέα στην τηλεόραση. Κάνει τότε ένα τάμα στον Θεό, να θυσιάσει ό,τι είναι πολύτιμο γι’ αυτόν, αρκεί να αποτραπεί η ολική καταστροφή. Όταν ξυπνάει το άλλο πρωί, η ζωή έχει βρει και πάλι τους κανονικούς της ρυθμούς. Φαίνεται ότι η ευχή του εισακούστηκε. Τώρα, όμως, πρέπει κι αυτός με τη σειρά του να τηρήσει τη συμφωνία με τον Θεό και να αρχίσει να θυσιάζει όλα όσα λάτρεψε περισσότερο σ’ αυτή τη ζωή…

Σκηνοθεσία:

Andrei Tarkovsky

Κύριοι Ρόλοι:

Erland Josephson … Alexander

Susan Fleetwood … Adelaide

Allan Edwall … Otto

Gudrun Gisladottir … Maria

Sven Wollter … Victor

Valerie Mairesse … Julia

Filippa Franzen … Marta

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: Andrei Tarkovsky

Παραγωγή: Anna-Lena Wibom

Φωτογραφία: Sven Nykvist

Μοντάζ: Michal Leszczylowski, Andrei Tarkovsky

Σκηνικά: Anna Asp

Κοστούμια: Inger Pehrsson

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Θετική.

Τίτλοι

  • Αυθεντικός Τίτλος: Offret
  • Ελληνικός Τίτλος: Η Θυσία
  • Διεθνής Τίτλος: The Sacrifice
  • Διεθνής Εναλλακτικός Τίτλος: Sacrifice

Κύριες Διακρίσεις

  • Βραβείο Bafta ξενόγλωσσης ταινίας.
  • Συμμετοχή στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ Κανών. Μέγα βραβείο επιτροπής, καλλιτεχνικού επιτεύγματος (φωτογραφία), οικουμενικής επιτροπής και FIPRESCI.
  • Καλύτερη ταινία στα Guldbagge, τα εθνικά βραβεία της Σουηδίας.
  • Επίσημη πρόταση της Σουηδίας για το ξενόγλωσσο Όσκαρ.

Παραλειπόμενα

  • Εδώ έκλεισε η λαμπρή καριέρα του Andrei Tarkovsky, που έφυγε από τη ζωή λίγο μετά το πέρας των γυρισμάτων. Ήταν και η τρίτη του ταινία ως αυτοεξόριστος από την ΕΣΣΔ.
  • Όλα ξεκίνησαν από ένα σενάριο με τίτλο The Witch, όπου ένας μεσήλικας άντρας περνάει τη βραδιά του με μια μάγισσα, κι αυτό θεραπεύει τον καρκίνο του. Ο Tarkovsky όμως έβρισκε αδύναμο το θετικό φινάλε. Σε αυτή την ταινία ωστόσο ήθελε για πρωταγωνιστή του τον Anatoly Solonitsyn, τον πλέον αγαπημένο του συνεργάτη, αλλά μετά τον θάνατο του τελευταίου από καρκίνο το 1982, το σενάριο αλλάχτηκε ολότελα σε αυτό της Θυσίας.
  • Η επαφή με τη Σουηδία έγινε στο φεστιβάλ Κανών του 1984, μέσω μιας παλιάς φίλης του δημιουργού, της Anna-Lena Wibom, όπου εργάζονταν στο σουηδικό ινστιτούτο κινηματογράφου.
  • Ο Sven Nykvist είπε άμεσα το ναι στην πρόταση του Tarkovsky, απορρίπτοντας την αμερικανική για το Πέρα από την Αφρική. Όπως είχε πει ο ίδιος, δεν ήταν μια δύσκολη επιλογή, ενώ μαζί με τον Erland Josephson συνείσφεραν στη χρηματοδότηση μέσω των μισθών τους.
  • Ένας από τους γιους του Ingmar Bergman, ο Daniel Bergman, εργάστηκε εδώ ως βοηθός κάμερας.
  • Λόγω των πολλών συσχετισμών του φιλμ με τον Ingmar Bergman, πολλοί πίστευαν ότι γυρίστηκε στο νησί Φάρο. Η αλήθεια ήταν ότι ο σουηδικός στρατός ήταν που αρνήθηκε στον Ρώσο την πρόσβαση στο συγκεκριμένο νησί.
  • Όταν γυρίζονταν η σκηνή με το κάψιμο του σπιτιού, υπήρχε μόνο μία κάμερα, κι αυτή κόλλησε. Αυτό κόστισε στην παραγωγή, αφού έπρεπε να κατασκευαστεί το σπίτι εκ νέου από την αρχή, και αυτή τη φορά υπήρχαν δύο κάμερες, η μία παράλληλα από την άλλη.
  • Tarkovsky και Nykvist έπαιξαν πολύ με τον χρωματισμό του φιλμ, και σύμφωνα με τον σουηδό διευθυντή φωτογραφίας, σχεδόν το 60% αφαιρέθηκε από αυτούς.

Μουσικά Παραλειπόμενα

  • Στην ηχητική μπάντα κυριαρχεί η μουσική του Johann Sebastian Bach και του ιάπωνα Watazumido-Shuso.

Κριτικός: Γιώργος Ξανθάκης

Έκδοση Κειμένου: 27/8/2022

Από τη στιγμή που ο Ταρκόφσκι άρχισε να εργάζεται για την επόμενη και τελευταία του ταινία, τη «Θυσία» (1986), μια αλληγορία αυτοθυσίας γυρισμένη στη Σουηδία, γνώριζε ότι ήταν σοβαρά άρρωστος.

Σε ένα απομονωμένο νησί της Βαλτικής, ο Αλεξάντερ, δημοσιογράφος και πρώην ηθοποιός, ετοιμάζεται να γιορτάσει τα γενέθλιά του. Γύρω του έχουν συγκεντρωθεί φίλοι και τα μέλη της οικογένειάς του. Η απόκοσμη ηρεμία καταστρέφεται από τον βρυχηθμό των αεριωθούμενων αεροσκαφών και των ειδήσεων ότι έχει ξεσπάσει ένας πυρηνικός πόλεμος. Ο καθένας αντιδρά διαφορετικά απέναντι σ’ αυτό το ενδεχόμενο. Και ο Αλεξάντερ (Erland Josephson), παρακινημένος από έναν παράξενο ταχυδρόμο-φιλόσοφο, προσφέρεται να στερηθεί όλα όσα του ανήκουν πιστεύοντας ότι έτσι θα σώσει τον κόσμο.

Το κύκνειο άσμα του Ταρκόφσκι διαπνέεται από το βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα που χαρακτηρίζει όλο το έργο του, και αποτελεί κυριολεκτικά την πνευματική διαθήκη του. Ενσωματώνει πολλές από τις γνωστές θεματικές του, όπως την πίστη, την προσωπική ευθύνη, τη σχέση χριστιανισμού-παγανισμού, προσεγγίζοντας τις μέσα από ένα εσχατολογικό και αποκαλυπτικό πρίσμα. Αυτή η παραβολή της πίστης και της λύτρωσης, που ισορροπεί θαυμαστά ανάμεσα στο ρεαλισμό και τη μεταφυσική, φαίνεται να διαδραματίζεται στην άκρη του κόσμου και αποπνέει μια στοιχειωμένη αίσθηση θανάτου από το δυσοίωνο πυρηνικό σενάριο ενός ολοκαυτώματος, αλλά και από την ασθένεια του δημιουργού της. Η χρησιμοποίηση του Josephson αλλά και του μεγάλου οπερατέρ Sven Nykvist υποδηλώνει την επιρροή του Ingmar Bergman, ενός από τους λίγους σκηνοθέτες που ο Ταρκόφσκι θαύμαζε ολόψυχα. Η φωτογραφία του Nykvist δίνει μια μαγευτική, ονειρική διάσταση, η υποβλητική χρήση της μουσικής και τα αργά, μακρινά πλάνα συνθέτουν μερικές από τις πιο ισχυρές εικόνες στο μνημειώδες έργο του Ταρκόφσκι. Ίσως η πιο υπερβατική στιγμή του μέγιστου δημιουργού είναι η προτελευταία σκηνή, μια επική μακρά λήψη έξι λεπτών, που αποτελεί ένα από τα θαύματα της Έβδομης Τέχνης.

Αυτή η σπαραχτική δήλωση ταπεινοφροσύνης στο πρόσωπο του «Άγνωστου Θεού»  τιμήθηκε στο Φεστιβάλ των Καννών με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής και τρία ακόμη βραβεία. Αν και αξιολογικά τοποθετείται ένα σκαλοπάτι πιο κάτω από τη σχεδόν τελειότητα της «Νοσταλγίας», εντούτοις η «Θυσία» είναι το καταλληλότερο επιστέγασμα -ένα ανεκτίμητο κληροδότημα για την ανθρωπότητα- για μια διακεκριμένη αλλά και δύσβατη σταδιοδρομία ενός από τους επιδραστικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα.

Βαθμολογία:


Γκαλερι φωτογραφιων

20 φωτογραφίες

Μοιραστειτε ενα σχολιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.