Γκόθαμ Σίτι, 1981. Ο Άρθουρ δουλεύει ως κλόουν το πρωί και ως stand-up κωμικός τα βράδια. Πολύ γρήγορα συνειδητοποιεί ότι ο περίγελος είναι ο ίδιος και όχι αυτά που λέει ή κάνει. Το ανεξέλεγκτο γέλιο του που ξεσπά τις λάθος στιγμές, αποδεικνύει ότι αδυνατεί να συντονιστεί με το κοινό του. Κι όσο προσπαθεί να ελέγξει την κατάσταση, τόσο περισσότερο γελοιοποιείται και αφήνει τον εαυτό του εκτεθειμένο, ακόμα και σε περιστατικά βίας. Ο Άρθουρ, ο οποίος είναι αφιερωμένος στη φροντίδα της “εύθραυστης” μητέρας του, είναι σε διαρκή αναζήτηση της πατρικής αγάπης που δεν είχε ποτέ. Ψάχνει να τη βρει είτε στον πλούσιο επιχειρηματία Τόμας Γουέιν, είτε στον παρουσιαστή της τηλεόρασης Μιούρεϊ Φράνκλιν. Καθώς κινείται σε έναν υπαρξιακό φαύλο κύκλο, μεταξύ πραγματικότητας και τρέλας, αρκεί μια λανθασμένη επιλογή του για να προκαλέσει μια αλυσιδωτή αντίδραση κλιμακούμενων και, τελικά, ολέθριων γεγονότων.

Σκηνοθεσία:

Todd Phillips

Κύριοι Ρόλοι:

Joaquin Phoenix … Arthur Fleck/Joker

Robert De Niro … Murray Franklin

Zazie Beetz … Sophie Dumond

Frances Conroy … Penny Fleck

Marc Maron … Gene Ufland

Bill Camp … ντετέκτιβ Garrity

Shea Whigham … ντετέκτιβ Burke

Brett Cullen … Thomas Wayne

Dante Pereira-Olson … Bruce Wayne

Douglas Hodge … Alfred Pennyworth

Josh Pais … Hoyt Vaughn

Brian Tyree Henry … Carl

Bryan Callen … Javier

Justin Theroux … Ethan Chase

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: Todd Phillips, Scott Silver

Παραγωγή: Bradley Cooper, Todd Phillips, Emma Tillinger Koskoff

Μουσική: Hildur Gudnadottir

Φωτογραφία: Lawrence Sher

Μοντάζ: Jeff Groth

Σκηνικά: Mark Friedberg

Κοστούμια: Mark Bridges

Διεθνής Κριτική (μ.ο.): Θετική.

Τίτλοι

  • Αυθεντικός Τίτλος: Joker
  • Ελληνικός Τίτλος: Joker
  • Εναλλακτικός Ελλ. Τίτλος: Τζόκερ

Άμεσοι Σύνδεσμοι

Σεναριακή Πηγή

  • Χαρακτήρας κόμικς: Joker των Bill Finger, Bob Kane, Jerry Robinson.

Κύριες Διακρίσεις

  • Όσκαρ πρώτου αντρικού ρόλου (Joaquin Phoenix) και μουσικής. Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία, διασκευασμένο σενάριο, φωτογραφία, μοντάζ, κοστούμια, ήχο, ηχητικά εφέ και μακιγιάζ/κομμώσεις.
  • Χρυσή Σφαίρα πρώτου αντρικού ρόλου (Joaquin Phoenix) σε δράμα, και μουσικής. Υποψήφιο για καλύτερη ταινία (δράμα) και σκηνοθεσία.
  • Βραβείο Bafta πρώτου αντρικού ρόλου (Joaquin Phoenix), μουσικής και κάστινγκ. Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία, σενάριο, φωτογραφία, μοντάζ, σκηνικά, ήχο και μακιγιάζ/κομμώσεις.
  • Χρυσός Λέοντας στο φεστιβάλ Βενετίας.

Παραλειπόμενα

  • Το φιλμ βγήκε με την προϋπόθεση να γίνει το πρώτο μιας νέας σειράς της DC, μακριά από το DC Extended Universe.
  • Το σενάριο είναι αυθεντικό και έχει επιρροές από τις ταινίες του Martin Scorsese: Ο Ταξιτζής (1976), Οργισμένο Είδωλο (1980) και Βασιλιάς για μια Νύχτα (1982). Δανείζεται επίσης στοιχεία από το τεύχος Batman: The Killing Joke των Alan Moore, Brian Bolland, αν και οι σεναριογράφοι έσπευσαν εξαρχής να δηλώσουν πως δεν ήταν τα κόμικς η έμπνευση τους.
  • Ο Leonardo DiCaprio ήταν ο πρώτος βασικός διεκδικητής για τον ρόλο του Τζόκερ.
  • Ο Joaquin Phoenix είχε εκφράσει τη θέληση του να ερμηνεύσει κάποιον σαν τον Τζόκερ από το 2014, αλλά με την προϋπόθεση πως θα ήταν μια ανάλυση χαρακτήρα και χαμηλού προϋπολογισμού. Είχε ήδη πρώτα αρνηθεί να παίξει για λογαριασμό της Marvel τους ήρωες Χουλκ και Δόκτωρ Στρέιντζ. Αλλά ακόμα δεν πίστευε ότι υπήρχε ο Τζόκερ που ήθελε να ερμηνεύσει, μια και είχε ήδη παρουσιαστεί σε πολλές εκδοχές, αρνούμενος έτσι την πρόταση του ατζέντη του να κανονιστεί ένα ραντεβού με τη Warner Bros. Ο Todd Phillips ήταν αυτός που τον ήθελε για τον ρόλο, κάνοντας τον ηθοποιό να ενδιαφερθεί, εξηγώντας του ότι δεν είναι ακόμα μια στουντιακή ταινία. Στις 10 Ιουλίου του 2018 όπου εντέλει υπέγραψε ο Phoenix, η Warner Bros ανακοίνωσε επίσημα την ταινία.
  • Η Frances McDormand αρνήθηκε να γίνει η μητέρα του Τζόκερ.
  • Ο Alec Baldwin πήρε τον ρόλο του Τόμας Γουέιν, αλλά αναγκάστηκε λόγω υποχρεώσεων να φύγει από την παραγωγή.
  • Όλα τα γυρίσματα έγιναν στη Νέα Υόρκη και το γειτονικό Νιου Τζέρσεϋ.
  • Το αρχικό trailer πατήθηκε πάνω από 8 εκατομμύρια φορές μέσα σε λίγες μόλις ώρες διαθεσιμότητας.
  • Υπήρχαν αρκετές αρνητικές κριτικές μαζί με τις θετικές, με τη Warner Bros να επιλέγει τις αρνητικές για την προώθηση.
  • Ο τότε πρόεδρος Donald Trump ζήτησε και παρακολούθησε το φιλμ εντός του Λευκού Οίκου, δηλώνοντας ότι το απόλαυσε.
  • Λόγω της αυξανόμενης δημοφιλίας ενός αντι-ήρωα όπως ο Τζόκερ, ο αμερικανικός στρατός εξέδωσε προειδοποιητική ανακοίνωση για τυχόν πράξεις βίας στις αίθουσες που πρόβαλλαν την ταινία. Υπήρχε μάλιστα ειδική προειδοποίηση για κάποια συγκεκριμένη αίθουσα στο Τέξας, δίχως όμως να συμβεί πουθενά κάτι. Επίσης, η αλυσίδα αιθουσών Landmark Theaters απαγόρευσε τη διέλευση στους χώρους της θεατών που πιθανώς θα ήταν μεταμφιεσμένοι σε Τζόκερ.
  • Οι 11 οσκαρικές υποψηφιότητες έσπασαν το ρεκόρ του Σκοτεινού Ιππότη που είχε 8, για τις ταινίες που είναι βασισμένες σε κόμικς. Στα ίδια βραβεία, ο Τζόκερ έγινε από τους λίγους χαρακτήρες που έχουν βραβευτεί δύο φορές, μετά κι από το δεύτερου ρόλου Όσκαρ του Heath Ledger. Ο αείμνηστος ηθοποιός τύχαινε και στενός φίλος του Joaquin Phoenix.
  • Πρώτη R ταινία που ξεπερνάει σε εισπράξεις το ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Το συνολικό ποσό των 1 δις και 74 εκατομμύρια δολάρια ήρθε με ένα μπάτζετ μόλις 70 εκατομμυρίων δολαρίων.

Μουσικά Παραλειπόμενα

  • Η χρήση του τραγουδιού Rock and Roll Part 2 προκάλεσε ένα κύμα αρνητικών αναφορών, μια κι αναφέρονταν ότι θα λάβει αναγνώριση ο Gary Glitter επί των τίτλων. Η παραγωγή όμως αργότερα επιβεβαίωσε πως ο καταδικασμένος ως παιδεραστής τραγουδιστής δεν θα λάβαινε καμία επίσημη αναγνώριση.

Κριτικός: Δημήτρης Κωνσταντίνου-Hautecoeur

Έκδοση Κειμένου: 1/10/2019

Στον μετα-«Deadpool» και «Logan» κόσμο των όχι μόνο ακατάλληλων, αλλά και πραγματικά «ενήλικων» σουπερηρωικών ταινιών, ο «Joker» έρχεται για να μας προσφέρει ό,τι πιο κοντινό έχουμε δει σε καλλιτεχνική superhero ταινία. Η απρόσμενη παρουσία του Todd Philips («The Hangover») στο σκηνοθετικό τιμόνι αποδεικνύεται ένα στοίχημα κερδισμένο, και το ανεξάρτητο απ’ τους υπόλοιπους κινηματογραφικούς Μπάτμαν origin-story του Τζόκερ ανάγεται σε έναν κοινωνικό θρίλερ-δράμα χαρακτήρα.

Ο πρώτος και μεγαλύτερος θρίαμβος του φιλμ, αναμενόμενα, είναι η ερμηνεία του Joaquin Phoenix -ενός από τους καλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του, που μέχρι τώρα δεν του είχε δοθεί κάποιος ρόλος ζωής. Εδώ δίνει ξεκάθαρα τη σπουδαιότερη ερμηνεία της καριέρας του, παίρνοντας φόρα όχι μόνο για τα Όσκαρ, αλλά και για την κινηματογραφική ιστορία. Σε μια αληθινά μεγαλειώδη στιγμή κινηματογραφικής υποκριτικής, ο Phoenix ακολουθεί τελείως διαφορετικό δρόμο από τον Heath Ledger (ανώφελες οι συγκρίσεις, πρόκειται για δυο εντελώς αλλιώτικους χαρακτήρες), μα και ταυτόχρονα τόσο βαθιά ριζωμένο στην ουσία του εικονικού χαρακτήρα του, ώστε φαντάζει την ίδια ώρα ανατριχιαστικός και συγκινητικός.

Το φιλμ υπόκειται σε μια δύσκολη δοκιμασία: την εξισορρόπηση μιας ουσιώδους ταινίας δημιουργού με την αναγκαστική απεύθυνση σε ένα ευρύ κοινό που περιμένει να δει μια ταινία Μπάτμαν. Και στο μεγαλύτερο μέρος του, τα πάει εντυπωσιακά καλά. Το σενάριο των Todd Phillips και Scott Silver πατά πάνω σε οικείους κομιξικούς μύθους, μην αφήνοντάς μας να ξεχάσουμε ποτέ πως βρισκόμαστε στη γνωστή μας Γκόθαμ Σίτι, αλλά ταυτόχρονα ανατρέποντάς τους με καλλιτεχνική «αυθάδεια». Κοινωνικά αλλά και πολιτικά συνειδητοποιημένη, η ιστορία είναι σε πρώτο επίπεδο ένα -σκληρό- δράμα χαρακτήρα, μα τα θεμέλιά της μοιάζουν εξολοκλήρου χτισμένα πάνω σε μια κοινωνική σκοπιά. Στο πρόσωπο του Τζόκερ δεν αναπτύσσεται απλώς ένας χαρακτήρας, αλλά κι ένα κοινωνικό σύμβολο. Δεν παρακολουθούμε ακριβώς τη γέννηση ενός ψυχοπαθή δολοφόνου ή ενός εκπροσώπου του χάους. Η βία του Τζόκερ δεν είναι σαδιστική ή διεστραμμένη. Είναι… πολιτική. Ο ίδιος ο Τζόκερ, περισσότερο απ’ ό,τι στον Jack Nicholson ή στον Heath Ledger, μοιάζει στον σκορσεζικό «Ταξιτζή» (διόλου τυχαία η παρουσία του Robert DeNiro στο καστ) ή ακόμα και στον «V» από το «V for Vendetta». Παρεμπιπτόντως, ο συγγραφέας του τελευταίου, Alan Moore, τυχαίνει (;) να έχει γράψει και το πιο καθοριστικό origin-story του Τζόκερ, στο -ενήλικο- κόμικ «Το Φονικό Αστείο».

Ο Τζόκερ, με άλλα λόγια, δεν είναι πια εκπρόσωπος του εγκλήματος. Είναι εκπρόσωπος των αδύναμων, των κοινωνικά αδικούμενων και του ταξικού χάσματος. Η εγκληματική περσόνα του δεν είναι τόσο το προϊόν ενός προβληματικού μυαλού, όσο μιας άδικης -καπιταλιστικής- κοινωνίας, που τον αντιμετώπιζε ανέκαθεν σαν… «τζόκερ», δηλαδή καραγκιόζη, γελοίο. Και σε αυτό το σημείο ο Philips μάς παρουσιάζει το πιο ευφυώς τολμηρό εύρημα αυτής της κινηματογραφικής πρότασης: εκπρόσωπος της απέναντι πλευράς του ταξικού διαχωρισμού, δηλαδή της ίδιας της άδικης, καταπιεστικής κοινωνίας των ισχυρών, δεν είναι παρά ο Τόμας Γουέιν, πατέρας του Μπρους Γουέιν-Μπάτμαν. Η κοινωνία των ισχυρών, των καταπιεστών, είναι ο κόσμος του Μπάτμαν. Τους ίδιους δολοφόνους που οδήγησαν στη γέννηση του Μπάτμαν -με την περίφημη δολοφονία των γονιών του- τους γεννά εξαρχής ο κόσμος του Μπάτμαν. Ο πόλεμος του Μπάτμαν και του Τζόκερ είναι ταξικός. Να το πάμε κι ακόμα παραπέρα; Ο Philips το πάει: ο Τζόκερ είναι σύμβολο. Το φιλμ κρατά μπροστά μας έναν καθρέφτη που αντανακλά ένα σύνολο ανθρώπων με μάσκες κλόουν. Είμαστε όλοι «Τζόκερ»…

Όπως αναφέραμε, ο Philips διατηρεί ως επί το πλείστον μια ακροβατική ισορροπία μεταξύ αυτής της ιδιοσυγκρασιακής ανάγνωσης και των πιο μέινστριμ προσδοκιών. Υπαινίσσεται προσεκτικά τις τολμηρές ανατροπές της μυθολογίας, χωρίς να λερώσει κανέναν από τους σημαντικούς χαρακτήρες στα μάτια ενός φαν. Αναμενόμενα, όμως, φτάνει τελικά στο σημείο όπου οι δρόμοι της κινηματογραφικής ουσίας και του fan-service χωρίζουν οριστικά, κι εκεί τα πράγματα είναι δύσκολα για το φιλμ.  Αν ήθελε να υπηρετήσει ως τέλους την ουσία του, θα έπρεπε να πάρει αληθινά επικίνδυνες για το fanbase αποφάσεις, μα όσο τολμηρό κι αν είναι, ας μην ξεχνάμε πως αποτελεί πάντα ένα στουντιακό χολιγουντιανό προϊόν. Έτσι, ο λόγος που δεν κάνουμε λόγο για αριστούργημα, είναι γιατί το φιλμ σκοντάφτει στην ίδια του την τόλμη, κάνοντας ορισμένες αναπόφευκτες παραχωρήσεις τόσο στους φαν (η περιττή τελική σκηνή), όσο και στο λιγότερο εκπαιδευμένο κινηματογραφικά κοινό (οπτική ή λεκτική επεξηγηματικότητα).

Το «Joker» είναι το μέρος όπου συναντιέται η DC κι οι σουπερηρωικές σινε-αυτοκρατορίες των ‘10ς με τον Scorsese και το σινεμά δημιουργού. Είναι η ελπιδοφόρα και τολμηρότερη συνέχεια του δρόμου που έστρωσε ο «Logan». Δεν είναι αριστούργημα της έβδομης τέχνης, γιατί αναγκάζεται να κάνει αρκετές χάρες στο ευρύ κοινό ώστε να πληγώνεται μερικώς η εσωτερική λογική του, αλλά είναι ταινία με κινηματογραφική φωνή, διανοητική άποψη και, απροσδόκητα, κοινωνικοπολιτική συνείδηση. Και ναι, είναι αριστούργημα κινηματογραφικής υποκριτικής.

Βαθμολογία:


Γκαλερι φωτογραφιων

18 φωτογραφίες

Μοιραστειτε ενα σχολιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.