Στη δεκαετία τoυ 1930 o Τζέι Τζέι Γκίτις, έvας ιδιόρρυθμoς ιδιωτικός vτετέκτιβ, αvαλαμβάvει μια υπόθεση για λoγαριασμό τoυ πάμπλoυτoυ Νόα Κρoς. Καθήκov τoυ θα είvαι vα παρακoλoυθεί τov σύζυγo της κόρης τoυ, Έβελιv, τον Χόλις Μάρλεϊ, o oπoίoς είvαι διευθυvτής της εταιρίας υδάτωv τoυ Λoς Άvτζελες. Πoλύ γρήγoρα, o Γκίτις, o oπoίoς ασχoλείται πλέov μόvo με ζητήματα διαζυγίωv, γvωρίζει τηv όμoρφη και αιvιγματική Έβελιv και συνάπτει μαζί της μια παθιασμένη ερωτική σχέση. Όταv o Χόλις δoλoφovείται, o vτετέκτιβ συvειδητoπoιεί ότι βρίσκεται μπλεγμέvoς σε έvα μυστήριo με πoλλές και επικίvδυvες παραμέτρους.

Σκηνοθεσία:

Roman Polanski

Κύριοι Ρόλοι:

Jack Nicholson … J.J. ‘Jake’ Gittes

Faye Dunaway … Evelyn Cross-Mulwray

John Huston … Noah Cross

Perry Lopez … αστυνόμος Lou Escobar

John Hillerman … Russ Yelburton

Darrell Zwerling … Hollis I. Mulwray

Diane Ladd … Ida Sessions

Roy Jenson … Claude Mulvihill

Roman Polanski … ο άντρας με τον σουγιά

Richard Bakalyan … ντετέκτιβ Loach

Joe Mantell … Lawrence Walsh

James Hong … Kahn

Belinda Palmer … Katherine Cross

Burt Young … Curly

Κεντρικό Επιτελείο:

Σενάριο: Robert Towne

Παραγωγή: Robert Evans

Μουσική: Jerry Goldsmith

Φωτογραφία: John A. Alonzo

Μοντάζ: Sam O’Steen

Σκηνικά: Richard Sylbert

Κοστούμια: Anthea Sylbert

 

  • Κυριότερη Προβολή στην Ελλάδα: Διανομή στις αίθουσες.
  • Παγκόσμια Κριτική Αποδοχή (Μ.Ο.): Πολύ θετική.

Τίτλοι

Αυθεντικός Τίτλος: Chinatown

Ελληνικός Τίτλος: Τσάιναταουν

Εναλλακτικός Ελλ. Τίτλος: Chinatown [επανέκδοσης]

Άμεσοι Σύνδεσμοι

Οι Δύο Τζέικ (1990)

Κύριες Διακρίσεις

  • Όσκαρ αυθεντικού σεναρίου. Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, σκηνοθεσία, πρώτο αντρικό ρόλο (Jack Nicholson), πρώτο γυναικείο ρόλο (Faye Dunaway), μουσική, φωτογραφία, μοντάζ, σκηνικά, κοστούμια και ήχο.
  • Χρυσή Σφαίρα καλύτερης ταινίας (δράμα), σκηνοθεσίας, πρώτου αντρικού ρόλου (Jack Nicholson) σε δράμα, και σεναρίου. Υποψήφιο για πρώτο γυναικείο ρόλο (Faye Dunaway), δεύτερο αντρικό ρόλο (John Huston) και μουσική.
  • Βραβείο Bafta σκηνοθεσίας, πρώτου αντρικού ρόλου (Jack Nicholson) και σεναρίου. Υποψήφιο για καλύτερη ταινία, πρώτο γυναικείο ρόλο (Faye Dunaway), δεύτερο αντρικό ρόλο (John Huston), μουσική, φωτογραφία, μοντάζ, σκηνικά και κοστούμια.

Παραλειπόμενα

  • Το θρυλικό νεο-νουάρ ήταν και η τελευταία ταινία που έκανε ο Roman Polanski στις ΗΠΑ.
  • Το 1971, ο παραγωγός Robert Evans προσέλαβε με 175 χιλιάδες δολάρια τον Robert Towne, ώστε να του γράψει σενάριο για τον Υπέροχο Γκάτσμπι. Εκείνος όμως ένιωσε ότι δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στο βιβλίο του F. Scott Fitzgerald, και αντί αυτού ζήτησε να γράψει ένα καινούργιο δικό του με 25 χιλιάδες. Αυτό ήταν το Chinatown, προγραμματισμένο να είναι το πρώτο μέρος σε τριλογία. Το δεύτερο (The Two Jakes) έγινε κι αυτό ταινία το 1990, από τον Jack Nicholson στη σκηνοθιετική καρέκλα. Η αποτυχία αυτού ακύρωσε και τα σχέδια για το τρίτο, το Gittes vs. Gittes.
  • Ο χαρακτήρας του Μόλις Μάλρεϊ βασίστηκε στον William Mulholland, υπεύθυνου τη δεκαετία του 1920 για την κατασκευή αγωγού που θα φέρει νερό στο Λος Άντζελες. Το γεγονός είχε ως αποτέλεσμα την απόλυτη καταστροφή και τον θάνατο τουλάχιστον 431 ανθρώπων.
  • Ο Towne έγραφε το σενάριο έχοντας κατά νου τον Jack Nicholson για τον κεντρικό ρόλο.
  • Ο Robert Evans επέλεξε τον Polanski για την ευρωπαϊκή του ματιά πάνω στις ΗΠΑ, που ήταν πιο σκοτεινή και κυνική. Εκείνος είχε αφήσει το Χόλιγουντ μετά τα γεγονότα της δολοφονίας της συζύγου του, Sharon Tate, και ήταν διστακτικός αρχικά να επιστρέψει. Αυτό που τον έπεισε ήταν το διάβασμα του σεναρίου.
  • Ο Towne ήθελε να είναι ο Κρος που θα πεθάνει στο φινάλε. Ο Polanski όμως είχε άλλη άποψη, όπως και έβαλε τα γεγονότα σε χρονολογική σειρά, ώστε να το κοινό να συμμετέχει στην επίλυση του μυστηρίου.
  • Ο Jack Nicholson μόλις είχε χωρίσει με την Anjelica Huston, κάτι που έκανε άβολη την επαφή του με τον πατέρα της, John Huston.
  • Ο Nicholson είναι παρών σε όλες τις σκηνές της ταινίας.
  • Η σχέση ανάμεσα στη Faye Dunaway και τον Roman Polanski κατά τα γυρίσματα ήταν παραπάνω από έντονη.
  • Ο ρόλος της Έβελιν προορίζονταν για τη σύζυγο του παραγωγού, την Ali MacGraw. Τον έχασε όμως όταν τον χώρισε για τον Steve McQueen. Επόμενη επιλογή ήταν η Jane Fonda (που εντέλει αρνήθηκε), αλλά ο σκηνοθέτης επέμενε για την Dunaway, αν και αρχικά προορίζονταν για την Julie Christie.
  • Ο Peter Bogdanovich απέρριψε την ευκαιρία να το σκηνοθετήσει, κάτι για το οποίο αργότερα δήλωσε μετανιωμένος. Και ο Mike Nichols είχε παρόμοια πρόταση.

Μουσικά Παραλειπόμενα

  • Ο Jerry Goldsmith ήρθε ως αντικαταστάτης του Phillip Lambro, και μέσα σε 10 ημέρες συνέθεσε και ηχογράφησε ολόκληρο το κλασικό σκορ.

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι

Κριτικός: Φίλιππος Χατζίκος

Έκδοση Κειμένου: 2/7/2020

Λος Άντζελες, δεκαετία του 1930. Ο Τζέικ Γκίτις είναι ένας πρώην αστυνομικός και νυν ιδιωτικός ντετέκτιβ που βγάζει τα προς το ζην κατά βάση ξεσκεπάζοντας συζυγικές απιστίες. Όταν το γραφείο του επισκέπτεται η Έβελιν Μόλρεϊ για μια παρεμφερή υπόθεση, θα θεωρήσει ότι η ενδεχόμενη απιστία του διάσημου επιχειρηματία συζύγου της θα αποτελέσει μια σημαντική πλουτοπαραγωγική πηγή για εκείνον. Όταν όμως ο σύζυγος της Έβελιν δολοφονείται, ο Γκίτις αρχίζει να ξετυλίγει το κουβάρι ενός ανείπωτου σκανδάλου σχετικά με την υδροδότηση της περιοχής.

Ο όρος «νεο-νουάρ» πιθανότατα οφείλει την ύπαρξή του στο «Chinatown»: η ταινία του Πολάνσκι επισφράγισε την ιδιάζουσα αναγέννηση όχι ακριβώς ενός είδους, όσο μίας κινηματογραφικής φιλοσοφίας. Άλλωστε, η παρουσία του θρυλικού Τζον Χιούστον-του ανθρώπου στον οποίο χρεώνεται το πρώτο φιλμ νουάρ της ιστορίας- αποτελεί το επιστέγασμα της νουαρικής φύσης του έργου. Ωστόσο, πρόκειται για ένα φιλμ που σφραγίζει το νέο, πολιτικό Χόλιγουντ της δεκαετίας του 1970 κατά τρόπο καθοριστικό, πολύ ευρύτερο από την υπενθύμιση της συγγένειάς του με το προγενέστερο κινηματογραφικό ρεύμα.

Το «Chinatown» είναι η ταινία της εποχής του, και ας εκτυλίσσεται σε μια άλλη εποχή. Είναι η ιστορία μιας Αμερικής πολιτικοποιημένης, μεσούσης μιας ενδοκαπιταλιστικής κρίσης αξιών, οργισμένης απέναντι σε άδοξους αιματοβαμμένους πολέμους και πολιτικά σκάνδαλα απροσμέτρητου βεληνεκούς. Ο Γκίτις, σε τούτη τη μεταμφιεσμένη αρχαία τραγωδία, εκκινεί σαν αδιάφορος καιροσκόπος, ώσπου η ενεργός εμπλοκή του τον εξαναγκάζει να νοιαστεί, αφού η περιέργειά του τρέπεται σε αποτροπιασμό για την ξεδιάντροπη επικράτηση των αδίστακτων έναντι των αδύναμων. Ο θρίαμβος της μισητής εξουσίας τον ωθεί σε αντίσταση, μόνο που τίποτα δεν βρίσκεται πραγματικά στο χέρι του. Έτσι, απομένει ανήμπορος και δυστυχής αποδέκτης μίας εκ των πιο διάσημων γραμμών που έχουν γραφεί ποτέ στο σινεμά:  «Forget it, Jake. It’s Chinatown». Ο καθένας απλά παρατηρεί τη διαφθορά να επιδεικνύει το ανήθικο σθένος της, και η αγανάκτησή του ας διοχετευθεί κάπου αλλού.

Είναι μεγαλειώδες έργο τέχνης το «Chinatown», και τούτο πηγάζει κυρίως από τη γραφή του Τάουνι (το σενάριο της ταινίας έχει επαινεθεί εντόνως και δικαίως), την οποία ο Πολάνσκι σέβεται και της επιτρέπει να οδηγήσει το φιλμ. Ο πολλαπλός θεματικός άξονας του έργου (ιστορία λαβυρινθώδους μυστηρίου που εξελίσσεται σε ένα θρίλερ πολιτικής διαφθοράς και νουαρικών αποχρώσεων αρχαιοελληνική τραγωδία στην οποία κάθε πράξη κατατείνει προς έναν προκαθορισμένο σκοπό που εκφεύγει του ελέγχου του πρωταγωνιστή), καθώς και η σκιαγράφηση του κεντρικού χαρακτήρα ως ουσιαστικά νωχελικού και κυνικού αντιήρωα και όχι ηθικού φωστήρα μες στο έρεβος της διαπλοκής, ξεκινούν από την αποτύπωση τους στο γραπτό του Τάουνι. Ο Ρομάν Πολάνσκι, βέβαια, ένας θιασώτης της sui-generis ειρωνείας, είναι ο ιδανικός άνθρωπος για να αναδείξει τις κεντρομόλους τραγικές ειρωνείες του σεναρίου, με σκηνοθετική νηφαλιότητα και ένα τέμπο που θα ζήλευε μέχρι και το αρτιότερο νουάρ της κλασικής περιόδου.

Με μπροστάρη τον Τζακ Νίκολσον -σε ρόλο κεφαλαιώδη για τη μυθική καριέρα του- βγαλμένο από σελίδες του Ρέιμοντ Τσάντλερ, και τη Φέι Ντάναγουεϊ να εφευρίσκει από την αρχή την υπόσταση της τυπικής μοιραίας ύπαρξης που φέγγει στο σκότος των συναφών ταινιών, αντίθετα από τα ειωθότα του genre, ο Ρομάν Πολάνσκι τοποθετεί την ταινία του σε μια ειδική θέση της κινηματογραφικής ιστορίας. Στο «Chinatown» δεν μπορεί να χωρέσει ένας φιλμικός φόρος τιμής ή μια εξομολόγηση αγάπης προς την ιστορία του νουάρ. Είναι έργο αρχετυπικό και ας έπεται της κλασικής περιόδου, μια θέωση του πλούσιου αυτού είδους, διαθέτει μια ηθική προοπτική που πάντοτε αποτελούσε ζητούμενο και την εξερευνά στην εντέλεια. Με άλλες λέξεις, κατά τη γνώμη του γράφοντος, το φιλμ του Πολάνσκι δεν είναι το  πρώτο νεο-νουάρ, αλλά το ωραιότερο φιλμ νουάρ που έχει γυριστεί ποτέ.

Βαθμολογία:


Γκαλερι φωτογραφιων

33 φωτογραφίες

Μοιραστειτε ενα σχολιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.