Θεωρώντας ως πρώτο μας μέλημα την κατασκευή στη χώρα μας μιας βάσης ταινιών που να αποτελεί αναφορά για τον έλληνα σινεφίλ, έχει δοθεί ιδιαίτερο βάρος σε αυτό τον τομέα. Καλό είναι όμως να σας κατευθύνουμε και πάνω στη λογική που ακολουθούμε ως προς την παρουσίαση των ταινιών, για να γνωρίζετε πού πατάτε…

Πριν από όλα, να μιλήσουμε για τον τρόπο επιλογής των ταινιών που μπαίνουν στη βάση, μια και μας είναι αδύνατον να συμπεριλάβουμε οτιδήποτε υπάρχει στον παγκόσμιο κινηματογράφο (αφήστε που δεν βρίσκουμε ουσιαστική χρηστικότητα για τη χώρα μας -και όχι μόνο…- σε κάτι τέτοιο). Επίσης, χρειαζόμαστε την ανέχεια σας πάνω στον χρόνο που θα εμφανιστούν στη βάση όλες οι ταινίες που έχουμε αρχειοθετήσει και πρόκειται να υπάρχουν στο Filmy, μαρτυρώντας σας ότι επειδή έχουμε επιλέξει να μην κάνουμε copy-paste σε κάτι που ήδη υπάρχει, αλλά να τις τοποθετούμε μία προς μία όπως ακριβώς θεωρούμε ότι είναι καλύτερα για όλους, θα αργήσει κάπως η οριστική ολοκλήρωση του συγκεκριμένου έργου (κι ενώ φυσικά πάντα θα ανανεώνεται η βάση με τις τρέχουσες και προσεχείς παραγωγές).

Τα βασικά κριτήρια, λοιπόν, είναι τα εξής:

  • Εάν η ταινία έχει διανομή στις ελληνικές αίθουσες υπάρχει πάντα (εξαίρεση σε αυτό το «πάντα» αποτελούν ταινίες αρκετά παλιότερων ετών -από δεκαετία 1980 και πριν-για τις οποίες θέλουμε χρόνια ακόμα για να καταφέρουμε να είμαστε απόλυτα τίμιοι στα λόγια μας).
  • Εάν η ταινία διανέμεται για προβολή σε κάποιο μεγάλο μας φεστιβάλ και δεν βρίσκει ποτέ άλλοτε διανομή, έχει ένα συν στην επιλογή σε σχέση με τις τελείως ακυκλοφόρητες στη χώρα μας, αρκεί όμως η ταινία να έχει κάνει κάποια διαφορά, σε εκτός ή εντός Ελλάδας επίπεδο. Δεν μπαίνουν όλες, μια και οι μία ή δύο προβολές σε ένα φεστιβάλ μας δεν καλύπτουν ότι η ταινία ήταν απολύτως διαθέσιμη για τον έλληνα κινηματογραφόφιλο, και σίγουρα δεν ήταν διαθέσιμη ποτέ σε διάρκεια.
  • Εάν η ταινία κάνει πρεμιέρα στο ελληνικό Home Cinema (υπολογίζονται φυσικά μονάχα το DVD και Blu-Ray, μια και το VHS είναι πλέον ουσιαστικά εξαφανισμένο), συγκαταλέγεται ευκολότερα κι από την επιλογή μέσω φεστιβάλ. Αυτό συμβαίνει επειδή η ταινία βρίσκεται πλέον σε διαρκή διάθεση για τον έλληνα κινηματογραφόφιλο. Βέβαια, κι εδώ ισχύουν τα γενικά κριτήρια περί σημαντικότητας και ποιότητας της ταινίας, απλά γίνονται πιο ελαστικά.
  • Εάν η ταινία συμπεριλαμβάνεται στο διαγνωστικό τμήμα ενός εκ των τριών μεγάλων φεστιβάλ του εξωτερικού (Κάννες, Βενετία, Βερολίνο) ή στις λίστες των βραβείων Όσκαρ θα υπάρχει πάντα. Με το «θα» εννοούμε πως για τις παλιότερες χρονιές η ταινία μπαίνει στα γενικά κριτήρια επιλογής. Το ίδιο ισχύει εάν η ταινία πάρει το πρώτο βραβείο σε κάποιο άλλο μεγάλο φεστιβάλ (Λοκάρνο, Σαν Σεμπάστιαν, Κάρλοβι Βάρι, Τορόντο, Sundance, Θεσσαλονίκης, Αθηνών), ή πρωτεύσει σε απονομή σημαντικών βραβείων (Independent Spirit, Χρυσά Βατόμουρα, Cesar, David di Donatello, Goya), ή βρίσκεται στη λίστα νικητών στα: Χρυσές Σφαίρες, Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου, Bafta και κυριότερα ελληνικά βραβεία (ξεκινώντας από τα βραβεία Θεσσαλονίκης, πηγαίνοντας στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας, καταλήγοντας στα Βραβεία Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου).
  • Εάν η ταινία συνοδεύεται από υψηλές κριτικές ή υψηλότατα θετική αποδοχή από το κοινό μπαίνει, πέρα από περιπτώσεις που δεν μπορούν αυτά τα δύο κριτήρια να διασταυρωθούν με ασφάλεια. Αυτή η παράμετρος ουσιαστικά αφορά τις ταινίες που δεν κυκλοφόρησαν ούτε υπό τη μορφή μίας προβολής στη χώρα μας, αλλά δεν μπορούν να λείπουν κι από τη βάση μας, από τη στιγμή που επιθυμούμε μια γενική πληρότητα των σημαντικότερων τίτλων του παγκόσμιου κινηματογράφου σε αυτήν. Στις περιπτώσεις, δε, που κάποιο μας φεστιβάλ προβάλλει μια παλιότερη, ακυκλοφόρητη ταινία, ή μια παλιότερη, ακόμα και σπάνια, ταινία προβληθεί εν είδει «επανέκδοσης», η ταινία αυτή μπαίνει πλέον στα κριτήρια μιας ταινίας που έχει προβληθεί μέσω φεστιβάλ ή αντίστοιχα προβολής στη χώρα μας.
  • Παρότι, δυστυχώς, προτεραιότητα έχουν οι αγγλόφωνες ταινίες (λόγω διαχρονικά υψηλής ανταπόκρισης του ελληνικού κοινού), δεν αγνοείται καμία χώρα παραγωγής.
  • Οι ελληνικές ταινίες μπαίνουν σε άμεση προτεραιότητα, αρκεί να υπάρχουν ικανά στοιχεία να συμπληρώνουν την ταυτότητα της. Εάν, δε, η ταινία έχει πάρει και διανομή, έστω περιορισμένη, υπάρχει πάντα. Προσπάθεια μας είναι, όσο γίνεται, να υπάρχει μια σχετική πληρότητα των ελληνικών ταινιών από όλες τις εποχές.
  • Μικρού μήκους ταινίες δεν μπαίνουν (πέρα κάποιων τρανών περιπτώσεων), όχι επειδή δεν τις θεωρούμε κομμάτι της έβδομης τέχνης, αλλά επειδή είναι αδύνατον να υπάρχει μια σοβαρή πληρότητα σε αυτές που θα ικανοποιούσε τόσο εμάς όσο κι εσάς. Ο βασικός λόγος είναι ότι ποτέ δεν παίρνουν, για εύλογους λόγους, διανομή σε αίθουσα, και στην αιχμή τους απλά προβάλλονται σε κάποιο φεστιβάλ. Μικρού μήκους ταινία θεωρείται αυτή που είναι από 40 λεπτά διάρκειας και κάτω.
  • Αντίστοιχα με το απάνω, τα ντοκιμαντέρ δεν είναι άμεσης προτεραιότητας (πέρα φυσικά από όσα διανέμονται στις αίθουσες μας ή κρίνονται ως κραταιοί τίτλοι ή τυχαίνουν σημαντικής βράβευσης), λόγω της χαμηλής αποδοχής εκ του ελληνικού κοινού. Υπολογίστε πρόχειρα τα πόσα ντοκιμαντέρ παίρνουν διανομή εδώ κάθε χρόνο, και θα καταλάβετε. Ειδικά τα καθαρά τηλεοπτικά, είναι τελείως εκτός ύλης, αφού πλέον η έννοια της τέχνης έρχεται σε έσχατο επίπεδο (όχι λόγω ποιότητας και ύλης, αλλά λόγω τηλεοπτικής φόρμας και λογικής).
  • Όσο η χρονιά παραγωγής πηγαίνει και πιο πίσω, η επιλογή γίνεται «σκληρότερη», αλλά είναι κι ένα κομμάτι που δεν θα πάψουμε να το ανανεώνουμε ποτέ.
  • Οι ακόμα ακυκλοφόρητες παγκοσμίως ταινίες, που είναι σημαντικές αλλά δεν γνωρίζουμε αν πάρουν ποτέ εδώ διανομή, μπαίνουν πάντα στη βάση μας, αρκεί να υπάρχουν βασικά στοιχεία για αυτές (πλοκή-συντελεστές-κτλ), ή αν εμφανίστηκε επίσημη αφίσα τους ή trailer-teaser.
  • Δεν ασχολείται η βάση μας με τηλεοπτικές σειρές. Αυτό είναι κάτι που δεν μας ήταν εξαρχής θεμιτό, και ίσως όλα αλλάξουν κάποια στιγμή μελλοντικά. Πλέον και η τηλεοπτική σειρά έχει μπει μαζικά σε ένα επίπεδο ποιότητας που ανταποκρίνεται και στα σινεφιλικά γούστα, αλλά εδώ ισχύει ό,τι και με τις ταινίες μικρού μήκους, δηλαδή ότι δεν μπορούμε να έχουμε την πληρότητα που θα μας άφηνε, εμάς κι εσάς, ικανοποιημένους. Γενικά, η λογική μας είναι ότι αν δεν μπορείς να προσφέρεις στον αναγνώστη μια ικανοποιητική για αυτόν πληρότητα σε οτιδήποτε, καλύτερα μην το ξεκινήσεις καν. Αντίθετα, οι τηλεταινίες υπάρχουν κανονικά στην ύλη μας, μια και ικανοποιούν την ολοκληρωμένη εικόνα μιας κινηματογραφικής φόρμας-λογικής, αλλά και μας είναι ευκολότερο ως προς το θέμα όγκου τους να ασχοληθούμε και με αυτές. Το ίδιο ισχύει και για τις ταινίες που κάνουν πρεμιέρα σε συνδρομητικά κανάλια ή στο ίντερνετ.
  • Πάντα μπορείτε εσείς να μας στέλνετε κάποιο μήνυμα, υποδεικνύοντας μας κάποιον τίτλο που μας λείπει και θα προστίθεται στη βάση, εκτός κι αν είναι ειδική περίπτωση (η οποία θα σας εξηγηθεί στο απαντητικό μήνυμα με λεπτομέρειες).
  • Τέλος, μην απογοητεύεστε αν κάποιος τίτλος λείπει αδικαιολογήτως, η βάση ανανεώνεται συνεχώς και μέρα με την ημέρα.

Οι πληροφορίες που σας παρέχουμε για κάθε μία ταινία χωρίζονται στα εξής μέρη…

Ταυτότητα Ταινίας: αυτό το σκούρο τμήμα δεξιά της αφίσας, με τις κυριότερες επιγραμματικά πληροφορίες.

Βαθμολόγηση Ταινίας: είναι το σύνορο ανάμεσα στην ταυτότητα ταινίας και τα υπόλοιπα μέρη, όπου επικρατεί η βαθμολόγηση μιας ταινίας από εσάς και η ταυτόχρονη υπόδειξη του συνόλου βαθμολογιών της.

Επιμέρους Καρτέλες: το κύριο σύνολο πληροφοριών της ταινίας, όπου μεταξύ άλλων θα βρείτε και τις κριτικές μας.

Γκαλερί Φωτογραφιών: μια σειρά φωτογραφιών της ταινίας.

Τα Σχόλια σας: το σημείο δηλαδή που συμμετέχετε κι εσείς εν είδει ανοιχτού διαλόγου.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΙΝΙΑΣ

  • ΑΦΙΣΑ

Όταν υπάρχει αφίσα ελληνικής διανομής (ακόμα και δεύτερης), αυτή είναι η πρώτη επιλογή. Σε περιπτώσεις που μια ταινία έχει κάνει πρεμιέρα στο Home Cinema, προτιμάται αυτή του ελληνικού Home Cinema. Σε αντίθετη περίπτωση, που δεν υπάρχει δηλαδή η ελληνική αφίσα βασικής διανομής, πάντα η αφίσα προσπαθούμε να είναι η ορίτζιναλ της πρώτης διανομής στη χώρα της εκάστοτε ταινίας. Δυστυχώς, υπάρχουν περιπτώσεις, παλιότερες, που κι αυτό είναι αδύνατο, άρα πάμε στο πλησιέστερο καλύτερο.

Όταν δεν υπάρχει αφίσα, σημαίνει ότι απλά ακόμα δεν υπάρχει καμία. Αυτό συμβαίνει εύκολα στις ταινίες που θα κυκλοφορήσουν προσεχώς, είτε σε αυτές που έχουν κάνει πρεμιέρα σε κάποιο φεστιβάλ και περιμένουν τη διανομή τους για να βγάλουν την αφίσα. Επίσης, επειδή σε συγκεκριμένες ταινίες του παρελθόντος έχει εξαφανιστεί κάθε πιθανότητα να βρεθεί κάτι το επίσημο, είτε καταφεύγουμε μετά λύπης στο «μη διαθέσιμη αφίσα», ή σε οτιδήποτε απλά μπορεί να στολίσει με ευπρέπεια την ταινία. Ειδικά επί του ελληνικού σινεμά, το πρόβλημα όσο πάμε παλιότερα είναι μεγάλο, και θα έπρεπε κάποια στιγμή ένας επίσημος φορέας που έχει τα μέσα να επιληφθεί επί της σοβαρότερης αρχειοθέτησης του κινηματογράφου μας.

Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να δείτε κάποια που δεν είναι επίσημη, πάντα από τις προσεχείς κυκλοφορίες, αυτή μπορεί να είναι κατασκευασμένη από φαν (μόνο για τις περιπτώσεις που τυχαίνει να είναι καλαίσθητη), είτε απλούστερα ένα logo της ταινίας (ακόμα και δική μας κοπής μέσω του trailer).

Τέλος, υπάρχει πιο κάτω η ενότητα Αφίσες, όπου καλύπτουμε εκεί ό,τι άλλο ενδιαφέρον υπάρχει ως υλικό σε αυτό τον τομέα.

  • ΚΟΥΤΑΚΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ/ΧΡΩΜΑ/ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Στο γαλάζιο κουτάκι πάνω αριστερά, υπάρχει ένα σύμβολο που αφορά την κατά emoji αξιολόγηση μας μιας ταινίας. Αυτή προέρχεται από τη βαθμολογία της κριτικής που σας παρατίθεται από κάτω, ενώ αν υπάρχουν παραπάνω της μίας κριτικής, βγαίνει από τον μέσο όρο τους. Πού αντιστοιχούν όμως τα συγκεκριμένα emoji, που θα βρίσκετε κι επί της πρώτης σελίδας στις Πρεμιέρες Βδομάδας;

Στη συνέχεια της ίδιας ευθείας, έχουμε δύο ακόμα διαφορετικές πληροφορίες. Στην πρώτη βλέπετε αν η ταινία είναι έγχρωμη ή ασπρόμαυρη, ή ακόμα και τα δύο ταυτόχρονα (ανά σκηνή, δηλαδή, και πάντα πρώτα αναφέρεται το «χρώμα» που κυριαρχεί περισσότερο). Τέλος, η διάρκεια είναι η πλέον επίσημη που βρήκαμε και αναφέρεται σε αυτή με την οποία η ταινία έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες. Όταν υπάρχει κάποια επίσημη εναλλακτική εκδοχή της, θα το βρίσκετε στις επιμέρους πληροφορίες.

  • Ο ΚΥΡΙΟΣ, Ο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΚΑΙ Ο ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ

Ο γενικός κανόνας είναι ότι ο κύριος τίτλος που συνοδεύει την ταινία και σε όλες τις μορφές της, είναι ο ελληνικός. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι ταινίες που είτε δεν έχουν πάρει ποτέ διανομή ή δεν έχουν προβληθεί υπό καμία μορφή στη χώρα μας, ή ενώ αναμένεται να προβληθούν, ακόμα δεν έχει γίνει γνωστός ο ελληνικός τίτλος (παρακάτω αναφέρεται το τι συμβαίνει με αυτές τις περιπτώσεις).

Ελάχιστα πιο κάτω, έχουμε αυτό που ονομάζουμε Αυθεντικός Τίτλος. Αυτός είναι ο τίτλος που αναγράφεται στους τίτλους της ταινίας, δοσμένος από τους δημιουργούς της. Κατά ανάγκη, κι όπως συνηθίζεται και παντού στον δυτικό κόσμο, οι τίτλοι γλωσσών που δεν χρησιμοποιούν λατινικά γράμματα (όπως στις κινεζικές ή αραβικές γλώσσες) παρουσιάζονται με τη λατινική τους εκδοχή στην πλέον επίσημη μορφή της. Επίσης, πέρα φυσικά από τη γλώσσα μας (και το λατινικό φυσικά i), δεν χρησιμοποιούμε τόνους, καθαρά για πρακτικούς λόγους που αφορούν τη διευκόλυνση σας επί της αναζήτησης. Όλοι συνολικά οι σημαντικοί τίτλοι περιλαμβάνονται και στον τομέα info, όπου εκεί μπορεί να βρείτε και περισσότερες εναλλακτικές εκδοχές. Από αυτές τις εναλλακτικές εκδοχές γεννιέται και ο Εναλλακτικός Τίτλος. Δεν υπάρχει παντού, αλλά όταν ο διεθνής τίτλος είναι διαφορετικός του αυθεντικού ή του ελληνικού αναγράφεται εδώ. Μπορεί επίσης να υπάρχει κάποιος άλλος «AKA», ακόμα και δεύτερος ελληνικός, αφού σε αυτό το σημείο μας ενδιαφέρει πρωτίστως να διευκολύνεται η ανεύρεση σας μιας ταινίας.

Όλα αυτά, όμως, γεννούν και κάποιες παραμέτρους. Ας τις δούμε επιγραμματικά…

  1. Όταν ο τίτλος είναι ελληνικός, ο κύριος κι ο αυθεντικός είναι μοιραία οι ίδιοι. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που αναλύονται ακριβώς παρακάτω, κι εκεί ο κύριος είναι ο εκσυγχρονισμένος, ενώ ο αυθεντικός είναι αυτός που συνόδευε την ταινία στην εποχή που έκανε πρεμιέρα.
  2. Όταν ο τίτλος που έδωσαν οι έλληνες διανομής είναι ίδιος με τον αυθεντικό, πάλι μοιραία κύριος κι αυθεντικός είναι ίδιοι.
  3. Μπορεί η αγγλική γλώσσα ή καμία από τις υπόλοιπες κύριες να μην υπέστηκε κάποια σοβαρή αλλαγή από τη στιγμή που εφευρέθηκε ο κινηματογράφος, κάτι τέτοιο δεν ισχύει με την ελληνική (που μας καίει και περισσότερο). Για τον λόγο ότι μοιάζει τουλάχιστον άκομψος ένας παλιός τίτλος που δεν ακολουθάει τους κανόνες της εκσυγχρονισμένης δημοτικής γλώσσας, αποφασίσαμε να εκσυγχρονίζεται. Πολλές φυσικά λέξεις της καθαρεύουσας είναι εξίσου έγκυρες και στις ημέρες μας, εννοώντας κι ότι αν μια λέξη της καθαρεύουσας δεν χρησιμοποιείται ευρέως στις ημέρες μας αλλά δεν έχει πάψει να αποτελεί κομμάτι της γλώσσας μας, μένει ως έχει και δεν εκβιάζεται καμία πιο σύγχρονη απόδοση της. Αυτό ισχύει τόσο για τους παλιούς ελληνικούς τίτλους, όσο και τις τότε αποδώσεις στη γλώσσα μας παλιών ξένων τίτλων. Οι αυθεντικοί, βέβαια, ακόμα και οι περιπτώσεις που ξενίζουν πλέον στα μάτια μας, δεν χάνονται τελείως από την ύλη μας. Για τις ελληνικές παραγωγές αναφέρονται στο τμήμα «αυθεντικός τίτλος», ενώ για τις ξένες έχουμε στις πληροφορίες όλα όσα χρειάζονται. Στη δε ακραία περίπτωση, όταν ο έλληνας διανομέας έχει ένα έστω μικρό λάθος επί της σύγχρονης ορθογραφίας, ο τίτλος που θα βλέπετε θα είναι ο διορθωμένος (συχνότερα λάθη: τελικό «ν», απόδοση ξένων ονομάτων).
  4. Μια ταινία που δεν έχει πάρει ποτέ διανομή ή προβληθεί στη χώρα μας (άσχετα με το αν κάποια στιγμή πάρει, άρα αλλάξει αυτό το στοιχείο), τυπικά μοιάζει με την περίπτωση αριθμός 2. Θεωρήσαμε όμως πως ενώ το φιλμ είναι σημαντικό ώστε να υπάρχει πρώιμα στη βάση, αλλά το ελληνικό κοινό (στο οποίο κι ανήκει η χρήση αυτής της βάσης) έπρεπε με κάποιον τρόπο να έχει την πληροφορία πως η συγκεκριμένη ταινία δεν έχει την παραμικρή επαφή με τη χώρα μας (εκτός φυσικά αν ταξιδεύετε ή διαμένετε στο εξωτερικό ή αν επιλέγετε να παρακολουθείτε ταινίες και μέσω πλαγίων οδών), προσθέτουμε τις λέξεις «ακυκλοφόρητη» ή αναλόγως «διανομή στις αίθουσες» (όταν επίκειται ανακοινωμένα η διανομή της) στις πληροφορίες της ταινίας, στον τομέα «Κυριότερη Προβολή στην Ελλάδα». Σε αυτό το σημείο, σας γνωστοποιούμε την άμεση τοποθέτηση των στοιχείων αυτών στη βάση μας, με τη στιγμή που θα ανακοινωθεί από επίσημο φορέα (είτε διανομέα, είτε φεστιβάλ, είτε κανάλι), στοιχεία που είναι δυνατόν να αλλάζουν εξίσου άμεσα και δίχως προειδοποίηση όταν υπάρχει διορθωτική ανακοίνωση από τον ίδιο φορέα.

Σε αυτές, πάλι, τις περιπτώσεις, ο κύριος τίτλος θα είναι πάντα ευανάγνωστος στο μεγαλύτερο σύνολο του ελληνικού κοινού, άρα στις περιπτώσεις που δεν ανήκει σε μία εκ των αγγλικών ή των κυριότερων λατινογενών γλωσσών (γαλλικά, ιταλικά, ισπανικά), θα είναι στην αγγλική του απόδοση. Στον αυθεντικό τίτλο, σε αυτές πάντα τις περιπτώσεις, θα αναγράφεται όπως πάντα ο αυθεντικός, ακόμα κι αν κατά ανάγκη είναι ο ίδιος.

  1. Στις ξένες κινηματογραφικές ταινίες έχουμε τον τρόπο μας να γνωρίζουμε όλες τις ελληνικές αποδώσεις που δόθηκαν από τη στιγμή που ήρθε η έβδομη τέχνη στην Ελλάδα (δεν ήταν και τίποτα το δύσκολο για εμάς άλλωστε, αλλά και πάντα οι πηγές μας είναι τεκμηριωμένες και διασταυρωμένες), με μερική εξαίρεση όσες αφορούν την προβολή σε συνδρομητικά κανάλια μας. Σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις (ελάχιστες στον αριθμό), προτιμάμε τον τίτλο της κινηματογραφικής επανέκδοσης, επειδή τυχαίνει να είναι και αυτός που έγινε ευρέως γνωστός ως τις ημέρες μας στο ελληνικό κοινό. Ο πρωτότυπος φυσικά δεν χάνεται, αφού θα τον βρείτε στις πληροφορίες της ταινίας.
  2. Στις περιπτώσεις που μια ταινία έχει προβληθεί στη χώρα μας είτε σε φεστιβάλ, είτε στην τηλεόραση, στο ελληνόφωνο ίντερνετ, είτε έχει κυκλοφορήσει στο Home Cinema και δεν έχει διανομή στις αίθουσες, αν έχει δοθεί εκεί ελληνικός τίτλος, αυτός συνοδεύει και τη σελίδα στη βάση μας. Στις πληροφορίες θα καταλάβετε και το από πού προέρχεται ο ελληνικός τίτλος (θα είναι αυτός της Κυριότερης Προβολής στην Ελλάδα), και αν εντέλει (αν πρόκειται για ταινία πριν το 2000 όπου και οι ημερομηνίες διανομής στις αίθουσες είναι δυσεύρετες, δυσκολεύοντας και εμάς να σας έχουμε κάποια ημερομηνία στο τμήμα «Πρεμιέρα») έχει δει τα φώτα ελληνικής διανομής. Όταν μια ταινία έχει πάρει διανομή στις αίθουσες μας, η πληροφορία αναγράφει πάντα τον σαφή όρο «διανομή στις αίθουσες».

7: Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που μια ταινία κάνει πρεμιέρα στη χώρα μας σε κάποιο φεστιβάλ και υπό κάποιον ελληνικό τίτλο, κι έπειτα παίρνει διανομή με διαφορετικό. Ποιος όμως γίνεται αποδεκτός από εμάς; Σε αυτό, λοιπόν, ακολουθάμε μια ιεραρχία, ανάλογα με τη σημαντικότητα της προβολής, πάντα σε σχέση με το κατά πόσο ήταν/είναι στη μαζική ευχέρεια του ελληνικού κοινού να παρακολουθήσει το έργο. Έτσι, η σειρά ιεραρχίας είναι η εξής:

  1. Διανομή στις αίθουσες.
  2. Home Cinema (DVD/Blu-Ray).
  3. VHS.
  4. Τηλεόραση.
  5. Φεστιβάλ.
  6. Video-on-Demand.
  7. Ειδική προβολή.
  • ΧΡΟΝΙΑ

Εδώ βλέπετε τη χρονιά όπου η ταινία έκανε παγκόσμια πρεμιέρα. Αυτή μπορεί να έγινε σε κάποιο φεστιβάλ ή σε κάποια επίσημη προβολή και δεν χρειάζεται να είναι η χρονιά πρώτης ευρείας διανομής στις αίθουσες (όπως συνηθίζουν να εκλαμβάνουν το συγκεκριμένο στοιχείο τα περισσότερα βραβεία).

  • ΧΩΡΑ

Για τον τομέα Χώρα αποφασίσαμε την εξής ιδιαιτερότητα. Δεν το πηγαίνουμε ως προς τις χώρες που τυχαίνει να χρηματοδοτούν μια ταινία (όπως συνηθίζεται), αλλά ως προς αυτήν που το έργο κατάγεται. Φυσικά, υπάρχουν περιπτώσεις που είναι αδύνατον να αποφευχθεί η διπλή, ακόμα και η τριπλή παρουσία χωρών, όταν ο χαρακτήρας ενός φιλμ είναι καθόλα πολυεθνικός.

Πέρα από τη λίστα των επίσημων χωρών του σημερινού παγκόσμιου χάρτη, υπάρχουν και κάποιες που υπήρχαν επί εποχής κινηματογράφου, αλλά σήμερα όχι. Επειδή όμως καθορίζουν τον χαρακτήρα του εκάστοτε φιλμ, οι ΕΣΣΔ, Γιουγκοσλαβία, Τσεχοσλοβακία, Χονγκ Κονγκ και Ανατολική Γερμανία υπάρχουν ξεχωριστά στη βάση. Εξαιρέσαμε μονάχα τη Δυτική Γερμανία (εκλαμβάνεται πάντα ως Γερμανία), μονάχα επειδή ο γενικός χαρακτήρας της συγκεκριμένης χώρας ανά τους κινηματογραφικούς χρόνους δεν αλλοιώθηκε εκεί ποτέ (εξαίρεση φυσικά αποτελούν οι ναζιστικοί χρόνοι, αλλά και τότε ήταν σκέτη Γερμανία).

  • ΓΛΩΣΣΑ

Ασχέτως με το ποιας χώρας παραγωγή είναι μια ταινία, εδώ βλέπετε τη γλώσσα ή τις γλώσσες που ακούγονται εντός της. Προσπαθούμε να είναι με σειρά ιεραρχίας, δηλαδή πρώτη έχουμε αυτή που ακούγεται περισσότερο εντός ταινίας και οι άλλες έπονται. Επίσης, όταν μια ταινία είναι βωβή ή δεν ακούγεται κανένας διάλογος, αυτό το μαθαίνετε στο συγκεκριμένο τμήμα. Στις λίγες περιπτώσεις που θα συναντήσετε το Βωβή πλάι σε κάποια γλώσσα, σημαίνει ότι η ταινία ήταν στο μεγαλύτερο της μέρος βωβή, αλλά έχει έστω και μία ομιλούσα σκηνή (συχνό κατά την εποχή μετάβασης από τον βωβό στον ομιλών κινηματογράφο).

  • ΕΙΔΟΣ

Για τα περί των ειδών που κατατάσσουμε τις ταινίες, θα βρείτε πιο δίπλα σε ξεχωριστή καρτέλα το αναλυτικό εδάφιο.

  • ΠΡΕΜΙΕΡΑ ΣΤΙΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ/DVD/BLU-RAY

Στο Πρεμιέρα έχουμε μία και μοναδική ημερομηνία: αυτή της πρώτης διανομής στις αίθουσες μας. Δηλαδή, ούτε στην περίπτωση πρεμιέρας σε φεστιβάλ, ούτε σε αυτή της επανέκδοσης υπάρχει αναφορά. Όσον αφορά το DVD/Blu-Ray, να είστε μαζί μας κάπως ελαστικοί. Εδώ τα πράγματα δεν είναι τόσο οργανωμένα από μεριάς διανομέων, και οι ημερομηνίες μπορεί να τύχει να μην είναι οι ακριβείς. Συνήθως, δε, η ημερομηνία αφορά την κυκλοφορία προς ενοικίαση, ενώ η ημερομηνία προς αγορά έπεται κάναν μήνα. Όταν κάποια ταινία δεν έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες μας, ή αντιστοίχως δεν κυκλοφόρησε ποτέ στο Home Cinema (ασχέτως αν το πράξει σε άγνωστη ημερομηνία στο μέλλον), αυτοί οι τομείς δεν θα υπάρχουν διόλου στα στοιχεία ταυτότητας.

Τέλος, όταν μια ταινία πρόκειται να κυκλοφορήσει στην Ελλάδα, είτε υπό τη μορφή διανομής στις αίθουσες, είτε στο Home Cinema, κι έχει ανακοινωθεί επίσημα από τον διανομέα του η ημερομηνία κυκλοφορίας, αυτή θα τη βλέπετε αναγραμμένη στον αντίστοιχο τομέα της. Οι πληροφορίες μας κι ως προς αυτό είναι πάντα άμεσες, έγκυρες και επισημοποιημένες μέσω των διανομέων. Πάντα υπάρχει περίπτωση μια προσεχής ημερομηνία να αλλάξει απροειδοποίητα, ή ακόμα και να εξαφανιστεί. Αυτό θα συμβαίνει στις περιπτώσεις που νέα ανακοίνωση του διανομέα ακυρώνει την προηγούμενη του, και φυσικά εμείς δεν έχουμε κάποια ευθύνη πέρα από την άμεση ανασύνταξη της πληροφορίας.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΑΙΝΙΑΣ

Για τη βαθμολογία τη δική σας, επιλέξαμε να είναι κι αυτή στα 5 (πλην του μηδενός, κι αυτό επειδή τεχνικά θα αλλοίωνε τη θεμιτή εμφάνιση του στοιχείου), και όχι στο γνωστό 10 που ακολουθείται συνήθως στο εξωτερικό (συχνά τα τελευταία χρόνια κι εδώ). Αυτό κυρίως επειδή μας έκανε κάπως περίεργος ο διαχωρισμός ανάμεσα στη δική μας αξιολόγηση και τη δική σας. Αλλά και όπως δεν ακολουθούμε λογική σχολικού βαθμού, αλλά αυτή της επισήμανσης, σας παραθέτουμε και το τι εστί κάθε αστεράκι. Ίσως έτσι αποφευχθεί και η «αιώνια παρεξήγηση» ανάμεσα στην αξιολόγηση κοινού και κριτικού, τουλάχιστον όσον αφορά τον τρόπο βαθμολόγησης.

Για καθαρά τυπικούς λόγους και μόνο δεν μπορέσαμε να σας παρέχουμε την ευχέρεια να χρησιμοποιείτε και τα «μισαδάκια», δηλαδή το 1,5, το 2,5, το 3,5 και το 4,5, που εμείς χαίρουμε να έχουμε.

Τη βαθμολόγηση θα προτρέπαμε να μην τη χρησιμοποιήσετε με καθαρά «like-hate» (1 και 5) όρους, για τον απλό λόγο ότι έτσι θα χαθεί μια συνοχή που θα ήταν χρηστική για όλους (και εσάς δηλαδή μαζί) να επικρατεί στη συνολική βαθμολογία μιας ταινίας, και βοηθάει όλους μας να πάρουμε μια γενική ιδέα περί του τι άποψη έχει ο δικός σας μέσος όρος για το εν λόγω έργο. Κι επειδή και οι δικοί μας κριτικοί δεν παύουν να είναι ταυτόχρονα και κοινό, φυσικά και μέσα σε αυτό τον μέσο όρο θα γνωρίζετε ότι μπορεί να υπάρχει ισόνομα ως μονάδες και η δική μας άποψη.

Εν συντομία, η βαθμολογία σας αντιστοιχεί ως:

  1. Κακή ως Μέτρια
  2. Ενδιαφέρουσα
  3. Καλή
  4. Πολύ Καλή
  5. Αριστούργημα

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΚΑΡΤΕΛΕΣ

  • ΣΥΝΟΨΗ

Η πλοκή του φιλμ είναι είτε του διανομέα, είτε από μετάφραση. Στη δεύτερη περίπτωση, απλά προσπαθούμε να επιλέξουμε ό,τι πιο έγκυρο υπάρχει ως πηγή, αν φυσικά μετά από θέαση δεν έχουμε κάποια καθοριστικότερη δική μας. Πιο κάτω ακολουθούν οι πλέον βασικοί συντελεστές του έργου, δηλαδή ο σκηνοθέτης και οι βασικοί πρωταγωνιστές. Οι δεύτεροι εδώ συνοδεύονται κι από τον ρόλο τους στην ταινία (εκτός κι αν δεν υπάρχει πουθενά), ενώ προσπαθούμε να είναι με μια σειρά ιεραρχίας, ανάλογα με τον χρόνο παρουσίας τους στο φιλμ.

  • INFO

Στον τομέα Info καλύπτουμε όσα ακόμα θεωρούμε σημαντικότατα για την πληροφόρηση σας επί του κάθε έργου. Αυτά είναι: τίτλοι (όταν δεν υπάρχει ο διεθνής, απλά είναι ο ίδιος με τον αυθεντικό), άμεσοι σύνδεσμοι (ταινίες με άμεση συγγένεια με τη συγκεκριμένη), σεναριακή πηγή (εδώ φαίνεται αν το σενάριο προέρχεται από κάποια συγκεκριμένη πηγή, όπως ένα μυθιστόρημα), κύριες διακρίσεις (αναφέρονται μονάχα οι μεγάλες διακρίσεις, δηλαδή πολύ σημαντικών φεστιβάλ ή βραβείων), παραλειπόμενα (μπορεί να δείτε οτιδήποτε υπό τη μορφή μικρών παραγράφων), μουσικά παραλειπόμενα (η ίδια λογική με το προηγούμενο, αλλά επικεντρωμένη στη μουσική ή και τα τραγούδια της ταινίας), και εξωτερικοί σύνδεσμοι (προτιμάμε αυτούς τους συγκεκριμένους που δεν χάνονται μέσα σε κάποιο σύντομο διάστημα, αλλά και αποτελούν πρωτεύουσες πηγές μας). Όλα τα παραπάνω υπάρχουν στη λίστα των πληροφοριών μιας ταινίας, μονάχα αν υπάρχει κάποιο στοιχείο προς αναφορά.

Στην αρχή αυτού του τομέα, θα παρατηρήσετε και μια καινοτομία μας, υπό τη μορφή του «κυριότερη προβολή στην Ελλάδα» και «παγκόσμια κριτική αποδοχή (μ.ο.)». Το πρώτο αφορά την κυριότερη επαφή που είχε η ταινία στη χώρα μας ανάλογα με την προσβασιμότητα που είχε ή έχει το ελληνικό κοινό σε αυτήν (με σειρά κατάταξης: διανομή στις αίθουσες, Home Cinema, VHS, τηλεόραση ή φεστιβάλ, video-on-demand, ειδική προβολή και ακυκλοφόρητη), ενώ το δεύτερο αφορά τη γενική εικόνα (κάτι σαν μαθηματικά δομημένος από εμάς μέσος όρος) της παγκόσμιας κριτικής μέσα από διάφορες και πάντα έγκυρες πηγές πληροφόρησης. Αυτό το δεύτερο θα το συναντάτε υπό τις μορφές: αρνητική, μέτρια, θετική ή πολύ θετική.

  • ΚΡΙΤΙΚΗ

Η κριτική αναφέρεται φυσικά πάντα σε κριτικό κείμενο δικού μας συντάκτη (η ακόμα και συντακτών, μια και μπορεί να δείτε παραπάνω από μία κριτικές στην ίδια ταινία). Αναφέρεται πρώτο το όνομα του κριτικού μας, μετά η ημερομηνία έκδοσης κειμένου (στη βάση του filmy υπάρχουν και χιλιάδες κριτικές προγενέστερες της πρεμιέρας μας, άρα εδώ σας γνωστοποιείται και η ακριβής εποχή που εκδόθηκε πρώτα σε άλλο μέσο), ακολουθεί το κείμενο (μπορεί να είναι από μία παράγραφο -από το τίποτα, όταν τυχαίνει, προτιμάμε να σας έχουμε μια έστω σύντομη άποψη μας- ως όπου επιθυμεί ο συντάκτης), και τέλος η βαθμολογία (στα πέντε αστέρια -μας επιτρέπεται και η χρήση του ενδιάμεσου «μισού»-, με τις επισημάνσεις: 0-Κακή, 1-Μέτρια, 2-Ενδιαφέρουσα, 3-Καλή, 4-Πολύ Καλή και 5-Αριστούργημα).

Εδώ κρίνεται αναγκαίο να επισημάνουμε ότι για οι απόψεις που διαβάζετε στις κριτικές μας ευθύνεται μονάχα ο εκάστοτε συντάκτης, και ότι δεν θεωρούμε λογικό να «πετροβολείται» με ευκολία ένας εξειδικευμένος επαγγελματίας πάνω στο ποιον των απόψεων του. Προτιμούμε και επιθυμούμε αντί αυτού την ανταλλαγή απόψεων (πρώτιστα τη δημόσια μέσω των σχολίων σας ή και μέσω κάποιου μνήματος που ίσως επιθυμήσετε να μας στείλετε, για πιο προσωπικά). Ο κινηματογράφος αναγάγει πολιτισμό, και καλό θα είναι να το έχουμε μόνιμα κατά νου…

  • TRAILER

Τι άλλο θα συναντούσατε εδώ, παρά το trailer της ταινίας. Παρότι όμως αυτό ακούγεται αρχικά απλό, είναι μια μικρή περιπέτεια για μας. Τι ισχύει λοιπόν. Πρώτο μας μέλημα είναι να έχουμε εδώ το trailer της ελληνικής διανομής, δηλαδή αυτό που είτε έχει ελληνικούς υπότιτλους, είτε απλά μιλάει την ελληνική. Αν αυτό δεν είναι διαθέσιμο, δεύτερο στην επιλογή έρχεται αυτό της αγγλικής γλώσσας, εννοώντας ότι αν τύχει και δεν μιλάει αγγλικά η ταινία, προσπαθούμε να βρούμε ένα trailer με αγγλικούς υποτίτλους. Έσχατη επιλογή είναι το… ό,τι υπάρχει, αν υπάρχει κιόλας βέβαια.

  • ΑΦΙΣΕΣ

Επειδή έχουμε ένα «ελληνικό κόλλημα» ως το ποια αφίσα συνοδεύει την κάθε ταινία ως «ρεκλάμα», δεν σημαίνει ότι πρέπει να εξαφανιστούν από την ύλη μας αν υπάρχουν κι άλλες αφίσες που συνοδεύουν την ταινία παγκοσμίως. Πέρα, βέβαια, από κάποιες βασικές εναλλακτικές ή τις ορίτζιναλ, δεν επεκτινόμαστε και σε ό,τι αφίσα υπάρχει ή δεν υπάρχει στο ίντερνετ, αλλά προσπαθούμε να περιοριστούμε στις πλέον βασικές.

ΓΚΑΛΕΡΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ

Πάντα κομμένες από εμάς σε μια φόρμα που πιστεύουμε ότι βολεύει όλους (800×500 pixel), αυτές είναι οι φωτογραφίες που έχουμε επιλέξει από διάφορες πηγές για την ταινία, προσπαθώντας, αναλόγως πάντα και με το τι υπάρχει, να καλύπτουν σφαιρικά την ύλη της. Η σειρά της παρουσίασης είναι πάντα τυχαία, μια και δεν ήταν σκοπός μας να κάνουμε spoiler όλη την ταινία μέσω φωτογραφιών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάποιες δεν μπορεί να φανερώνουν καίρια στοιχεία της πλοκής, που όμως αν δεν έχετε δει την ταινία, λογικά δεν θα σας λένε ακόμα τίποτα. Κι αυτό επειδή η γκαλερί αυτή υπάρχει τόσο για όσους δεν έχουν δει ακόμα την ταινία, αλλά και για αυτούς που την έχουν δει και θέλουν να έχουν εύκαιρες κάποιες σημαντικές τους αναμνήσεις. Επίσης, προσπαθούμε να μην υπάρχουν «ακατάλληλες για ανηλίκους κάτω των 15» φωτογραφίες, για τον λόγο ότι δεν θα θέλαμε να μην αισθάνεται ασφάλεια κάποιος γονέας όταν το παιδί του σερφάρει στις σελίδες μας.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ

Εδώ να υπερτονίσουμε τη σημασία που δίνουμε σε αυτά, και το ότι θεωρούμε ότι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παρουσίασης μιας ταινίας.

Για να είμαστε και κάπου όμως απόλυτοι στον λόγο μας, όλοι έχουν να κερδίσουν από αυτό που ονομάζεται τέχνη, μην το φτάνουμε σε άκρα φανατισμού που μπορούν να επιφέρουν ευκολότατα το αντίθετο αποτέλεσμα. Όπως εμείς δεν πρόκειται να επιδείξουμε φανατισμό σε οτιδήποτε μπορεί να «λερώσει» την πιθανότητα να αδράξετε κάτι καλό από αυτό που ονομάζεται έβδομη τέχνη, ελπίζουμε κι εσείς να μας κάνετε τη μεγάλη χάρη να επιδείξετε χαρακτήρα τόσο επί των σχολιασμών σας, όσο κι επί του τρόπου που αντιμετωπίζετε γενικά την τέχνη στη ζωή σας. Ακόμα, δηλαδή, κι αν δείτε να διαγράφετε κάποιο ακραίο σχόλιο σας, αυτό δεν γίνεται ποτέ επειδή εμείς είμαστε μυγιάγγιχτοι θέτοντας σε χρήση τη δυνατότητα μας να το πράξουμε, αλλά επειδή σεβόμαστε το σύνολο εσάς (ενηλίκων κι ανηλίκων) και δεν μπορούμε να αφήσουμε στη διακριτικότητα του συνόλου σας κάτι που μπορεί να ενοχλήσει επικίνδυνα κάποιον συνάνθρωπο μας. Ο καθένας σας μπορεί να προβεί στο αυστηρότερο σχόλιο, κάτι το απόλυτα θεμιτό, αλλά ας γίνει αυτό με κόσμιο λόγο. Εάν, πάλι, επιθυμείτε (άνθρωποι είμαστε στο κάτω-κάτω) να μας τα «ψάλετε» εμάς χοντρότερα για κάτι συγκεκριμένο, υπάρχει η άμεση επικοινωνία, και πιστέψτε μας, θα σας απαντάμε πάντα το συντομότερο δυνατό.

  • Γενικές Επεξηγήσεις

Αρχικά προσανατολιζόμασταν να ακολουθήσουμε τον πατροπαράδοτο τρόπο, δηλαδή την κάλυψη μιας ταινίας μονάχα με ένα είδος. Αλλά οι δυσκολίες να καθοριστούν υπερβολικά πολλές ταινίες με αυτό τον έναν όρο, μας οδήγησαν στην αναφορά περισσότερων ειδών. Στην ουσία θα είναι ισοδύναμα σε συσχετισμό με τον καθορισμό της ταινίας, και πάντα το καθένα από αυτά θα αφορά στο σύνολο της ταινίας και όχι σε κάποιο απλά επιμέρους στοιχείο του. Υπάρχουν ταινίες και με μονάχα ένα είδος (όταν δηλαδή αυτό καλύπτει απόλυτα τον τίτλο), αλλά σχετικά με τον μεγάλο όγκο λίγες.

Επίσης, προσπαθήσαμε να μην υπερβάλουμε τόσο στον αριθμό κινηματογραφικών ειδών (θα χαλούσε και πάλι η λειτουργικότητα της αναζήτησης), αν και δεν γινόταν να μην έχουμε αρκετά. Πώς να αγνοήσεις, πχ, το «δραματικό θρίλερ», όταν η απλή επισήμανση μιας ταινίας ως θρίλερ και δραματική, θα την έβρισκε στην αναζήτηση κι ως «θρίλερ», ενώ δεν είναι; Τέλος, οι υπερήρωες θεωρούνται ως ξεχωριστή κατηγορία, κάτι που έχει επιβάλει το σύγχρονο σινεμά.

  • Παρουσίαση Ειδών

Μια τεράστια σε εύρος έννοια, την οποία εμείς εδώ περιορίζουμε σε αυτά τα είδη-υποείδη με τα οποία έχουμε επιλέξει να χαρακτηρίζουμε τις ταινίες στη βάση μας. Κάθε βασικό είδος (όπως η δράση ή η κωμωδία ή το δράμα), γεννάει εκ των πραγμάτων πολλά υποείδη. Κι αυτό επειδή ένας δημιουργός μιας ταινίας δεν έχει κάποια υποχρέωση προς κάποιον επίσημο οργανισμό να παρουσιάσει ένα έργο ξεκάθαρο τελείως ως προς τους σκοπούς, τη θεματολογία και τον χαρακτήρα του (και ευτυχώς…).

Η αλήθεια είναι ότι ο κινηματογράφος δεν ασχολήθηκε γρήγορα με την κατηγοριοποίηση των έργων του (όλη η παρέλαση ειδών-υποειδών ξεκινάει με τον απλούστατο διαχωρισμό μυθοπλασία-ντοκιμαντέρ), κάτι που ουσιαστικά δεν έγινε δεδομένο πριν τη δεκαετία του 1970. Υπήρχε φυσικά η αναφορά πως μια ταινία είναι το ένα ή το άλλο, αλλά αυτό δεν αποτελούσε τρόπο κατάταξης της στη συνείδηση του κοινού/κριτικού. Επί του βωβού, ξεκίνησαν να ασχολούνται αρχικά με το μελόδραμα (το δακρύβρεχτο δηλαδή δράμα), το γουέστερν, τα τρόμου, τις κωμωδίες και τις περιπέτειες, για να έρθουν άμεσα με τον ομιλών το μιούζικαλ και η επιστημονική φαντασία. Από εκεί και πέρα, το θέμα ξέφυγε…

Εμείς σας παρουσιάζουμε τα «δικά μας» είδη με μια απλή όσο και σύντομη ανάλυση, πιο πολύ για να σας βοηθήσουμε να ξεκαθαρίστε κι εσείς την όποια απορία ίσως έχετε για κάποιο από αυτά, πάντα υπό την επίσημη έννοια του, κι όχι κάποια δική μας εκδοχή. Δική μας, μέχρι κάποιον βαθμό, είναι απλά η κατηγοριοποίηση όλων αυτών των ειδών, περισσότερο για πρακτικούς λόγους.

  • Βασικοί Διαχωρισμοί (γενική κατηγοριοποίηση ταινίας)

Έπος 

Η έννοια γεννήθηκε με τη γέννηση των πρώτων ταινιών που ήθελαν το «πολύ» ως κεντρική τους επιδίωξη. Στο είδος αυτό ανήκουν όσες ταινίες έχουν τον απαραίτητο προϋπολογισμό να παρουσιάσουν το θέμα τους με το μεγαλείο των ακριβών και πολλών σκηνικών/κοστουμιών, των άφθονων κομπάρσων, του μεγαλεπήβολου θέματος (σχεδόν στο σύνολο τους, τα επονομαζόμενα blockbuster ανήκουν εδώ, αφού στην ουσία αποτελούν μια σύγχρονη προέκταση του όρου). Εύκολα ένα έπος θα είναι και ιστορική ταινία, αλλά και περιπέτεια, αφού το μοναδικό μυστικό για να τραβήξεις πολλά χρήματα από τα ταμεία μέσω αυτών των ειδών, είναι να επενδύσεις και πολλά.

Κινούμενα Σχέδια 

Η πλέον αυτονόητη κατηγορία, μια και στην ουσία αφορά την τεχνική και όχι το περιεχόμενο μιας ταινίας. Αλλά εξαρχής τα κινούμενα σχέδια έγραψαν μια δική τους ενιαία πορεία, που τα κάνει να κατηγοριοποιούνται αρχικά ως έτσι. Καταρχάς, δεν είναι όλα για παιδιά, ή τουλάχιστον οικογενειακές ταινίες. Υπάρχουν και τα ενήλικα κινούμενα σχέδια, που μπορεί είτε να αφορούν ενήλικα θέματα, είτε ακόμα και να περιέχουν ακατάλληλο για ανηλίκους περιεχόμενο. Τα καρτούν (όπως εσφαλμένα συνηθίζουμε να τα αποκαλούμε στη χώρα μας) χωρίζονται από τεχνικής πλευράς σε διάφορες κατηγορίες: παραδοσιακό (φτιαγμένο με το χέρι), ψηφιακό (φτιαγμένο στο κομπιούτερ), stop-motion (αντικείμενα που κινούνται από τους δημιουργούς, όπου φαίνεται ότι κινούνται από μόνα τους στην τελική μορφή), αλλά και διάφορες άλλες τεχνικές (όπως το ιαπωνικό anime) που όμως καλύπτονται από τις τρεις αυτές βασικές. Τέλος, στις λίγες περιπτώσεις που παντρεύονται τα κινούμενα σχέδια με τη ζωντανή εικόνα, θέσαμε δύο κανόνες, ώστε αυτές οι ταινίες να ανήκουν μεν στη συγκεκριμένη κατηγορία, αλλά να μη την αλλοιώνουν δραστικά δε. Βασικά, πρέπει να μιλάμε για παραδοσιακής φύσης κινούμενο σχέδιο (ασχέτως ποιας τεχνικής είναι), ώστε να διαχωρίζεται απόλυτα στην εικόνα το καρτούν από το ζωντανό. Δηλαδή, το κινούμενο σχέδιο να «φωνάζει» την ιδιότητα του, κι όχι να είναι κάτι που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ειδικό εφέ (βασικά ψηφιακό). Επίσης, να καθορίζει στην ολότητα το φιλμ ως είδος, και να μην είναι μονάχα ένα κομμάτι του που απλά βοηθάει τη ζωντανή εικόνα. Στο τμήμα Λίστες θα βρείτε και πιο ειδικές κατηγορίες επί όλων αυτών.

Νεανική 

Όπως καθίσταται σαφές κι από τον όρο, οι κεντρικοί χαρακτήρες και η θεματολογία αυτού του υποείδους αφορούν καταρχάς όσους βρίσκονται στην εφηβεία ή μόλις έχουν μπει στην ενηλικίωση. Παρότι θα τις συναντήσετε να συνδυάζονται με όλα τα είδη κινηματογράφου, ασχολούνται συνήθως με το πέρασμα στην εφηβεία (το γνωστό έξω ως «coming-of-age»), τους πρώτους έρωτες, την ανακάλυψη της σεξουαλικότητας, την πρώτη ατομική επανάσταση, σχολικά θέματα και γενικά θέματα που έχετε συναντήσει άμεσα ή έμμεσα βρισκόμενοι σε αυτή τη φάση της ζωής σας. Δεν αφορά βέβαια τις ταινίες με χαρακτήρες μικρά παιδιά, αλλά φτάνει οριακά και στους νέους που φοιτούν σε σχολές/κολέγια/πανεπιστήμια ή γενικά βρίσκονται μέχρι κάπου στα μέσα μεταξύ 20 και 30 ετών.

Νουάρ 

Όπως είναι κοινά παραδεκτό, η «μαύρη ταινία» (όπως είναι η μετάφραση από τα γαλλικά βαφτίσια του όρου που επονόμασε/οριοθέτησε ο Νίνο Φρανκ το 1946) δεν είναι επισήμως κάποιο είδος κινηματογράφου. Απλά καθορίζει μια μεγάλη ομάδα ταινιών με κοινά χαρακτηριστικά, τόσο οπτικά και αισθητικά (σκοτάδι, εξπρεσιονισμός στα πλάνα, βαρύ κλίμα, μελαγχολία, ηθική παρακμή), όσο και επί της θεματολογίας (κυνικός ήρωας-αντιήρωας, παρακμιακοί ήρωες, femme-fatale -μοιραία γυναίκα). Οι ταινίες αυτές εμφανίστηκαν δειλά μέσα στη δεκαετία του 1930, αλλά την επόμενη δεκαετία οριστικοποίησαν τη μορφή που τις γνωρίζουμε, για να λάβουν τέλος το 1958. Βέβαια, τα φιλμ-νουάρ δεν πέθαναν ουσιαστικά ποτέ, απλά μετεξελίχθηκαν σε νέο-νουάρ, υπό άλλες συνθήκες ανάλογα τις εποχές. Εμείς κατονομάζουμε ως νουάρ και τα νέο-νουάρ, αν και όσο περνούν τα χρόνια οι κανόνες όλο και παραμορφώνονται.

Ντοκιμαντέρ 

Αν θέλετε να κόψετε στα δύο όλα τα κινηματογραφικά είδη που υπάρχουν, τότε θα χρησιμοποιήσετε το σινεμά μυθοπλασίας και το ντοκιμαντέρ. Ο κινηματογράφος τεκμηρίωσης (όπως επίσημα ονομάζεται στην Ελλάδα) αφορά ταινίες όπου το σενάριο είτε δεν υπάρχει, είτε είναι απλά σχηματικό για να βοηθήσει την κίνηση της εικόνας (πέρα, φυσικά, από την αφήγηση όταν υπάρχει). Παρουσιάζουν μια πλευρά της πραγματικότητας ως έχει, αρκεί βέβαια η άποψη του δημιουργού να μην επιθυμεί πονηρά να διαστρεβλώσει την αλήθεια. Στην επέκταση τους έχουν γεννηθεί και κάποια υποείδη, όπως το ντοκιουντράμα (συνύπαρξη ντοκιμαντέρ με μυθοπλασία), το ψευδοντοκιμαντέρ (ντοκιμαντέρ με ψεύτικα στοιχεία) και το ροκιουμένταρι (ντοκιμαντέρ πάνω στη ροκ μουσική ή μαγνητοσκοπημένη ροκ συναυλία). Η χρήση τους μπορεί να αφορά εκπαιδευτικούς, πληροφοριακούς, αλλά ακόμα και προπαγανδιστικούς λόγους. Εύκολα αναγάγεται σε υψηλή μορφή τέχνης, αναλόγως φυσικά με τους στόχους και την ικανότητα του δημιουργού. Δεν θα το βρείτε συνδυασμένο με το είδος της ιστορικής ταινίας, μια και είναι αυτονόητο ότι αφού ένα ντοκιμαντέρ μιλάει κατά βάση για αληθινά γεγονότα, πέρα από ελάχιστες εξαιρέσεις, είναι και ιστορική ταινία.

Ντοκιουντράμα 

Εδώ έχουμε τεράστιο μπέρδεμα. Αυτό που στην Ελλάδα ονομάζουμε ντοκιουντράμα είναι αυτό που έξω ονομάζεται docufiction, ενώ έξω ονομάζουν docudrama την ταινία που αναπαριστά με τη μέγιστη πιστότητα ιστορικά γεγονότα, χωρίς να χάνει την ταυτότητα και το ύφος της ταινίας μυθοπλασίας. Μάλλον έξω τα έχουν πιο συμμαζευμένα τα πράγματα, αλλά οι ταινίες docufiction είναι όντως μια κατηγορία από μόνες τους. Η συγχώνευση ντοκιμαντεριστικού και μυθοπλαστικού ύφους δεν μπορεί να μην έχει μία κατηγορία δική της, αφού οι συγκεκριμένες ταινίες διαφέρουν στα περισσότερα στοιχεία τους από το να αποκαλεστούν αυτόνομα ως ντοκιμαντέρ ή μυθοπλασίας. Κατά βάση, είτε οι ήρωες «ερμηνεύουν» τον εαυτό τους, είτε έχουμε πιστή αναπαράσταση γεγονότων από επαγγελματίες ηθοποιούς.

Οικογενειακή 

Στην ουσία, μιλάμε για την παιδική ταινία, αλλά επειδή κρίνουμε ότι δεν είναι φυσικά ντροπή κάποιος ενήλικας να απολαμβάνει μια ταινία που αποσκοπεί πρώτιστα να ταιριάζει σε παιδικό κοινό, θεωρούμε πιο θεμιτό να χρησιμοποιούμε τον όρο οικογενειακή. Είναι ταινίες που φτάνουν το πολύ ως το «επιθυμητή η γονική συναίνεση», και οι δημιουργοί της έχουν βασικά κατά νου να σέβεται και να ψυχαγωγεί μια ανθρώπινη ψυχοσύνθεση που δεν έχει ακόμα ωριμάσει πλήρως, τόσο σε ψυχολογικό πλαίσιο, όσο και γνωστικό.

Τηλεταινία 

Οι τηλεταινίες ανήκουν κατά εμάς όχι στη μικρή οθόνη, αλλά τις έχουμε ως παρακλάδι της μεγάλης, διαφοροποιώντας τις από τις υπόλοιπες μέσω των ειδών ταινιών. Είναι, έτσι κι αλλιώς, τυπική η διαφορά τους από μια ταινία της μεγάλης οθόνης, αφού η μοναδική ουσιαστικά διαφορά είναι ότι έκαναν πρεμιέρα στην τηλεόραση. Υπάρχουν, δε, τηλεταινίες κατασκευασμένες με κριτήρια κατά πολύ πλουσιότερα από μια μέση κινηματογραφική, και θα ήταν άδικο κι εμείς να τις διαχωρίσουμε σε τέτοιο βαθμό. Επίσης, εδώ κατατάσσουμε και μερικές μίνι-σειρές, αλλά αυτές που η διάρκεια τους επιτρέπει να διατηρείται η λογική μιας κινηματογραφικής ταινίας, ή πιο συγκεκριμένα μιας τηλεταινίας.

  • Βασικά Είδη

Αστυνομική 

Εδώ βρίσκετε περιπτώσεις του κοινού ποινικού κώδικα. Από ιστορίες εγκλημάτων, σε υποθέσεις που θα αναλάβει το αστυνομικό τμήμα, ως ιστορίες για κακοποιούς (αν κι αυτές τις έχουμε επικεντρώσει στο γκανγκστερικό είδος, που συνυπάρχει με την αστυνομική ταινία). Συνήθως, μια αστυνομική ταινία θα ζευγαρώσει είτε με το θρίλερ, είτε με το νουάρ, είτε με τη μυστηρίου, είτε με τη δράση, όχι πως δεν συνηθίζεται και οποιοσδήποτε άλλος συνδυασμός, όπως το απλό δράμα ή η κωμωδία.

Δραματική 

Κατά την αρχαία έννοια, ένα έργο μυθοπλασίας είναι είτε δράμα είτε κωμωδία. Βέβαια, είναι λογικό το δράμα να κρύβεται σχεδόν παντού και να συμπλέει με οποιοδήποτε άλλο είδος κινηματογράφου. Αλλά όταν καθορίζουμε εδώ μια ταινία ως δράμα, μιλάμε για μια σοβαρή ταινία, με ρεαλιστικούς χαρακτήρες και ιστορίες που θα μπορούσαν να έχουν συμβεί στην πραγματικότητα, είτε πάλι βασίζονται σε αληθινά περιστατικά. Παρότι ελλοχεύει παντού, σπάνια θα δείτε ένα δράμα με ειδικά εφέ ή κάποια δράση.

Δράσης 

Ο σύγχρονος κινηματογράφος με την εξέλιξη των κασκαντέρ και των ειδικών εφέ έκανε δύσκολη τη μόνιμη συνύπαρξη της περιπέτειας και της δράσης. Η δράση δεν αφορά απλά μια «ιστορία που οι ήρωες τρέχουν», αλλά τη δυναμική παρέμβαση βίας στην περιπέτεια, το ανέβασμα της αδρεναλίνης (εξού και σχεδόν το σύνολο των ταινιών αυτών είναι και θρίλερ), και συχνά την καταδίωξη. Οι ιστορικοί αναζητούν τις ρίζες της δράσης από την αρχή σχεδόν του κινηματογράφου, ενώ στοιχεία πράγματι υπάρχουν σε κλασικές περιπέτειες και κατασκοπικά θρίλερ. Αλλά, επί της ουσίας, το είδος γεννιέται κάπου κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1960, όπου ο κινηματογράφος εντάσσει πιο δυναμικά τη βία στα θέματα του, τόσο σε αστυνομικά θρίλερ, όσο κι από την Άπω Ανατολή με τις ταινίες πολεμικών τεχνών. Υπάρχουν περιπτώσεις που η δράση και η περιπέτεια συνυπάρχουν, η πρώτη στον τρόπο δράσης και η δεύτερη στο γενικό κλίμα (συνήθως συμβαίνει στις σύγχρονες περιπέτειες εποχής, αυτές της φαντασίας και στους υπερήρωες).

Επιστημονικής Φαντασίας 

Εδώ ανήκουν όλα όσα θα μπορούσε κάποια πιθανή στιγμή να θεωρεί ρεαλιστικά η ανθρωπότητα, αλλά τη συγκεκριμένη βρίσκονται απλά στη φαντασία μας, εμάς και των επιστημόνων που ίσως τα κάνουν πραγματικότητα. Έτσι, καθετί αφορά την ύπαρξη ζωής σε άλλους πλανήτες ανήκει εδώ, μαζί με δυστοπικές/εναλλακτικές καταστάσεις (πχ μετά από πυρηνικό όλεθρο ή επιδημία) που αφορούν το πιθανό μέλλον της ανθρωπότητας. Είναι λογικό δε ότι αφού το μέλλον είναι κάτι το άγραφο, οτιδήποτε το αφορά άμεσα ανήκει γενικά εδώ.

Κωμωδία 

Για το συγκεκριμένο είδος θα μπορούσαμε να πούμε υπερβολικά πολλά, ακόμα κι ως μια απλή περιγραφή. Βασικό χαρακτηριστικό είναι ότι η ταινία θέλει να σε προκαλέσει να γελάσεις, είτε βοερά, είτε ακόμα και πονηρά. Η κωμωδία κόβεται σε πολλές υποκατηγορίες, από τις οποίες κάποιες θεωρήσαμε ότι έχουν τόσο χαρακτηριστική ιστορία που τις ανεξαρτητοποιήσαμε (μαύρη κωμωδία, σάτιρα, παρωδία). Υπάρχουν όμως κι άλλες διάσημες, όπως: slapstick (κωμωδία υπερβολής κινήσεων), screwball (τρελές κωμωδίες), φάρσες (κωμωδία απίθανων καταστάσεων), αναρχική (κωμωδία με ακραίο χιούμορ), σεξοκωμωδία (κωμωδίες με σεξουαλικό περιεχόμενο), ενώ σχεδόν κάθε χώρα έχει δημιουργήσει και μία δική της κωμική σχολή.

Μιούζικαλ 

Το να ασχολείται μια ταινία με τη μουσική, δεν αρκεί για να την κατατάξει ως μιούζικαλ. Ο όρος, όπως διαμορφώθηκε από τις απαρχές του ομιλών κινηματογράφου, αναφέρεται σε ταινίες όπου οι ήρωες τραγουδούν και -συνήθως- χορεύουν, αλλά εκτός λογικής ροής. Είναι αυτό που ακούγεται μια μουσική από το πουθενά και ο ήρωας είναι σαν να την ακούει και να τη χρησιμοποιεί για να τραγουδήσει.

Περιπέτεια 

Αντίθετα με τη δυναμική δράση, μια περιπέτεια αφορά την κλίμακα των δρώμενων. Είναι κάτι σαν υποδιαίρεση του έπους, μια και η περιπέτεια θέλει δραστική αλλαγή χώρων δράσης και χορταστικό θέαμα. Μπορεί εύκολα να έχει φόντο κάποιο εξωτικό μέρος, ενώ μια οικογενειακή περιπέτεια δεν μπορεί να είναι και δράσης. Πάντα υπάρχει αγωνία κι ένταση, απλά δεν χρειάζεται να φτάσει στα όρια της ακραίας βίας. Παλιότερα, που οι εποχές κινηματογραφικά ήταν και πιο «αθώες», υπερτερούσαν κραταιά της δράσης, κάτι που πλέον έχει αντιστραφεί τελείως. Ταιριάζει πολύ με τις πειρατικές ταινίες και τις περιπέτειες με ξίφη (τα λεγόμενα «swashbuckler»), τις ταινίες επιβίωσης και τις ταινίες δρόμου (όταν αυτές δεν είναι καθαρά δραματικές), τα έπη και τα blockbuster, τις ταινίες καταστροφής, αλλά και όσες συνδυάζουν το σκηνικό εποχής ή φαντασίας με τη δράση.

Σινεφίλ 

Περίπου με τη γέννηση της Νουβέλ Βαγκ (χωρίς να σημαίνει ότι δεν προϋπήρχε ως «αβάφτιστο»), γεννήθηκε κι αυτός ο όρος που αφορά ταινίες δίχως ξεκάθαρο καθορισμό ανά είδος, αλλά πάντα υπό το απόλυτα προσωπικό πρίσμα του δημιουργού της. Πώς αλλιώς να χαρακτηρίζονταν καταλληλότερα κάποιες σουρεαλιστικές εκφάνσεις ή αυτό που πιο λαϊκά συνηθίζεται να λέγεται… «τι εννοεί ο ποιητής;» Βέβαια, είναι ένας είδος που δικαίως έχει αναγάγει σε υψηλή μορφή τέχνης τον κινηματογράφο, αφού είναι γνωστό ότι μια τέχνη δεν πρέπει να μπαίνει εύκολα σε συγκεκριμένα καλούπια αν προσπαθεί να απογειωθεί. Εδώ ανήκουν επίσης και οι λεγόμενες πειραματικές ταινίες, όπου εκεί κι αν εμφανίζονται «σημεία και τέρατα» αισθητικής και ύφους.

Τρόμου 

Αν ο διπλανός σας στην αίθουσα έχει καλύψει σε κάποια σκηνή τα μάτια του ή ο διπλανό του από την άλλη ουρλιάζει, τότε παρακολουθείτε ταινία τρόμου. Είναι οι ταινίες που επιθυμούν να εξάψουν το αρχέγονο ένστικτο της φοβίας μας, και κατά βάση δεν δείχνουν κανένα έλεος προς τον θεατή για να το πετύχουν. Το είδος αυτό είναι από τα πλέον παραγωγικά, αλλά κι από αυτά που γεννάνε εύκολα τις cult ταινίες, μια κι εύκολα λατρεύονται οι ταινίες τρόμου από μερίδα θεατών. Αν αναζητήσετε τα υποείδη του, θα περάσει αρκετή ώρα, αφού ποικίλουν ως προς το είδος τρόμου (υπερφυσικός τρόμος, ψυχολογικός τρόμος, γοτθικός τρόμος, slasher, found-foutage, κα), και ως προς τη θεματολογία (ψυχοπαθείς δολοφόνοι, βρικόλακες, τέρατα, ζόμπι, δολοφονικά ζώα). Πολύ συχνή και η παρουσία αυτόνομων σχολών του είδους σε πολλές χώρες.

Φαντασίας 

Αναφερόμαστε σε εκείνες τις ταινίες που όχι απλά καταργείται η λογική, αλλά και που δεν διαβλέπει η επιστήμη το πώς θα μπορούσαν να μετατραπούν σε επιστημονική φαντασία, δηλαδή κάτι που μπορεί μελλοντικά να επιβεβαιωθεί. Αγαπημένα πεδία δράσης είναι η μυθολογία (θρησκευτική ή λαϊκή), τα παραμύθια, τα υπερβατικά πλάσματα, τα εξωπραγματικά ντεκόρ. Συνήθως αναφέρεται ως υποείδος της επιστημονικής φαντασίας και των ταινιών τρόμου, αλλά έχει χτίσει κι αυτόνομη πέρα αυτών ιστορία. Εμείς δεν την παντρεύουμε με ευκολία με την επιστημονική φαντασία, αφού θα ήταν μάλλον υπερβολική η διπλή αναφορά της φαντασίας ως όρος.

  • Βασικά Υποείδη

Αισθηματική 

Κακά τα ψέματα, ένα ζευγάρωμα υπάρχει σε συντριπτικό ποσοστό καθ` όλη την γκάμα των ταινιών που υπάρχουν. Αλλά για να καθοριστεί μια ταινία ως αισθηματική, πρέπει ο έρωτας να είναι το επίκεντρο. Συνήθως μιλάμε για αγάπες που χτίζονται κατά τη διάρκεια του φιλμ, παρά απλά για την ύπαρξη ενός ζευγαριού ήδη δεμένου, αφού εκεί το αίσθημα ξεκινάει ως δεδομένο. Όταν η αισθηματική ταινία έχει καθαρά κωμικούς προσανατολισμούς, ανήκει κι εδώ όταν το ρομάντζο λαμβάνεται σοβαρά κι όχι απλά υπάρχει προς βοήθεια του κωμικού στοιχείου. Έτσι, δύσκολα θα βρείτε μαζί την κωμωδία με το αισθηματική, αλλά εύκολα την κομεντί με την αισθηματική.

Βιογραφία 

Βιογραφία στον κινηματογράφο είναι η ταινία που επικεντρώνεται σε ένα υπαρκτό πρόσωπο (ή μικρή ομάδα προσώπων), επικεντρώνοντας περισσότερο σε αυτό, παρά στα γύρω γεγονότα του. Μια αληθινή ιστορία ενός ανθρώπου δεν ανήκει πάντα σε αυτό το είδος, αφού είναι σημαντικό αυτό το πρόσωπο να έχει γραφτεί σε ειδικά κείμενα (όπως ένα έγκυρο άρθρο, πχ) ή να βασίζεται άμεσα σε πιστοποιημένη βιογραφία του. Πιο γενικά, δεν χρειάζεται να παίρνει η ταινία την ιστορία αυτού του προσώπου από την αρχή της ζωής του, αφού ακόμα και μια περίοδος της ζωής του ή κάποιο τρανταχτό γεγονός αυτής αρκεί για να χαρακτηρίσει την ταινία ως βιογραφική.

Γουέστερν 

Το πλέον αυθεντικό αμερικανικό είδος κινηματογράφου και ίσως το μόνο. Άμεσα, αφορά την ιστορία των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της κατάκτησης της Άγριας Δύσης, δηλαδή προϋποθέτει ινδιάνους, όπλα, μεθόριο, βία, άλογα, άμαξες, πόλεις μέσα στην έρημο και τις γνωστές αμφιέσεις με τα χαρακτηριστικά καπέλα. Αλλά γρήγορα το είδος επεκτάθηκε ως στυλ κινηματογράφου και η άγρια μεθόριος είναι αυτή που το χαρακτηρίζει στην ολότητα του. Με την πάροδο ήρθαν και τα νέο-γουέστερν, δηλαδή ξεφύγαμε και τελείως από τη έσχατη χρονολογική του προσέγγιση ως περίπου τις αρχές του 20ού αιώνα (εμείς βέβαια καθορίζουμε το γουέστερν χρονολογικά με την παραδοσιακή του έννοια, ενώ το νέο-γουέστερν θα το βρείτε στις λίστες).

Δραμεντί 

Πολλοί το αμφισβητούν ως είδος (επικεντρωμένοι στη λέξη που κι εμείς επιλέγουμε να χρησιμοποιήσουμε) και είναι αλήθεια ότι είναι μια πολύ καινούργια έννοια για να την πάρουν όλοι σοβαρά. Αλλά, εμείς πιστεύουμε ότι η λέξη αυτή καθορίζει ακόμα καλύτερα τη δραματική κωμωδία από ό,τι την καθορίζει ο διαχωρισμός αυτών των λέξεων. Μια δραμεντί δεν είναι ούτε δράμα, ούτε κωμωδία. Είναι ο συνδυασμός, η ένωση και των δύο. Τα δραματικά στοιχεία συνυπάρχουν με τα κωμικά (είτε εντός σκηνής, είτε από σκηνή σε σκηνή) και δεν ζημιώνει το ένα το άλλο (εκτός κι αν πρόκειται για αποτυχημένη ταινία του είδους).

Εποχής 

Τι ξεχωρίζει μια ταινία που αναφέρεται πριν δέκα χρόνια με μια ταινία που αναφέρεται πριν πενήντα; Η ταινία εποχής καθορίζεται από τα σκηνικά, τα κοστούμια και το μακιγιάζ. Όταν μια ταινία αναφέρεται στο παρελθόν σε μια εποχή που η αρχιτεκτονική και το ντύσιμο μας ήταν παντελώς διαφορετικά, τότε έχουμε καθορίσει το είδος. Συνήθως, μιλάμε για από δύο δεκαετίες πριν από το σήμερα. Φυσικά, όταν μια ταινία είναι, πχ, της δεκαετίας του 1920 και αναφέρεται στη δεκαετία του 1910, που μας μοιάζει πλέον ολότελα διαφορετική, δεν μιλάμε για ταινία εποχής, αφού μετράει η κατάσταση κατά τη στιγμή που γυρίστηκε η ταινία. Υπάρχουν σπάνιες περιπτώσεις, δε, που μπορεί μια ταινία να αναφέρεται στο μακρινό παρελθόν, αλλά λόγω ιδιότυπου σκηνικού (πχ, έρημος) να μη διαφαίνονται οι διαφορές των εποχών. Σε αυτές, πάλι μιλάμε για ταινία εποχής, αφού μετράει τη δεδομένη χρονική στιγμή η παγκόσμια κλίμακα, και όχι μίας μονάχα περιοχής που μπορεί να έμεινε αναύλωτη από τον χρόνο. Τέλος, μια ταινία φαντασίας, επιστημονικής φαντασίας ή κινουμένων σχεδίων δεν μπορεί πάντα να είναι και εποχής, αφού μπορεί τα σκηνικά να παραπέμπουν σε εποχικά πλαίσια, δεν παύουν να υπόκεινται στους κανόνες του φανταστικού. Εξαιρέσεις υπάρχουν βέβαια πολλές, όταν η φαντασία λαμβάνει χώρα σε ευδιάκριτο ιστορικό πλαίσιο.

Ερωτική 

Εδώ έχουμε το πέρασμα από τα «προκαταρτικά» στο κρεβάτι. Μια ταινία θεωρείται ερωτική όταν έχουμε κάποιο ή άφθονο γυμνό, ή γενικότερα όταν αυτό το γυμνό καθορίζει το ύφος της ταινίας. Βέβαια, ερωτική θα αποκαλέσουμε και μια απλή ταινία πορνό (hard-core), αλλά ο επίσημος κινηματογράφος της μεγάλης οθόνης μονάχα σε σπάνιες περιπτώσεις «αποδέχτηκε» το πορνό στις τάξεις του και πάντα υπό όρους (κυρίως κατά τη γέννηση του). Έτσι κι αλλιώς, στη βάση μας μην αναζητείτε επίσημο πορνό, είναι μια βιντεο-«τέχνη» πέρα από την έβδομη…

Θρίλερ 

Το πλέον περίεργο είδος κινηματογράφου, όταν αναγκάζεσαι να το τοποθετήσεις κάπου μόνο του, δίχως κάποιο άλλο είδος ως συνοδεία. Θρίλερ είναι η ταινία που προκαλεί ρίγος, αγωνία, έξαψη. Μπορεί να κολλήσει με τα πάντα, αλλά συνήθως ζευγαρώνει με τη δράση (σχεδόν όλες οι ταινίες δράσης είναι και θρίλερ), την κατασκοπία, τα αστυνομικά, τα νουάρ (και στα τρία αυτά είδη, όταν δεν έχουμε καθαρό δράμα ή κωμωδία, έχουμε σχεδόν πάντα θρίλερ) και τον τρόμο. Μάλιστα, επειδή είναι απίθανη η περίπτωση που μια ταινία τρόμου δεν είναι και θρίλερ, κάποτε στη χώρα μας θεωρούσαμε εσφαλμένα ως δεδομένο ότι ονομάζοντας μια ταινία θρίλερ, εννοούμε την ταινία τρόμου. Εμείς δεν θέλαμε να χρησιμοποιηθεί κατά κόρον υπό όλες του τις μορφές, αλλά το «σκέτο» θρίλερ το περιορίζουμε στις περιπτώσεις που το φιλμ στηρίζεται απόλυτα στην ένταση και την αγωνία, κι όχι απλά την συμπεριλαμβάνει σε κάποιο σημείο (συνήθως στο απώτερο φινάλε). Επίσης, είμαστε δύσκολοι στις περιπτώσεις των blockbuster, της κωμωδίας ή της φαντασίας, αφού το θρίλερ αφορά την ανθρώπινη ψυχολογία, και συνήθως στις συγκεκριμένες περιπτώσεις το «παραμύθι» μάς απομακρύνει από το ανθρώπινο στοιχείο.

Ιστορική 

Μια ταινία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μάθημα ιστορίας, αν και πρέπει να έχουμε πάντα κατά νου ότι ο κινηματογράφος δεν είναι άμεσα σχολείο, αλλά μια τέχνη. Και η τέχνη σημαίνει έκφραση, τουτέστιν μη δένεστε πάντα από τις ιστορικές ταινίες για να πείτε ότι έχετε μάθει ιστορία. Προτιμήστε για αυτό τις ταινίες τεκμηρίωσης κι όχι μυθοπλασίας, δηλαδή τα ντοκιμαντέρ. Οι ιστορικές ταινίες καθορίζονται απλά όταν έχουν ως επίκεντρο τους πρόσωπα και καταστάσεις που έχουν υπάρξει στην ανθρώπινη ιστορία και έπαιξαν μέρος στη διαμόρφωση της. Και πάλι, όπως στις βιογραφίες, δεν αρκεί να αφηγούνται απλά μια ταινία βασισμένη σε αληθινά περιστατικά, αλλά να αναφέρονται σε κάτι που αναγράφεται σε τίτλους ιστορικών κειμένων, ακόμα κι αν αφορούν γεγονότα του πρόσφατου παρελθόντος. Εδώ δηλαδή δεν αρκεί, γενικά, απλά μια πιστοποιημένα αληθινή ιστορία, αλλά επιβάλλεται να υπάρχει κάποια σημαντικότητα στα γεγονότα.

Κατασκοπική 

Μπορεί εδώ όλοι σχεδόν να έχουν κατά νου μονάχα τις περιπέτειες του 007, αλλά το είδος αυτό έχει ξεκινήσει να γράφει ιστορία ήδη από την εποχή του βωβού. Εδώ έχουμε όσες ταινίες έχουν στο επίκεντρο τους την κατασκοπία, είτε αυτή αφορά ειρηνικές περιόδους (πχ Ψυχρός Πόλεμος), είτε περιόδους πολέμου. Μπορεί εύκολα να είναι μια απλή περιπέτεια, αλλά ακόμα και ένα κατασκοπικό δράμα.

Κομεντί 

Εδώ έχουμε την ταυτόχρονη καθ’ όλη την ταινία σύμπραξη του συναισθήματος με το χιούμορ. Δεν χρειάζεται να καθορίζεται ως αισθηματική ταινία (μπορεί δηλαδή να αφορά ζευγάρι που έχει περάσει το στάδιο του ρομάντζου), ούτε να είναι ξεκαρδιστική κωμωδία (οι κομεντί που στρέφονται κυρίως προς την κωμική τους πλευρά είναι οι screwball), αρκεί να υπάρχει πρωταγωνιστικό ζευγάρι (ή ζευγάρια, φυσικά), χαλαρή ατμόσφαιρα, κωμικές καταστάσεις ή χαρακτήρες και χάπι-εντ (αν και το τελευταίο ανατρέπεται στον σύγχρονο κινηματογράφο). Οι Ευρωπαίοι έχουν γεννήσει μέσω του θεάτρου τον όρο, ενώ οι Αμερικανοί για αυτονόητους λόγους γραφής την αποκαλούν ρομαντική κωμωδία. Αγαπημένο είδος των θηλυκών υπάρξεων, αλλά και των αρσενικών, όταν τουλάχιστον η κωμωδία δεν είναι απλά ελαφριά (όπως συνηθίζεται, αλλά ακόμα και οροθετείται από πολλούς στο είδος).

Μυστηρίου 

Άμα έχετε ασχοληθεί στο ελάχιστο με την Αγκάθα Κρίστι, έχετε καταλάβει και το τι εστί μια ταινία μυστηρίου. Στις ταινίες αυτές, αναζητούμε κάτι, συνήθως έναν δολοφόνο, αλλά με την υποσημείωση πως νοητά το ίδιο κάνει κι ο θεατής (αλλιώς η ταινία δεν έχει την απαραίτητη αγωνία). Μπορεί να είναι ιστορίες με επίκεντρο έναν αστυνόμο ή έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ, αλλά μπορεί να είναι και σε πιο δραματική φόρμα, όπως πχ όταν ένα απειλητικό μυστήριο κρύβεται πίσω από τον κεντρικό χαρακτήρα της ταινίας. Συνηθίζεται να ακολουθείται από τους όρους: θρίλερ, αστυνομική, νουάρ, αλλά και κωμωδία.

Πολεμική 

Πολεμική δεν είναι μια ταινία που απλά διαδραματίζεται κατά μια περίοδο πολέμου (εδώ, σχεδόν πάντα, έχουμε πολεμικό δράμα), αλλά αυτή που ξεκάθαρα εμπεριέχει πολεμική δράση. Στον κινηματογράφο είναι πλέον λογικό ότι τις έχουν συναρτήσει με τους δύο παγκοσμίους πολέμους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η πολεμική δράση σε κάθε ανθρώπινο πόλεμο δεν μετράει.

Πολιτική 

Μια ταινία που στην κεντρική της θεματολογία ασχολείται είτε με την επαγγελματική πολιτική, είτε την ιδεολογία, είτε μια επανάσταση, είτε ένα κοινωνικό ζήτημα που αντιτίθεται του συστήματος ανήκει εδώ. Τη διαχωρίζουμε από το λεγόμενο πολιτικό θρίλερ (κι αυτό θα το συναντήσετε στις λίστες), αφού εκεί ο κύριος σκοπός του δημιουργού είναι η συνεχής ένταση.

  • Περισσότερα -και απαραίτητα- Υποείδη

Αθλητική 

Ταινίες που έχουν ως επίκεντρο είτε ένα άθλημα, είτε ένα αθλητικό γεγονός, είτε έναν αθλητή. Σημασία έχει ο αθλητισμός, στις επίσημες μορφές του (αλλά ακόμα και σε υποθετικές, φουτουριστικές…), να καθορίζει την ταινία και όχι απλά να υπάρχει σε μέρος αυτής. Συνήθως εδώ συναντάμε αληθινά γεγονότα και πρόσωπα, αφού από μόνος του ο υπαρκτός αθλητισμός δίνει εύκολα τροφή για σενάρια. Να σημειώσουμε κι ότι το σκάκι ανήκει επίσημα στα αθλήματα, κάτι που δεν ισχύει γενικά για τα παιχνίδια πάσης φύσης (όχι, το τάβλι δεν είναι άθλημα…).

Γκανγκστερική 

Όταν τον βασικό ρόλο μιας αστυνομικής ταινίας δεν τον έχει η πλευρά του νόμου, αλλά αυτή των παρανόμων, έχουμε γκανγκστερική ταινία. Βέβαια, μιλάμε πάντα για οργανωμένο έγκλημα και όχι μια απλή υπόθεση παρανομίας. Το είδος άκμασε τη δεκαετία του 1930, ενώ έκτοτε δεν έπαψε ποτέ να «υπηρετεί» είτε τη μαφία, είτε τη γιακούζα, είτε παρόμοιες οργανώσεις, μια και δυστυχώς το οργανωμένο έγκλημα δεν έχει ακόμα πάψει να υφίσταται ακμαιότατο. Στο πιο σύγχρονο σινεμά, δε, περισσότερο συνηθίζονται οι βιογραφίες παλιών αρχιμαφιόζων.

Δραματικό Θρίλερ 

Ένας συνδυασμός του δράματος και του θρίλερ που γεννάει την εξής μοναδικότητα: η ταινία που ανήκει εδώ είναι κατά βάση δραματική. Αλλά όπως συμβαίνει και σε κάθε θρίλερ (παρότι το φιλμ δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απόλυτα ως ένα), η κατάσταση φεύγει από τον έλεγχο και η πλοκή κορυφώνεται σε επίπεδα πέρα του καθαρού δράματος. Εδώ ανήκει κατά βάση και το ψυχολογικό θρίλερ. Ειδικά οι ευρωπαίοι σύγχρονοι δημιουργοί έχουν καθορίσει αυτό το υποείδος και το έχουν αναγάγει σε αναγκαίο ως ύπαρξη.

Θρησκευτική 

Οτιδήποτε πάνω-κάτω συμπεριλαμβάνεται στα βιβλία που διδάσκουν τα θρησκευτικά στα σχολεία, ανήκει κι εδώ. Μιλώντας πιο συγκεκριμένα, αναφερόμαστε στις ιστορίες της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, αλλά και σε επέκταση, ιερά βιβλία άλλων αναγνωρισμένων σήμερα θρησκειών. Δεν μιλάμε για αρχαίες θρησκείες ή δόγματα, ακόμα κι αν έχουν πιστούς σήμερα, αλλά για θρησκείες που αφορούν πολύ μεγάλες μάζες σημερινών ανθρώπων. Επίσης, ανήκουν στο είδος ταινίες επικεντρωμένες στη θρησκεία, ίσως κάποιος βίος αγίου ή μια ανθρώπινη ιστορία με επίκεντρο τη θρησκευτική πίστη ή ακόμα και μια σάτιρα/παρωδία επί θρησκευτικού θέματος. Για αποφυγή παρεξηγήσεων, επειδή τίθεται θέμα πίστης αλλά και μη, οι θρησκευτικές ταινίες που αναφέρονται στις επίσημες γραφές, δεν αναγράφονται ούτε φυσικά ως φαντασίας, ούτε όμως ως ιστορικές.

Καταστροφής 

Γενικά ανήκουν στη δράση και την περιπέτεια, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Οι ταινίες εδώ αφορούν μια μαζική καταστροφή, είτε αυτή προκαλείται από φυσικά, είτε από τεχνητά μέσα. Βασική προϋπόθεση είναι αυτή η καταστροφή να μην είναι μικρό μέρος της πλοκής, αλλά να καθορίζει το σύνολο του έργου. Έτσι, έχουμε σεισμούς, πυρκαγιές, ηφαίστεια, καταιγίδες, μαζί με μαζικές βομβιστικές ενέργειες, πτώσεις αεροπλάνων, εκτροχιασμούς αμαξοστοιχιών, βυθίσεις πλοίων, αλλά και τέρατα, εισβολές εξωγήινων, απειλητικούς κομήτες, πυρηνικό όλεθρο, αποκάλυψη ζόμπι και άλλα συναφή. Μακριά από εμάς, δηλαδή…

Μαύρη Κωμωδία 

Από τα αγαπημένα υποείδη της κωμωδίας, αφορά την άμεση συνεργασία ενός σκοτεινού θέματος (από θάνατο ως τρόμο) με το χιούμορ. Υπάρχει από τις αυγές του κωμικού στοιχείου, αφού ο άνθρωπος ήταν λογικό ανά στιγμές να θέλει να διασκεδάζει τους φόβους του. Παρότι ως είδος υπάγεται στην κωμωδία, υπάρχουν περιπτώσεις που η μαύρη κωμωδία δεν συνοδεύεται από την κωμωδία, όταν το χιούμορ είναι μόνιμα μαύρο και υπαινικτικό. Στο εξωτερικό, θα το συναντήσετε σαν είδος ως «κωμωδία τρόμου», αλλά κατά την άποψη μας στο πλείστον των περιπτώσεων μια μαύρη κωμωδία δεν κοπιάζει και ιδιαίτερα ως προς το να σε τρομάξει.

Μουσική 

Ο όρος αυτός αφορά τη θεματική ενός φιλμ, με τον ίδιο τρόπο που το πράττει, πχ, και μια αθλητική ταινία. Οι ταινίες είναι γεμάτες μουσική (ανεξαρτήτου, φυσικά, είδους κι εποχής) ή χαρακτήρες που ασχολούνται επιμελώς με αυτήν, και συνηθίζεται να είναι βιογραφίες ή ταινίες-κονσέρτο, δηλαδή η ιστορία μιας μπάντας που ερμηνεύει τη μουσική/τραγούδια της όχι υπό τη μορφή μιούζικαλ, αλλά την αυτονόητη.

Παρωδία 

Ο στόχος μιας παρωδίας είναι ένας: να σατιρίσει ένα ήδη υπαρκτό σοβαρό καλλιτεχνικό έργο ή μια ομάδα έργων. Βέβαια, υπάρχουν περιπτώσεις που η παρωδία στοχεύει ακόμα και μια δημοφιλή κωμωδία, αλλά είναι σπάνιο και ακόμα συνηθέστερα ανούσιο. Από παράδοση, στον κινηματογράφο εδώ χρησιμοποιείται το αναρχικό χιούμορ, δηλαδή ξεφεύγουμε από τους βατούς κανόνες μιας απλής κωμωδίας. Δεν είναι στην ουσία από μόνη της είδος, είναι υποείδος της κωμωδίας, αλλά έχει πλέον διαγράψει αυτόνομη και μακρά ιστορία στην έβδομη τέχνη, ειδικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 κι έπειτα.

Πολεμικών Τεχνών 

Παλιότερα, αυτό στη χώρα μας το είχαμε απλοποιήσει με τον όρο «καράτε». Φυσικά, έκτοτε οι γνώσεις μας εξελίχτηκαν και σε αυτό τον τομέα, και όσες ταινίες καθορίζονται από τη χρήση μιας (ή περισσότερων, φυσικά) επίσημης πολεμικής τέχνης (από καράτε έως κικ-μπόξινγκ) τότε ανήκει εδώ. Μπορεί να μιλάμε για υποείδος, αλλά και στη χώρα μας έχει πολλούς οπαδούς, κάτι που έπρεπε να συμμεριστούμε.

Πολιτικό Θρίλερ 

Ταινίες με πολιτικό υπόβαθρο στη θεματολογίας τους, αλλά το οποίο χρησιμοποιούν για να επεκταθούν ως θρίλερ αγωνίας κι έντασης. Κοινά θέματα εδώ είναι η πολιτική διαφθορά, η τρομοκρατία και μια περιπέτεια με φόντο μια επανάσταση ή έναν βρώμικο πόλεμο. Προσοχή: δεν είναι όλα τα πολιτικά θρίλερ κάποιας συγκεκριμένης πολιτικής απόχρωσης, όπως πολλοί έχουν συνηθίσει να τα έχουν κατά νου. Μπορεί να μιλάμε ακόμα και για προπαγάνδα, αλλά και φυσικά εναπόκειται στην ιδεολογική σκοπιά του καθενός.

Σάτιρα 

Αντίθετα με την παρωδία που επικεντρώνεται σε ήδη υπαρκτά έργα, εδώ το χιούμορ μπορεί να καυτηριάσει προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Συνήθως αυτή η κατεύθυνση είναι είτε πολιτική, είτε κοινωνικού προβληματισμού, είτε επί ενός συγκεκριμένου υπαρκτού προσώπου.

Υπερήρωες 

Όχι πως οι άνθρωποι με υπερφυσικές ικανότητες (κατασκευασμένες ή επίκτητες) δεν απασχόλησαν τον κινηματογράφο ήδη από τη βωβή περίοδο (ακόμα κι ο Ζορό ανήκει παραδοσιακά εδώ), αλλά ο 21ος αιώνας είναι αυτός που μας υποχρεώνει να καθιερώσουμε αυτό το υποείδος στις βασικές επιλογές μας. Πλέον αγαπημένες ταινίες των ταμείων, σχεδόν πάντα περιπέτειες/δράσης, αλλά και είτε φαντασίας, είτε επιστημονικής φαντασίας (ανάλογα με την καταγωγή των ηρώων). Εμείς, μια και δεν θέλουμε αυτά τα δύο τελευταία να ζευγαρώνουν εύκολα, κατά βάση «παντρεύουμε» τους υπερήρωες με την επιστημονική φαντασία.

Χορευτική 

Κι αυτό το υποείδος ελλόχευε επί χρόνια, ιδίως κατά τη δεκαετία του 1980, αλλά κατά τον 21ο έγινε αναγκαίο ως κατηγοριοποίηση. Είναι οι ταινίες με επίκεντρο τον χορό, σε οποιαδήποτε μορφή του, είτε μιλάμε για μπαλέτο, είτε για ταγκό, είτε για χιπ-χοπ. Κατά βάση είναι δραματικές ως είδος, αλλά και απευθυνόμενες φυσιολογικά σε νεανικό κοινό.

Αν ξεφτιλίσατε ήδη τη βάση ταινιών μας, και σας έχει αποτυπωθεί η ερώτηση «αυτά είναι όλα;», η απάντηση είναι αρνητική. Απλά, παρότι όλα είναι ήδη σχεδιασμένα, προχωράμε βήμα-βήμα αναλόγως με τον χρόνο που μας διατίθεται. Πιο συγκεκριμένα, όμως, επί των ταινιών θα προστεθούν:

  1. Λίστες: μοιάζει με το κλασικό keywords, αλλά επειδή σε αυτό θέλουμε να εξαντλήσουμε την εμπειρία μας περί έβδομης τέχνης, δεν θα είναι απλά λέξεις-φράσεις που τυχαίνει να αναφέρονται-υπάρχουν στην κάθε ταινία, αλλά γενικές κι εξιδεικευμένες κατηγορίες που η κάθε μία θα ανοίγει μια ολόκληρη «οικογένεια» ταινιών.
  2. Link στους συντελεστές: μια και μελλοντικά κάθε συντελεστής θα έχει και την αυτόνομη σελίδα του, στη σύνοψη της ταινίας κάθε όνομα θα παραπέμπει και στη σελίδα του προσώπου που αναγράφεται.
  3. Φιλμικές Συγγένειες: κάτω από τις καρτέλες info, θα υπάρχει μια μικρή «παρέλαση» με αφίσες των ταινιών που θεωρούμε ότι είναι οι πλησιέστερες της εκάστοτε συγκεκριμένης. Φυσικά, αυτές τις μικρές αφίσες θα μπορείτε να τις πατάτε και να πηγαίνετε κατευθείαν στη σελίδα τους.

Βέβαια, τα προσχεδιασμένα μελλοντικά αποκαλυπτήρια δεν αφορούν μονάχα τις σελίδες ταινιών, μια και θέλουμε να αναπτύξουμε γενικά το ζήτημα της πληροφορίας επί της ιστορίας του κινηματογράφου, και εις μεγαλύτερο ακόμα βάθος. Έτσι, αναφορικά μόνο, θα υπάρχει ξεχωριστός τομέας για τα κυριότερα βραβεία, αλλά και το μεγάλο μας όνειρο, η Filmypedia, για το οποίο καλύτερα να κρατήσουμε ακόμα κλειστά τα χαρτιά μας, μια και θα αργήσει να πραγματωθεί.